تبیین علّی احساس تنهایی اجتماعی- عاطفی دانشجویان کارشناسی دانشگاه شیراز بر اساس ذهن آگاهی و عدم درگیری اخلاقی

نوع مقاله : مقاله علمی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای روان شناسی تربیتی دانشگاه شیراز

2 دانشیار روانشناسی تربیتی دانشگاه شیراز

10.22111/jeps.2020.5592

چکیده

هدف پژوهش حاضر بررسی نقش واسطه‌ای عدم درگیری اخلاقی در رابطه بین ذهن-آگاهی و احساس تنهایی اجتماعی- عاطفی در گروهی از دانشجویان دوره کارشناسی دانشگاه شیراز بود. پژوهش حاضر از نوع همبستگی و به روش مدل‌یابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری پژوهش تمامی دانشجویان دوره کارشناسی دانشگاه شیراز در سال تحصیلی 98-1397 بودند. مشارکت‌کنندگان پژوهش 360 نفر از دانشجویان (190 دختر و 170 پسر) بودند که به شیوه نمونه‌گیری خوشه‌ای تصادفی انتخاب شدند و مقیاس‌های ذهن‌آگاهی دروتمن و همکاران (2018)، مقیاس عدم درگیری اخلاقی بندورا و همکاران (1996) و مقیاس احساس تنهایی اجتماعی- عاطفی دی‌توماسو و همکاران (2004) را تکمیل نمودند. روایی و پایایی مقیاس‌های پژوهش نیز با استفاده از روش تحلیل عامل تاییدی (نرم‌افزار AMOS-24) و ضریب آلفای کرونباخ (نرم‌افزار SPSS-24) مورد بررسی و تایید قرار گرفت. یافته‌ها نشان داد که مدل پژوهش با داده‌های جمع‌آوری شده برازش مطلوبی دارد. هم‌چنین یافته‌ها نشان دهنده اثر منفی ذهن‌آگاهی بر احساس تنهایی اجتماعی- عاطفی (003/0>p و 40/0-=β)، اثر منفی ذهن‌آگاهی بر عدم درگیری اخلاقی (01/0>p و 42/-0=β)، اثر مثبت عدم درگیری اخلاقی بر احساس تنهایی اجتماعی- عاطفی (02/0>p و 31/0=β)، و اثر منفی ذهن‌آگاهی بر احساس تنهایی اجتماعی- عاطفی با واسطه‌گری عدم درگیری اخلاقی (02/0>p و 13/0-=β) بود. به‌طور کلی یافته‌های پژوهش حاضر نقش ذهن‌آگاهی و عدم درگیری اخلاقی را در تبیین احساس تنهایی اجتماعی- عاطفی نشان می‌دهند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Causal Explanation of Social- Emotional Loneliness of Undergraduate Students of Shiraz University Base on Mindfulness and Moral Disengagement

نویسندگان [English]

  • Hamid Barani 1
  • Razieh Sheikholeslami 2
1 PhD student in Educational Psychology, Shiraz University
2 Razieh Sheikholeslami , PhD Shiraz University
چکیده [English]

The purpose of this study was to investigate the mediating role of moral disengagement in the relationship between mindfulness and social- emotional loneliness in the undergraduate students of Shiraz University. This study was a correlational design and it was conducted by structural equation modeling. The Statistical population of the research included all undergraduate students at Shiraz University who were studying during 1397-98 year. Participants were 360 (190 girls and 170 boys) undergraduate students at Shiraz University which were selected via random cluster sampling method, and completed the mindfulness scale of Droutman et al. (2018), moral disengagement of Bandura et al. (1996), and social- emotional loneliness of Di Tommaso et al. (2004). The validity and reliability of the research scales were also verified by confirmatory factor analysis (AMOS software version 24) and Cronbach's alpha coefficient (SPSS version 24 software). The results indicated that the research model fits well with the data collected. Also, The findings revealed that the negative effect of mindfulness on social- emotional loneliness (β= -0/40, p < 0/003), negative effect of mindfulness on moral disengagement (β= -0/42, p < 0/01), positive effect of moral disengagement on social- emotional loneliness (β= 0/31, p < 0/02), and The negative effect of mindfulness on social- emotional loneliness mediated by moral disengagement (β= -0/13, p <0/02) were significant. In general, the findings of the present study illustrate the role of mindfulness and moral disengagement in explaining social- emotional loneliness.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Social- Emotional loneliness
  • Mindfulness
  • Moral disengagement
1.اولسون، متیو و هرگنهان، بی، آر (1397). مقدمه­ای بر نظریه­های یادگیری (ترجمه علی اکبر سیف). (سال انتشار به زبان اصلی، 2010). تهران: انتشارات دوران.
2.باباپورخیرالدین، جلیل؛ پورشریفی، حمید؛ هاشمی، تورج و احمدی، عزت­اله (1391). رابطه مولفه­های فراشناخت و ذهن­آگاهی با باورهای وسواسی دانش­آموزان. روان­شناسی مدرسه، 1(4)، 38- 23.
3.بارانی، حمید؛ فولادچنگ، محبوبه و درخشان، معراج (1398). رابطه ذهن­آگاهی و بی­صداقتی تحصیلی: نقش واسطه­گری امید تحصیلی. مجله مطالعات آموزش و یادگیری، 11 (2)، 71- 50.
4.باوزین، فاطمه و صادقی، مسعود (1398). احساس تنهایی در سالمندان: نقش بهزیستی ذهنی، سرمایه روان­شناختی و هوش معنوی. مجله روان­شناسی پیری، 5 (1)، 51- 41.
5.بن­نینک، فردریک. (1396). رفتار درمانی شناختی مثبت­نگر (ترجمه اکرم خمسه). (سال انتشار به زبان اصلی، 2012). تهران: انتشارات ارجمند.
6.جوکار، بهرام و سلیمی، عظیمه (1390). ویژگی­های روانسنجی فرم کوتاه مقیاس احساس تنهایی اجتماعی و عاطفی بزرگسالان. مجله علوم رفتاری، 5 (4)، 317- 311.
7.زرنقاش، مینا؛ غلام­رضایی، سیمین و صادقی، مسعود (1397). بررسی تاثیر رابطه علی خودکارآمدی، عزت نفس، بهزیستی معنوی و افسردگی بر احساس تنهایی دختران جانبازان اعصاب و روان با میانجیگری رضایت از زندگی. روش­ها و مدل­های روان­شناسی، 9 (33)، 106- 87.
8.فروم، اریک (1397). هنر عشق ورزیدن (ترجمه پوری سلطانی). (سال انتشار به زبان اصلی، 1956). تهران: انشارات مروارید.
9.قابضی، فاطمه؛ پاکدامن، شهلا؛ پاسبان، ریحانه و مرادخانی، لیلا (1394). پیش­بینی احساس تنهایی جوانان براساس کیفیت ارتباط آن­ها با خدا. پژوهش­نامه روانشناسی مثبت، 1(1)، 92- 81.
10.قابضی، فاطمه؛ پاکدامن، شهلا؛ فتح­آبادی، جلیل و حسن­زاده توکلی، محمدرضا (1394). احساس تنهایی معنوی- مذهبی: ساخت و اعتبارسنجی مقیاسی برای سنجش ابعاد مثبت و منفی احساس تنهایی. روان­شناسی و دین، 8 (1)، 84-63.
11.محمودنژاد، خاتون و شیخ­الاسلامی، راضیه (1398). نقش واسطه­ای عدم درگیری اخلاقی در رابطه بین هویت اخلاقی و رفتار غیرمولد تحصیلی. مطالعات آموزش و یادگیری، 11 (76)، 44- 26.
12.وزولا، الیزابت سی (1397). رشد اخلاقی: نظریه­ها و کاربردها (ترجمه مهناز علی اکبری دهکردی). (سال انتشار به زبان اصلی، 2014). تهران: انتشارات محراب.
13.Baer, R. A., Smith, G. T., Hopkins, J., Krietemeyer, J., & Toney, L. (2006). Using Self- Report Assessment Methods to Explore Facets of Mindfulness. Assessment, 13(1), 27-45.
14.Bandura, A. (2002). Selective moral disengagement in the exercise of moral agency. Journal of moral education31(2), 101-119.‏
15.Bandura, A., Barbaranelli, C., Caprara, G. V., & Pastorelli, C. (1996). Mechanisms of moral disengagement in the exercise of moral agency. Journal of personality and social psychology71(2), 364- 374.
16.Bitsika, V., Sharpley, C. F., & Holmes, V. (2010). Refinement and Evaluation of the Effects of University Study on Lifestyle Questionnaire (EUSLQ) upon students’ anxiety and depression. The Journal of Student Wellbeing4(1), 35-48.‏
17.Brunes, A., Hansen, M. B., & Heir, T. (2019). Loneliness among adults with visual impairment: prevalence, associated factors, and relationship to life satisfaction. Health and quality of life outcomes, 17(1), 24-31.
18.Cacioppo, J., & William, P. (2008). Loneliness: Human Nature and the Need for Social Connection. New connection. NEW YORK: Norton.
19.Casioppo, J., & Patrick, W. (2008). Loneliness: human nature and need for social connection. WW Norton: Company.
20.Chiang, K. J., Chu, H., Chang, H. J., Chung, M. H., Chen, C. H., Chiou, H. Y., & Chou, K. R. (2010). The effects of reminiscence therapy on psychological well‐being, depression, and loneliness among the institutionalized aged. International Journal of Geriatric Psychiatry: A journal of the psychiatry of late life and allied sciences25(4), 380-388.‏
21.Chugh, D., Kern, M. C., Zhu, Z., & Lee, S. (2014). Withstanding moral disengagement: Attachment security as an ethical intervention. Journal of Experimental Social Psychology51, 88-93.‏
22.Deniz, M., Hamarta, E., & Ari, R. (2005). An investigation of social skills and loneliness levels of university students with respect to their attachment styles in a sample of Turkish students. Social Behavior and Personality: an international journal33(1), 19-32.‏
23.Diehl, K., Jansen, C., Ishchanova, K., & Hilger-Kolb, J. (2018). Loneliness at universities: determinants of emotional and social loneliness among students. International journal of environmental research and public health15(9), 1- 14.‏
24.DiTommaso, E., & Spinner, B. (1997). Social and emotional loneliness: A re-examination of Weiss' typology of loneliness. Personality and individual differences22(3), 417-427.‏
25.Ditommaso, E., Brannen, C., & Best, L. A. (2004). Measurement and validity characteristics of the short version of the social and emotional loneliness scale for adults. Educational and Psychological Measurement64(1), 99-119.‏
26.Dong, X., Chang, E. S., Wong, E., Simon, M. (2012). Perception and negative effect of loneliness in a Chicago Chinese population of older adults. Archives of Gerontology and Geratrics, 54(1), 151- 159.
27.Droutman, V., Ilana, G., Ani, O., Stephan, R. (2018). Development and initial validation of the Adolescent and Adult Mindfulness Scale (AAMS). Personality and Individual Differences, 123, 34 – 43.
28.Duncan, B.L., Miller, S.D., Wampold, B.E., & Hubble, M.A. (eds.) (2009). The Heart and Soul of Change (2nd Ed.): Delivering “What Works.” Washington, D.C.: APA Press.
29.Hawkley, L. C., & Cacioppo, J. T. (2010). Loneliness matters: A theoretical and empirical review of consequences and mechanisms. Annals of Behavioral Medicine, 40, 218–227.
30.Heinrich, L. M., & Gullone, E. (2006). The clinical significance of loneliness: A literature reviw. Clinical Psychology Review, 26(6), 695- 718.
31.Johnson, C. E. (2014). Why “good” followers go “bad”: The power of moral disengagement.‏ Journal of Leadership Education, 13(14), 36- 50.
32.Jordaan, J., & Le Roux, A. (2004). Morality as a predictor of loneliness: a cross-cultural study. Curationis27(4), 81-93.‏
33.Kline, R. B. (2016). Methodology in the social sciences. Principles and practice of structural equation modeling (4th ed.). New York, NY, US: Guilford Press.
34.Lalifaz, A., & Askari, A. A. (2008). The power of predicting perceived parenting styles and demographic variables on girl student's loneliness feeling.‏Journal of Personality and Social Psychology, 26(2), 930- 941.
35.Özdemir, U., & Tuncay, T. (2008). Correlates of loneliness among university students. Child and Adolescent Psychiatry and Mental Health29(2), 1- 6.‏
36.Pandey, A., Chandwani, R., & Navare, A. (2018). How can mindfulness enhance moral reasoning? An examination using business school students. Business Ethics: A European Review27(1), 56-71.‏
37.Park, H. J., & Dhandra, T. K. (2017). Relation between dispositional mindfulness and impulsive buying tendency: Role of trait emotional intelligence. Personality and Individual Differences105, 208-212.‏
38.Qualter, P., Vanhalst, J. Harris, R., Van Roekel, E., Lodder, G., Bangee, M., Verhagen, M. (2015). Loneliness across the life span. Perspective on Psychological Science, 10 (2), 250-264.  
39.Raymond, K. (2018). MINDFULNESS, SELF-COMPASSION AND THREAT RELATED ATTENTIONAL BIAS: IMPLICATIONS FOR SOCIAL ANXIETY AND LONELINESS IN LATE ADOLESCENT COLLEGE STUDENTS. Submitted in partial fulfillment of the requirements for the degree of Doctor of Philosophy in Human Development and Family Science, Syracuse University.
40.Rice, K. G. (1992). Separation-individuation and adjustment to college: A longitudinal study. Journal of Counseling Psychology39(2), 203- 213.
41.Rosenstreich, E., & Margalit, M. (2015). Loneliness, mindfulness, and academic achievements: A moderation effect among first-year college students. The Open Psychology Journal8(1), 138- 145.‏
42.Ruedy, N. E., & Schweitzer, M. E. (2010). In the moment: The effect of mindfulness on ethical decision making. Journal of Business Ethics95(1), 73-87.‏
43.Schindler, S., Pfattheicher, S., & Reinhard, M. A. (2019). Potential negative consequences of mindfulness in the moral domain. European Journal of Social Psychology, https://doi.org/10.1002/ejsp.2570.
44.Scholessberg, N. K., Waters, E. B., & Goodman, J. (1995). Counseling adults in transition: Linking practice with theory. Springer: New York, NY, USA.
45.Shapiro, S. L. (2009). The integration of mindfulness and psychology. Journal of clinical psychology65(6), 555-560.‏
46.Vanhalst, J., Klimstra, T. A., Luyckx, K., Scholte, R. H., Engels, R. C., & Goossens, L. (2012). The interplay of lonliness and depressive symptoms across adolescence: Exploring the role of personality traits. Journal of Youth and Adolescence, 41(6), 776- 787.
47.Weiss, R. S. (1973). Loneliness: The experience of emotional and social isolation.‏ London: MIT Press.
48.Wheaton, B. (1990). Life transitions, role histories, and mental health. American sociological review, 55(2), 209-223.‏
49.Zhang, N., Fan, F. M., Huang, S. Y., & Rodriguez, M. A. (2018). Mindfulness training for loneliness among Chinese college students: a pilot randomized controlled trial. International Journal of Psychology53(5), 373-378.‏