تاثیر آموزش مهارت‌های مثبت‌اندیشی بر خوش‌بینی و اشتیاق تحصیلی دانش‌آموزان

نوع مقاله : مقاله علمی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روانشناسی تربیتی، گروه روان‌شناسی، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران.

2 دانشیار، گروه علوم تربیتی، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران.

3 استادیار گروه علوم تربیتی، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران.

10.22111/jeps.2024.50186.5856

چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر آموزش مهارت‌های مثبت‌اندیشی بر خوش‌بینی تحصیلی و اشتیاق تحصیلی دانش‌آموزان ابتدایی شهر اردبیل انجام شد. روش پژوهش حاضر نیمه آزمایشی از نوع پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه گواه و پیگیری 3 ماهه بود. جامعه‌ی آماری پژوهش شامل تمامی دانش‌آموزان دختر دوره دوم ابتدایی (4945 نفر) شهر اردبیل در سال تحصیلی 1402-1403 بودند که از میان آنها با روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای 60 نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند و در دو گروه 30 نفره (30 نفر گروه آزمایش و 30 نفر گروه گواه) به صورت تصادفی جایگزین شدند. برای جمع‌آوری داده‌ها از پرسشنامه‌های خوش‌بینی تحصیلی اسچنن موران و همکاران (2013) و اشتیاق تحصیلی وانگ و همکاران (2011) استفاده شد. برای تحلیل داده‌ها از آزمون تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر در نرم افزار SPSS.24 استفاده شد. یافته‌ها نشان داد که آموزش مهارت‌های مثبت‌اندیشی منجر به افزایش خوش‌بینی تحصیلی در دانش‌آموزان ابتدایی شود (01/0>p)؛ همچنین آموزش مثبت‌اندیشی در ارتقای اشتیاق تحصیلی دانش آموزان ابتدایی موثر بود و نتایج این تاثیر در بازه زمانی 3 ماهه نیز پایدار بود (01/0>p). باتوجه به نتایج مطالعه حاضر، آموزش مهارت مثبت اندیشی می‌تواند به عنوان یک برنامه پیشگیرانه برای دانش‌آموزانی که در زمینه تحصیلی و هیجانی دچار مشکل و نقص هستند یا در قالب یک برنامه مداخله‌ای برای کاهش آسیب در کودکان و نوجوانان، به ویژه توسط درمانگران و مشاوران مدنظر قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

The effect of teaching positive thinking skills on optimism and academic enthusiasm of school students

نویسندگان [English]

  • Elahe Naghizadeh 1
  • Yousef Namvar 2
  • Asghar Nakhostin Goldoost 3
1 PhD Student in Educational Psychology, Ardabil Branch, Islamic Azad University, Ardabil, Iran.
2 Associate Professor, Department of Educational Sciences, Ardabil Branch, Islamic Azad University, Ardabil, Iran.
3 Assistant Professor, Department of Educational Sciences, Ardabil Branch, Islamic Azad University, Ardabil, Iran.
چکیده [English]

The present study was conducted with the aim of investigating the effect of teaching positive thinking skills on optimism and academic enthusiasm of elementary school students in Ardabil city. The present research method was a semi-experimental pre-test-post-test type with a control group and a 3-month follow-up. The statistical population of the research included all the female students of the second year of elementary school (4945 people) in the city of Ardabil in the academic year 1402-1403, from which 60 people were selected as a sample by random cluster sampling, and in two groups of 30 people (30 people in the experimental group and 30 people of the control group) were randomly replaced. To collect data, academic optimism questionnaires by Schennen Moran et al. (2013) and academic enthusiasm by Wang et al. (2011) were used. To analyze the data, the analysis of variance test with repeated measurements was used in SPSS.24 software. The findings showed that teaching positive thinking skills leads to an increase in academic optimism in elementary school students (p<0.01); Also, positive thinking training was effective in improving the academic enthusiasm of primary school students and the results of this effect were stable in the period of 3 months (p<0.01). According to the results of this study, positive thinking skill training can be considered as a preventive program for students who have problems and defects in academic and emotional fields or as an intervention program to reduce harm in children and adolescents, especially by therapists and counselors. be placed

کلیدواژه‌ها [English]

  • positive thinking skills
  • academic optimism
  • academic enthusiasm
  • students

مراجع

احمدی، صادق؛ رمضانی، زهرا؛ بیگی‌راد، علیرضا؛ انصاری، فاطمه و طهماسب‌زاده، داود. (1402). اثربخشی آموزش مثبت اندیشی بر اشتیاق تحصیلی و بهبود مهارت های اجتماعی دانش آموزان ابتدایی. فصلنامه سلامت روان کودک، 10(2)، 82-68. URL: http://childmentalhealth.ir/article-1-1035-fa.html
اکبرپور نیکور، افسانه و نجارپور استادی، سعید. (1400). اثربخشی آموزش مهارتهای مثبت اندیشی بر سرزندگی تحصیلی و تنظیم هیجان در دانش آموزان دختر دوره متوسطه اول. مجله پیشرفت های نوین در روانشناسی، علوم تربیتی و آموزش و پرورش، (34)،13-1.
بابایی آبراک،آزیتا و صفرزاده، سحر. (1397). اثربخشی آموزش مهارت‌های مثبت اندیشی بر سرزندگی تحصیلی، اشتیاق تحصیلی و جهت گیری هدف-پیشرفت در دانش آموزان دختر با نشانگان افسردگی. فصلنامه مدیریت ارتقا سلامت، 8(1)،29-21. URL: http://jhpm.ir/article-1-983-fa.html
پادروند، حافظ.، قدم پور، عزت‌اله.، صفاری، قاسم.، ذوالفقاری، شادی و قبادیان، مسلم. (1402). اثربخشی آموزش مثبت اندیشی به شیوه گروهی بر کاهش تکانشگری و قلدری دانش آموزان پسر دارای اختلال رفتاری. فصلنامه کودکان استثنایی،23(1)،46-35. URL: http://joec.ir/article-1-1627-fa.html
پادروند، حافظ؛ قدم‌پور، عزت‌اله؛ صفاری، قاسم و باورزین، فاطمه. (1401). اثربخشی آموزش مثبت‌اندیشی به شیوه گروهی بر هیجان‌های تحصیلی و خوش‌بینی تحصیلی داوطلبان کنکور سراسری. مجله مطالعات آموزش و یادگیری، 14(2)، 43-29. https://jsli.shirazu.ac.ir/article_6938.html
جوادی سیدیان، ناهید.، سید ولیلو، میرمحمود و علیائی، نیلوفر. (1400). بررسی اثربخشی آموزش مهارت های مثبت اندیشی بر شادکامی و سازگاری اجتماعی دانش آموزان دوره اول متوسطه ناحیه یک تبریز. فصلنامه مطالعات روانشناسی و علوم تربیتی، 4(33)،134-105. https://www.sid.ir/paper/163852/fa
حیدری منفرد، گوهر.، مرادی، افسانه و مرادپوری، فاطمه. (1403). اثربخشی برنامه ذهن‏ آگاهی کودک محور بر احساس تعلق به مدرسه و اشتیاق تحصیلی در دانش ‏آموزان. نشریه انگاره‌های نو در تحقیقات آموزشی، 3(2)، 89-74. https://www.jopre.ir/article_201657.html
حیدری، مرجان.، نوروزی، قاسم و عاشوری، محمد. (1403). اثربخشی درمان تعامل والد- کودک بر اساس رویکرد آیبرگ بر اضطراب و مهارت های اجتماعی کودکان با ناتوانی هوشی و رشدی. نشریه توانمندسازی کودکان استثنایی، 15(1)، 68-56. https://10.22034/CECIRANJ.2024.426945.1820
داودی، الهام؛ شریفی، طیبه و احمدی، رضا. (1403). مقایسه اثربخشی آموزش گروهی مهارت های مثبت اندیشی و مدیریت استرس مبتنی بر رویکرد شناختی-رفتاری بر تاب آوری و اشتیاق تحصیلی دانش آموزان دختر دارای اضطراب امتحان. نشریه رویش روانشناسی، 13(4)، 174-165. URL: http://frooyesh.ir/article-1-5078-fa.html
رشنو، مهناز؛ پوردل، مژگان و تنهادوست، کتایون. (1401). تعیین اثربخشی آموزش ایمن‌سازی در برابر استرس بر سرزندگی تحصیلی و اشتیاق تحصیلی دانش‌آموزان دچار استرس تحصیلی. مجله مطالعات ناتوانی، 12، 8-1. URL: http://jdisabilstud.org/article-1-2578-fa.html
زاهد، عادل؛ کریمی یوسفی، سیده هایده و معینی‌کیا، مهدی. (1392). ویژگی‎‌های روان‌سنجی مقیاس اشتیاق به مدرسه. فصلنامه مطالعات آموزشی و آموزشگاهی، 2(7)، 70-55. https://pma.cfu.ac.ir/article_222.html
شیخ الاسلامی، علی و سیداسماعیلی قمی، نسترن. (1400). اثربخشی آموزش مهارت های خوش بینی بر دلزدگی تحصیلی دانش آموزان با عملکرد تحصیلی ضعیف. مجله مطالعات روانشناسی تربیتی، 43، 16-1. https://jeps.usb.ac.ir/article_6475.html
شیخ الاسلامی، علی و کریمیانپور، غفار. (1399). پیش بینی اشتیاق تحصیلی دانش آموزان براساس حمایت تحصیلی و جو روانی- اجتماعی کلاس. نشریه راهبردهای شناختی در یادگیری، 10، 111-95. https://asj.basu.ac.ir/article_2354.html
شیخ الاسلامی، علی؛ رضایی شریف، علی و ترابی، نغمه. (1400). نقش ادراک از محیط کلاس، خوش بینی تحصیلی و هیجان های تحصیلی در پیش بینی پیوند با مدرسه دانش آموزان دختر. فصلنامه پژوهش‌ در نظام‌های آموزشی، 52، 57-46. https://www.jiera.ir/article_131167.html
صدری، محمدرضا؛ گل پرور، محسن؛ آقایی،اصغر و گیلیام، لورا. (1400). مقایسه‌‌ی اثربخشی آموزش معنامحور تحصیلی و آموزش روانشناسی مثبتنگر بر خوشبینی تحصیلی و معنای تحصیلی. پژوهش نامه روانشناسی مثبت، 7(3)، 50-31. https://ppls.ui.ac.ir/article_26227.html
صمدیه، هانیه؛ صدری، مهدی و اکبری مقدم، مطهره. (1400). نقش واسطه‌ای درگیری عاملی در ارتباط میان اشتیاق تحصیلی و تعهد به دانشگاه. رویش روانشناسی، 10(12)، 202-191. URL: http://frooyesh.ir/article-1-3140-fa.html
کویلیام، سوزان. (2003). مثبت اندیشی و مثبت‌گرایی. ترجمه افسانه صادقی و فریده سده (1397). تهران: انتشارات رشد. https://www.gisoom.com/book/1765691
گواهی، زهرا؛ سروری، محدثه؛ قربانی، مریم و زارع مقدم، علی. (1402). بررسی اثربخشی آموزش مثبت اندیشی به شیوه گروهی بر انگیزش تحصیلی و سرزندگی تحصیلی دانش آموزان با اختلال یادگیری خاص. نشریه تعلیم و تربیت استثنایی، 23(175)، 62-53. URL: http://exceptionaleducation.ir/article-1-2564-fa.html
مرادی، کیوان؛ واعظی، مظفرالدین، فرزانه، محمد و میرزایی، محمد. (1393). رابطه خوش بینی تحصیلی با پیشرفت تحصیلی در بین دانش آموزان مدارس متوسطه پسرانه مناطق 6 و 9 شهر تهران. پژوهش در یادگیری آموزشگاهی و مجازی، 2(5)، 80-69. https://etl.journals.pnu.ac.ir/article_1375.html
مشهدی، رضا.، غنی‌فر، محمدحسن.، جعفرطباطبایی، تکتم سادات و جعفرطباطبایی، سمانه سادات. (1401). اثربخشی آموزش مثبت اندیشی بر درگیری تحصیلی و نشاط اجتماعی دانش آموزان افسرده. مجله تحقیقات سلامت در جامعه، 8(3)،88-78. URL: http://jhc.mazums.ac.ir/article-1-740-fa.html
معصومی جهندیزی، حسین؛ احمدی، محمدسعید؛ حجازی، مسعود و وکیلی، محمدمسعود. (1402). پیش بینی اشتیاق تحصیلی براساس راهبردهای یادگیری خود تنظیمی و هیجان تحصیلی در دانشجویان پزشکی. راهبردهای آموزش در علوم پزشکی، 16(2)، 123-115. URL: http://edcbmj.ir/article-1-3099-fa.html
ملک‌زاده محمدی، مائده و قمیان، محمدعلی. (1403). اثربخشی بازی درمانی والد-کودک بر عزت نفس، مهارت اجتماعی و عملکرد تحصیلی در دانش آموزان با اختلال نارسایی توجه/ بیش فعالی. نشریه توانمندسازی کودکان استثنایی، 15(1)، 36-24. hTTPS://10.22034/CECIRANJ.2024.452489.1855
مولایی، جلال.، پرامی، مریم.، شریفی، طیبه و احمدی، رضا. (1401). اثربخشی آموزش مثبت اندیشی بر پذیرش و تعامل اجتماعی نوجوانان دختر شهر سرپل ذهاب. فصلنامه پژوهش های کاربردی روانشناختی،13(4)،317-305. https://japr.ut.ac.ir/article_91192.html
وطن‌خواه، مژگان.، حافظی، فریبا و جوهری‌فرد، رضا. (1403). مقایسه اثربخشی مهارت آموزی کودک راه حل محور و روان نمایشگری بر مهارت اجتماعی دانش آموزان پسر کم توان ذهنی. نشریه سلامت و آموزش در اوان کودکی، 5(3)، 27-17. URL: http://jeche.ir/article-1-184-fa.html
Ahmadi, S., Ramezani Ghahderijani, Z., Beigirad, A., Ansari, F., & Tahmaseb-Zadeh Sheikhlar, D. (2023). The effectiveness of positive thinking training on academic engagement and development of social skills of elementary students. Child Mental Health, 10(2), 5. http://childmentalhealth.ir/article-1-1035-fa.html
Akyürek, M. İ., & Bülbül, A. E. (2024). The Relationship Between Distributed Leadership and Academic Optimism: A Meta-Analysis Study. Leadership and Policy in Schools, 1-16.‏ https://doi.org/10.1080/15700763.2024.2312997
Amiri, G., Shokri, O., & Fathabadi, J. (2024). Modeling the Relationships of Academic Optimism, Emotions and Teacher-Student Interaction. Educational Psychology, 20(71).‏ https://doi.org/10.22054/jep.2023.68772.3661
Awang-Hashim, R., & Sani, A. M. (2008). A confirmatory factor analysis of a newly integrated multidimensional school engagement scale. Malaysian Journal of Learning and Instruction, 5, 21-40. DOI:10.32890/mjli.5.2008.7595
Brouzos, A., Vassilopoulos, S. P., Baourda, V. C., Tassi, C., Stavrou, V., Moschou, K., & Brouzou, K. O. (2021). Staying Home– Feeling Positive: Effectiveness of an on-line positive psychology group intervention during the COVID-19 pandemic. Current Psychology, 1-13. Advance online publication. DOI: 10.1007/s12144-021-01613-x
Chinaveh, M., & Tabatabaee, S. (2017). Mental health rehabilitation based on positive thinking skills training. International Journal of Psychology and Behavioral Sciences, 47(1), 1-6. https://doi.org/10.5923/j.ijpbs.20170701.01
Donaldson, S. I., Lee, J. Y., & Donaldson, S. I. (2019). Evaluating positive psychology interventions at work: A systematic review and meta-analysis. International Journal of Applied Positive Psychology, 4(3), 113-134. https://doi.org/10.1007/s41042-019-00021-8 Bottom of Form
Gür, Ç., & Eser, B. (2023). Positive thinking practices in schools. Problems of Education in the 21st Century, 81(4), 462-480. https://doi.org/10.33225/pec/23.81.462
Hausmann, L. R. M., Ibrahim, S. A., Kwoh, C. K., Youk, A., Obrosky, D. S., & Weiner, D. K. (2018). Rationale and design of the staying positive with arthritis (SPA) study: A randomized controlled trial testing the impact of a positive psychology intervention on racial disparities in pain. Contemporary Clinical Trials, 64, 243-253. https://doi.org/10.1016/j.cct.2017.09.001
Jung, Y., & Ryu, J. (2023). Associations between obesity and academic enthusiasm and social emotional competence: Moderating effects of gender and sleep quality. Journal of Human Behavior in the Social Environment, 33(2), 276-295. https://doi.org/10.1080/10911359.2022.2052224
Lelieur, R., Vanhoof, J., & Clycq, N. (2024). Explaining academic optimism in schools: The impact of performance leadership and alignment between teachers, students, and parents. International Journal of Educational Research, 128, 102477.‏ https://doi.org/10.1016/j.ijer.2024.102477
Lestari, B., Oktiyani, A. I., Ramadhani, R., & Lutfhi, M. N. (2024). The effect of positive thinking training in increasing self-confidence in students. Indonesian Journal of Multidisciplinary Sciences (IJoMS), 3(1), 80-85. https://doi.org/10.59066/ijoms.v3i1.524
Melhe, M. A., Salah, B. M., & Hayajneh, W. S. (2021). Impact of training on positive thinking for improving psychological hardiness and reducing academic stresses among academically-late students. Kuram ve Uygulamada Egitim Bilimleri, 21(3), 132-146. https://doi.org/10.1080/02673843.2023.2270051
Moghadasi, J., Keikavoosi-Arani, L. (2023). Investigating the factors influencing students’ academic enthusiasm for a shift of paradigm among education managers shaping academic pedagogy. BMC Medical Education, 23(480), 1-13. DOI:10.1186/s12909-023-04453-4
Shademan, T., Mohammadi, M., Lotfi Kahriz Sangi, Z., & Ashrafi Alavijeh, M. (2024). The effectiveness of positive thinking training on academic vitality and students' achievement motivation during Corona epidemic. Quarterly Journal of Child Mental Health, 11(1), 1-14.‏ URL: http://childmentalhealth.ir/article-1-1137-en.html
Tetzner, J., & Becker, M. (2018). Tinnk positive? Exmining the impact of optimism on academic acheievement in early adolescents. Journal of Personality, 86(2), 283-295. DOI: 10.1111/jopy.12312
Tschannen-Moran, M. Bankole, R. A. Mitchell, R.M. & Moore J. R. D.M.(2013). Student academic optimism: Aconfirmatory factor analysis. Journal of Educational Administration, 51 (2), 150-175. DOI:10.1108/09578231311304689
Wang, MT., Willett, JB., & Eccles, JS. (2011). The assessment of school engagement: Examining dimensionality and measurement invariance by gender and race/ethnicity. Journal of School Psychology, 49(4), 465-480. DOI: 10.1016/j.jsp.2011.04.001
Wang, X., Liu, Y. L., Ying, B., & Lin, J. (2023). The effect of learning adaptability on Chinese middle school students’ English academic engagement: The chain mediating roles of foreign language anxiety and english learning self-efficacy. Current Psychology, 42(8), 6682-6692. DOI:10.1007/s12144-021-02008-8
Woodworth, RJ., O'Brien.Malone, A., Diamond, MR., & Schuz, B. (2016). Happy days: positive psychology interventions effects on affect in an N.of.1 trial. Int J Clin Health Psychol, 16(1), 21-29. DOI: 10.1016/j.ijchp.2015.07.006
 
مطالعات روانشناسی تربیتی
دوره 21، شماره 56
آذر 1403
صفحه 209-184

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار