تاثیر هوش‌معنوی و هوش‌هیجانی بر خلاقیت با نقش میانجی خودشکوفایی دانش‌آموزان

نوع مقاله : مقاله علمی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد مدیریت آموزشی، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه سیستان و بلوچستان،زاهدان، ایران

2 دکترای مدیریت آموزشی، گروه مدیریت آموزشی،دانشکده مدیریت،دانشگاه خوارزمی،تهران،ایران

3 دانشجوی کارشناسی ارشد روانشناسی عمومی، گروه روانشناسی،دانشکده ادبیات،دانشگاه آزاد اسلامی،واحد زرند،زرند،ایران.

چکیده

هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر هوش هیجانی و هوش معنوی بر خلاقیت با نقش میانجی خودشکوفایی دانش­آموزان انجام شد.روش: روش پژوهش توصیفی همبستگی از نوع تحلیل مسیر می­باشد. جامعه آماری شامل کلیه دانش­آموزان دختر و پسر دوره اول متوسطه شهر زاهدان در سال تحصیلی 1400-1399 به تعداد 6500 نفر که براساس جدول مورگان حجم نمونه 363 نفر برآورد گردید، روش نمونه­گیری طبقه­ای تصادفی که داده­های پژوهش با استفاده از پرسشنامه­های هوش­ هیجانی بارون(1980)، هوش­معنوی کینگ(2008)، سنجش خلاقیت تورنس(1992) و پرسشنامه خودشکوفایی مازلو(1970) جمع­آوری گردیدند. در نهایت، برای تحلیل­های آماری داده­ها از نرم­افزار  SPSSنسخه 26 و نرم­افزار LISREL نسخه 8.8 استفاده گردید.یافته­ ها: نتایج نشان داد بین هوش معنوی و خلاقیت با نقش میانجی خودشکوفایی دانش­آموزان رابطه مستقیم و غیرمستقیم معنی­دار وجود داشت. همچنین بین هوش هیجانی و خلاقیت با نقش میانجی خودشکوفایی دانش­آموزان رابطه مستقیم و غیرمستقیم معنی­دار مشاهده گردید.نتیجه ­گیری: این پژوهش نشان داد که خودشکوفایی می­تواند در ارتباط بین هوش معنوی و هوش هیجانی با خلاقیت میانجی­گری کند.  

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Effect of Spiritual Intelligence and Emotional Intelligence on Creativity regarding the Mediating Role of Students' Self- Actualization

نویسندگان [English]

  • Sajad Kazemi 1
  • Omid Mehni 2
  • Sajad Jenaabadi 3
1 M.A. Student of Education Administration , Department of Educational Sciences. Facualty of Psychology and Education, University of Sistan and Baluchestan. Zahedan,Iran.
2 Ph.D of Educational Administration. Department of Educational Administration. Facualty of Management.Kharazmi University.Tehran.Iran.
3 M.A. Student of General Psychology. Department of Psychology.Faculty of Literature. Islamic Azad University.Zarand Branch, Zarand.Iran.
چکیده [English]

Objective: The present study aimed to investigate the impacts of emotional intelligence and spiritual intelligence on creativity regarding the mediating role of the student’s self-actualization.Method: This descriptive correlational research was conducted through path analysis. The statistical population includes all male and female freshmen (363 out of 6500 students) at high schools in Zahedan in the academic year of 2020 and 2021which were selected based on Morgan table. Data were collected through stratified random sampling using BarOn Emotional Quotient-Inventory (BarOn EQ-i®) (1980), King  Spiritual Intelligence Self-Report Inventory (SISRI-24) (2008), Torrance Tests of Creative Thinking (1992), and Maslow Self-Actualization Tests (1970). Finally, SPSS software version 26 and LISREL software version 8.8 were used to analyze data statistically.Results: The results showed that there was a significant direct and indirect relationship between spiritual intelligence and creativity regarding the mediating role of students' self-actualization. There was also a significant direct and indirect relationship between emotional intelligence and creativity regarding the mediating role of students' self-actualization.Conclusion: This study showed that self-actualization can mediate between spiritual intelligence and emotional intelligence and creativity.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Spiritual Intelligence
  • Emotional Intelligence
  • Creativity
  • Self-actualization
  • Students
  1. آرام ­فر، بهنوش؛ حسینی، سعیده ­السادات؛ افشاری­نیا، کریم؛ کاکابرایی، کیوان. (1398). اثر بخشی آموزش هوش معنوی بر مقابله با استرس و ارتباط مؤثر دانش ­آموزان. فصلنامه پژوهش در نظام­ه ای آموزشی. 13(45): 125-109.
  2. ابراهیم پور، حبیب؛ حسین نژاد، نادر؛ نعمتی، ولی؛ تقی پور، فریدون. (1394). بررسی ارتباط هوش معنوی با رفتار نوآورانه‌ی معلمان.روان شناسی مدرسه. 4 (1): 7-21.
  3. اسماعیل خانی، فرشته؛ نجاریان، بهمن ؛ مهرابی زاده هنرمند، مهناز. (1380). ساخت و اعتبار یابی مقیاسی برای سنجش خود شکوفایی. علوم انسانی دانشگاه الزهراء، 11 (39): 1-20.
  4. امیری، مهدی؛ پرتابیان، اکبر. (1395). بررسی رابطه مؤلفه­های هوش هیجانی با خلاقیت دانشجویان (مطالعه موردی: دانشگاه­های پیام نور جنوب فارس). فصلنامه ابتکار و خلاقیت در علوم انسانی. 5(4): 246-191.
  5. به پژوه، احمد؛ شکوهی یکتا، محسن؛ معتمدی شارک، فرزانه؛ افروز، غلامعلی؛ غباری بناب، باقر (1394). ویژگی های روان سنجی پرسشنامه هوشبهر هیجانی بار-آن فرم بلند ویژه نوجوانان.پژوهش در نظام های آموزشی. 9 (30): 7-26.
  6. بهمئی، جمشید؛ مقیمی­زارع، فاطمه؛ بهرامی، راضیه؛ اسدی، معصومه. (1397). بررسی ارتباط میان هوش معنوی و هوش هیجانی در دانشجویان پرستاری دانشکده علوم پزشکی آبادان. مجله تحقیقات سلامت در جامعه.4(2): 56-47.
  7. توان، حامد؛ توان، سجاد؛ احمد، زهرا؛ زندنیا، فاطمه. (1394). ارتباط هوش معنوی و هوش هیجانی با برخی متغیرهای جمعیت شناختی در دانشجویان دانشکده پرستاری و مامایی دانشگاه علوم پزشکی ایلام در سال1393. فصلنامه زیست پزشکی جرجانی. 3(1):134-127.
  8. ثناگو، اکرم؛ تقوی، احمد؛ بهنام­پور، ناصر؛ بیکی، فریبا. (1395). بررسی وضعیت خودشکوفایی با برخی از عوامل جمعیت­شناختی در دانشجویان دانشگاهعلوم پزشکی گلستان در سال 1394، پژوهش در آموزش علوم پزشکی. 8(1): 28-22.
  9. خسروی، معصومه. (1397). اثربخشی آموزش گروهی ذهن آگاهی بر افزایش هوش هیجانی و هوش معنوی دانش­آموزان. پایان­نامه کارشناسی ارشد. دانشکده علوم انسانی دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی.
  10. رحیمی، حمید؛ حسن­پور، راحله. (1393). رابطه بین هوش معنوی با خلاقیت دانشجویان علوم پزشکی کاشان، فصلنامه آموزش و اخلاق در پرستاری، 3(2):53-37.
  11. سادات رقیب، مائده؛ سیادت، سید علی؛ حکیمی نیا، بهزاد؛ احمدی، سید جعفر. (1389). اعتباریابی مقیاس هوش معنوی کینگ (SISRI-24) در دانشجویان دانشگاه اصفهان.مجله دست آوردهای روان شناختی. 17 (1): 141-164.
  12. زمانیان قوژدی، عزت؛ برقی ایرانی، زیبا؛ علی­اکبری دهکردی، مهناز. (1397). مدل­یابی خودشکوفایی بر پایه هوش­معنوی، هوش اخلاقی و بهزیستی روان­شناختی دانش­آموزان تیزهوش. روان­شناسی و دین. 11(2) پیاپی(42):57-39.
  13. سپهریان­آذر، فیروزه؛ غدیری صورمان­آبادی، فرهاد؛ عبدالمحمدی، کریم؛ صمدزاده، فریبا. (1399). نقش میانجی خلاقیت در رابطه بین اهداف پیشرفت و انگیزه پیشرفت دانشجویان. ابتکار و خلاقیت در علوم انسانی. 10(1):208-189.
  14. شریف­نیا، حمید؛ حق­دوست، علی اکبر؛ عبادی، عباس؛ سلیمانی، محمدعلی؛ یعقوب زاده، آمنه؛ عباس­زاده، عباس؛ برهانی، فریبا؛ کرم، محمدرضا؛ ملوک­زاده، سرور.(1394). بررسی ویژگی­های روانسنجی پرسشنامه هوش معنوی کینگ در جانبازان جسمی جنگ ایران عراق. مجله طب نظامی. 17(3):153-145.
  15. عرفان، عارفه؛ حقانی، فریبا؛ امید، اطهر؛ براتعلی، مریم. (1395). رابطه­ بین هوش هیجانی هوش معنوی دانشجویان پرستاری و مامایی. مجله ایرانی آموزش در علوم پزشکی. 16(28):241-232.
  16. عبدالرضاپور، پریسا؛ قنبری، نسیم. (1399). تأثیر آموزش هوش هیجانی و هوش معنوی بر بهبود عملکرد زبان‌آموزان انگلیسی در مهارت‌های چهارگانه.مجله مطالعات روانشناسی تربیتی. 17 (40): 76-97.
  17. عیسی زاده، آیدا ؛ نجات، حمید. (1395). رابطه بین هوش معنوی با خلاقیت دانشجویان، چهارمین همایش ملی مشاوره و سلامت روان، قوچان.
  18. کیا، علیرضا؛ حیدری، اعظم. (1395). بررسی رابطه بین هوش هیجانی با رشد تحصیلی در بین دانشجویان. فصلنامه علمی پژوهشی توسعه اجتماعی. 11(1)پیاپی(41):72-53.
  19. ملکی، حمید. (1395). بررسی رابطه بین هوش هیجانی و خلاقیت در بین دانش‌آموزان دوره متوسطه. پژوهش در نظام های آموزشی. 10 (33): 190-209.
  20. نظری، صدیقه.(1395). رابطه هوش معنوی با عزت نفس و خودشکوفایی . پایان نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه آزاد اسلامی واحد مرودشت.
  21. نقش، سیمین؛ فروغی­ابری، احمدعلی؛ شفیع­پورمطلق، فرهاد.(1395). ارائه مدلی جهت تعیین رابطه بین شیفتگی تحصیلی، خلاقیت تحصیلی و موفقیت تحصیلی با خودشکوفایی تحصیلی مبتنی بر میانجی­گری جدیت تحصیلی. پژوهش در برنامه­ریزی درسی. 13(21)پیاپی(48):144-134.
  22. نمازیان، مریم؛ توحیدی، افسانه؛ باقری، مسعود.(1397). تأثیر آموزش هوش معنوی بر میزان گرایش به تفکر انتقادی و خلاقیت هیجانی. مجله مطالعات آموزش و یادگیری. 10(1)پیاپی(74): 205-189.
  23. نورالهی، ­شبنم.(1397). تببین سهم عوامل هوش هیجانی، هوش موفق و هوش معنوی در پیش­بینی خلاقیت دختران نوجوان. پایان نامه کارشناسی ارشد. رشته روانشناسی تربیتی دانشگاه خوارزمی.
  24. Asrina, F.A.D.; Hermawan. A.; Siswanto, E. (2020). The Effect Of Spiritual Intelligence and emotional intelligence Through Creativity on Entrepreneurial Intention. Russian Journal of Agricultural and Socio-Economic Sciences. 107(11): 206-212.
  25. Boren, A.E. (2010). Emotional intelligence: The secret of successful entrepreneurship? Faculty Publications: Agricultural Leadership. Education & Communication Department. 55(2): 54–61.
  26. Extremera, N.; Rey, L. (2016). Ability emotional intelligence and life satisfaction: Positive and negative affect as mediators. Personality and Individual Differences. 102(2016): 98-101.
  27. Gu, X.; Dijksterhuis, A.; Ritter, SM. (2019). Fostering Children’s Creative Thinking Skills with the 5-I Training Program.Thinking Skills & Creativity. 32:92–101.
  28. Hee, C.; Euna, P. (2016). Diversity of emotional intelligence among nursing and medical students. Osong Public Health and Research Perspectives. 7(4):261–265.
  29. Ivcevic, Z.; Hoffmann, J. D.; Brackett, M. A.; Botin Foundation (2014). Emotions, creativity, and the arts. In B. Heys (Ed.), Arts and emotions: Nurturing our creative potential.10: 6-23.
  30. Mao, W.; Chen, L.; Chi, C.; Lin, C.; Kao, Y.; Hsu, W.; et al. (2016). Traditional Chinese version of the Mayer Salovey Caruso Emotional Intelligence Test: Its validation and application to schizophrenic individuals. Psychiatry Research. 243: 61–70.
  31. Mylashenko, K.; Lavrinenko, V. (2019). The Role of Emotional Intelligence in Self-Actualization of Personality. Psychological Counseling and Psychotherapy. 11(7):59-66.
  32. Orziemgbe, O.; Chukwujioke, A.; Aondoaver, Z. (2014). Relationship between emotional intelligence and entrepreneurial performance: The mediating effect of managerial competence. International Journal of Economics, Commerce and Management. 2(10): 1–6.
  33. Portnova, T.; José Luis Ortega-Martín, J.L.; Zurita-Ortega, F.; González-Valero, G.,(2020). The Educational Interrelation of Narrative Creativity and Written Expression Dimensions as an Innovative and Didactic Process in Learning a Foreign Language, journal Sustainability. 12(18): 1-14.
  34. Ritter, S.M.; Gu, X.; Crijns, M.; Biekens, P. (2020). Fostering students’ creative thinking skills by means of a one-year creativity training program. journal PLoS ONE. 15(3): 73-97.
  35. Rodrigues, A.P.Jorge, F.E.Pires, C.A.António, P.(2019). "The contribution of emotional intelligence and spirituality in understanding creativity and entrepreneurial intention of higher education students", Education Training.61(7/8):870-894.
  36. Sole, L.; Sole-Coromina ,L.; Ellis Poole, S.(2020). Mind the gap: identifying barriers to students engaging in creative practices in higher education. Journal of Work-Applied Management. 12(2): 207-220.
  37. Tatyana Shabanova, L.; (2019).The study of the relationship of emotional intelligence and the individual characteristics of self-actualization among the managers of a trading company. Journal Economic Consultant. 25(1): 65-68.
  38. Tsortanidou, X.; Daradoumis, TH.Barberá, .E. (2019).Connecting moments of creativity, computational thinking, collaboration and new media literacy skills. Information and Learning Sciences.120(11/12): 704-722.
  39. Walter, F.; Humphrey, R.; Cole, M. (2012). Unleashing leadership potential: Towards an evidence-based management of emotional intelligence. Organizational Dynamics. 41: 212–219.

Zeidner, M.; Matthews, G.; Roberts, R.D. (2009). What we know about emotional intelligence: How it affects learning, work, relationships and our mental health. A Bradford Book. Cambridge, MA: The MIT Press.