تأثیر نیازهای روان‌شناختی بر جهت گیری آینده تحصیلی و هویت تحصیلی دانش آموزان

نوع مقاله : مقاله علمی

نویسندگان

1 استادیار، گروه مشاوره و روانشناسی، هسته‌ی پژوهشی تحقیقات علوم تربیتی و رفتاری، دانشگاه هرمزگان

2 دکتری روانشناسی تربیتی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد بندرعباس

10.22111/jeps.2020.5593

چکیده

این پژوهش با هدف بررسی تأثیر نیازهای روان­شناختی بر جهت­ گیری آینده تحصیلی و هویت تحصیلی دانش ­آموزان مقطع اول متوسطه بندر لنگه در سال تحصیلی 97-1396 صورت گرفت. روش پژوهش حاضر، پس رویدادی (علی- مقایسه­ ای) است.  که بدین منظور تعداد 280 دانش­ آموز دختر و پسر مقطع اول متوسطه به روش نمونه­ گیری تصادفی انتخاب شده و با استفاده از سه پرسشنامه‌ نیازهای اساسی روان­شناختی (BNSS)، منزلت­ های هویت تحصیلی (AIS) و جهت گیری آینده (FO) مورد آزمون قرار گرفتند. برای تحلیل آماری داده­ های پژوهش از تحلیل واریانس تک متغیری (انوا) و چند متغیری (مانوا) استفاده شد. نتایج نشان داد بین جهت گیری آینده تحصیلی دانش آموزانی با خصیصه نیاز به خودمختاری و ارتباط و بین جهت­ گیری آینده تحصیلی دانش ­آموزانی با خصیصه نیاز به شایستگی و ارتباط تفاوت معنی­ دار وجود داشت. همچنین، نتایج نشان داد، که بین هویت تحصیلی موفق دانش­ آموزانی با نیاز روان­شناختی شایستگی و خود مختاری و بین هویت تحصیلی دنباله رو دانش ­آموزانی با نیاز روان­شناختی خودمختاری و ارتباط تفاوت معنی­ دار وجود داشت. دیگر نتایج پژوهش نیز بیانگر آن بود که بین هویت­ های تحصیلی دیررس، سردرگم و موفق دانش آموزان دختر و پسر تفاوت معنی ­داری وجود داشت. در حالی که  که بین جهت گیری آینده تحصیلی دانش ­آموزان دختر و پسر تفاوت معنی­ داری دیده نشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The role of psychological needs on future education orientation and academic identity students

نویسندگان [English]

  • Moosa Javdan 1
  • Raies Hasan Raies Sadi 2
1 Psychology and Counselling Department Assistant Professor and Faculty member Humanity collage Hormozgan University, Bandarabas, Iran
2 PhD in Educational Psychology, Islamic Azad University, Bandar Abbas Branch
چکیده [English]

This study examined the impact of psychological needs on future education orientation and academic identity students in Bandar Lengeh in first year high school student in academic year 2015-2016. The study is causal-comparative research. 280 students of first year high school were selected by random sampling. Basic needs psychological questionnaire (BNSS), academic identity status (AIS) and future orientation (FO) were used for testing students. For statistical analysis of unilabiate analysis of variance study was used (ANOVA) and multivariate (MANOVA). The results showed that there was a significant relationship between future education orientation of students with psychological needs need in autonomy and relation. There was a significant relationship between future education orientations of students with competence. The results also showed that between late academic identities, confusion, While that between male and female students in the next academic orientation difference was not significant. the results also showed that there was a significant difference between The identity of the successful education of students with Psychological needs of competence and self-determination and the identity of the continuing education of students with psychological needs for autonomy and there was a significant relationship. The results also showed that there was a significant difference between late academic identities, confusion and succeed in male and female students, While there was not significant between male and female students in future education orientation.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Psychological needs
  • Future orientation
  • Identity
  • Education and Student
حجازی، الهه؛ امانی، حبیب و یزدانی، محمدجواد (1390). ارزیابی ویژگی های روان سنجی پرسشنامه منزلت های هویت تحصیلی در دانش آموزان ایرانی،  روشها و مدلهای روان شناختی، دوره 2، شماره  5، 15-1.
دفترچی، عفت (1389). نقش برآورده شدن نیازهای اساسی روان شناختی در جهت گیری هدف و نشاط ذهنی دانش آموزان دوره دبیرستان. پایانامه کارشناسی ارشد روانشناسی تربیتی، دانشگاه شیراز.
دفترچی، عفت؛ شیخ­الاسلامی، راضیه ( 1392 ). نقش برآورده شدن نیازهای اساسی روانشناختی در جهت گیری های هدف دانش­آموزان. مجله  روانشناسی، سال 17 ، شماره 3، 347-330.
  دلاور، علی (1396). احتمالات و آمار کاربردی در روان شناسی و علوم تربیتی (با تجدیدنظر و اضافات)، تهران: انتشارات رشد.
سلیمی، جمال؛ یوسفی، ناصر و محمد کریمی، محمد (1391).  مطالعه رابطه بین تحقق نیازهای اساسی روانی و خلاقیت در دانش‌آموزان دختر و پسر دوره متوسطه تحصیلی، مجله مطالعات روانشناسی تربیتی، دوره 9، شماره 16، 80-.56 
عمرانیان، معصومه و شیخ الاسلامی، راضیه (1391). نقش سبک های دلبستگی در ارضای نیازهای اساسی روان شناختی فرزندان با توجه به وضعیت اشتغال مادر، زن در فرهنگ و هنر (پژوهش زنان)، دوره  4، شماره  2 (پیاپی 12)، 61-45.
Berzonsky, M.  (2004). Identity processing   style, self-construction and personal epistemic assumption: A social-cognitive perspective. Journal of Development Psychological, 4, 303-375.
Cury, F., Da Fonseca, D., Rufo, M., & Sarrazin, P. (2002). Perceptions of competence, implicit theory of ability, perception of motivational cli-mate, and achievement goals: A test of dichotomous conceptualization of endorsement of achievement motivation in the physical education setting. Perceptual and Motor Skills, 95,233–244.
Deci, E. L., & Ryan, R. M. (1985). Intrinsic motivation and self-determination in human behavior. New York: Plenum.
Deci, E. L., & Ryan, R. M. (2000). What and the whey of goal pursuits: Human needs and the self determination of behavior Psychological Inquiry, 11, 227- 268.
Deci, E. L., & Vansteenkiste, M. (2004). Self-determination theory and basic need satisfaction: Understanding human development in positive psychology. Ricerche di Psichologia, 27, 17-34.
Eccles, J. S, Lord, S. & Midgley, C.  (1991).What Are We Doing to Early Adolescents? The Impact of Educational Contexts on Early. American Journal of Education. 99(4), 45-37.
Faye, C. & Sharpe, D. (2008) Academic motivation in university: The role of basic psychological needs and identity formation. Canadian Journal of Behavioral Science,40 (4),189-199.
Gagné, M. (2003). The role of autonomy support and autonomy orientation in prosocial
behavior engagement. Motivation and Emotion, 27, 199–223.
Hejazi, E., Amani, H. & Was, Ch. A. (2013). Academic identity status, goal orientation, and academic achievement among high school students. Journal of Research in Education. 22(1), 292-320.
 Hideg, E. & Novaky, E. (2010). Changing attitudes to the future in Hungary. Futures, 42, 230–236.
Lannegrand-Willems, L., & Bosma, H. A. (2006). Identity development-in-context: Theschool as an important context for identity development. Identity, Journal of Theory and Research, 6(1), 85-113.
Luyckx, K., Vansteenkiste, M., Goossens, L. & Duriez, B. (2009) Basic need satisfaction and identity formation: Bridging self-determination theory and process oriented identity research. Journal of Counseling Psychology, 56(2), 276-288.
Niemiec, C. P., Lynch, M. F., Vansteenkiste, M., Bernstein, J., Deci, E. L., & Ryan, R. M. (2006). The antecedents and consequences of autonomous self-regulation forcollege: A self-determination theory perspective on socialization. Journal of Adolescence, 29, 761–775.
Nurmi, J. E. (2005). Thinking about and acting upon the future. In A. Strathman & J. Joireman (Eds.), Understanding behavior in the context of time (pp. 31–57). New Jersey: Lawrence Erlbaum Associates Publishers.
Roeser, R. W., & Lau, S. (2002). On academic identity formation in middle school settings during early adolescence. In T. M. Brinthaupt & R. P.Lipka (Eds.), Understanding early adolescent self and identity: Applications and interventions (pp. 91–131). Albany: State University of New York Press.
Schwartz, S.J. (2001). The evolution of Eriksonian and Neo-Eriksonian identity theory and research: a review and integration. Journal of Theory and Research, 1 (1), 7–58.
Seginer, R. (2009). Future Orientation: Developmental and Ecological Perspectives. New York: Springer Series.
Seginer, R. & Halabi-Kheir, H. (1998). Adolescent passage adulthood: Future orientation in the context of culture, age, and gender. Int. J. Intercultural Rel., 11(2), 298-217.
Sheldon, K. M., & Niemiec, C. P. (2006). It’s Not Just the Amount That Counts: Balanced Need Satisfaction Also Affects Well-Being. Journal of Personality and Social Psychology, 91, 331-341
Soenens, B., Berzonsky, M.D., Vansteenkiste, M., Beyers, W. & Goossens, L. (2005). Identity styles and causality orientations: In search of the motivational underpinnings of the identity exploration process. European Journal of Personality, 19, 427-442.
Was, C. A., Al-Harthy, I., Stack-Oden, M., & Isaacson, R. M. (2008). Academic Identity and Goal Orientations. Paper presented at the Annual Conference of the Eastern Education Research Association. Hilton Head, NC.
Was, C. A., Harthy, I. A., Oden, M.S., & Isaacson, R. M. (2009). Academic identity status and relationship to achievement goal orientation. Electronic Journal of Research in Education Psychology, 7 (2), 627-652.
Was, C. A., Isaacson, R. M., & Wessel, A, R. (2007). Academic Identity Accounts for Unique Variance in College Students’ Study Strategies. Poster presented at the 19th Association for Psychological Science Convention, Washington, DC.
Was, C.A., & Isaacson, R.M. (2008). The development of a measure of academic identity status. Journal of Research in Education, 18, 94-105.
Wei, M., Shaffer, P. A., Young, S. K., & Zakalik, R. A. (2005). Adult attachment, shame, depression, and loneliness: the mediation role of basic psychological needs satisfaction. Journal of Counseling Psychology, 4,591-601.