اثربخشی آموزش مهارت حل مسئله و مدیریت خشم بر کاهش تعارضات والد – نوجوان در بین دانش‌آموزان پسر

نویسنده

استادیار دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه سیستان و بلوچستان

چکیده

هدف از این پژوهش بررسی تأثیر مهارت حل مسئله و مدیریت خشم بر کاهش تعارض والد- نوجوان در بین دانش‌آموزان پسر بود. نمونه پژوهش 40 نفر (گروه آزمایش و گواه هرکدام 20 نفر) از دانش‌آموزان پایه نهم بود که به‌صورت تصادفی در دو گروه جایگزین شدند. روش پژوهش آزمایشی بود. قبل از شروع آموزش، هر دو گروه پیش‌آزمون را دریافت کردند. سپس، گروه آزمایش 10 جلسه آموزش مهارت حل مسئله و مدیریت خشم دریافت نمود و گروه گواه در این مدت هیچ آموزشی را دریافت ننمود. پس از پایان جلسات پس‌آزمون و دو ماه بعدازآن، پیگیری بر روی هر دو گروه اجرا گردید. آزمودنی‌ها توسط مقیاس فنون تعارض اشتراوس مورد ارزیابی قرار گرفتند. برای تحلیل داده‌ها از آزمون‌های تحلیل کوواریانس چند متغیری و تحلیل کوواریانس تک متغیری استفاده شد. نتایج نشان داد که آموزش مهارت حل مسئله و مدیریت خشم بر کاهش تعارض والد- نوجوان، پرخاشگری کلامی و پرخاشگری فیزیکی و نیز افزایش استدلال بین دانش‌آموزان پسر گروه آزمایش مؤثر بوده است و تغییرات ایجادشده در کاهش تعارضات والد- نوجوان در مرحله پیگیری نیز ادامه داشت. نتیجه‌گیری: آموزش مهارت حل مسئله و مدیریت خشم در کاهش تعارض والد- نوجوان در بین نوجوانان گروه آزمایش اثربخش بوده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Effectiveness of Problem Solving and Anger Management on decrease of Parent-Adolescent Conflicts among Boy Students

نویسنده [English]

  • Ali Farnam
چکیده [English]

The present study aimed to investigate the effectiveness of problem solving skill and anger management on decrease of parent-adolescent conflicts among boy students. The research sample included forty students of ninth grade that were randomly placed in two groups (20 students in the experimental group and 20 ones in the control group). The method of research was experimental. The experimental group received ten group training sessions of problem solving skill and anger management and no treatment was given to the control group. At the end of training sessions, posttest and 2 months later, follow up test were administered. To collect data, the participants were assessed by Straus conflict tactics scale parents (CTSP). In order to analyze data, multivariate analysis of covariance (MANCOVA) and analysis of covariance (ANCOVA) were used. The results revealed that problem solving skill and anger management training had a significant effect on decrease of parent-adolescent conflicts, verbal anger, physical anger and enhancement of reasoning among boy students in experimental group. It can be concluded that problem solving skill and anger management training had a significant effect on decrease of parent-adolescent conflicts in experimental group.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Parent-adolescent conflicts
  • Problem solving skill
  • Anger management
ابوئی مهریزی، محبوبه؛ طهماسبیان، کارینه؛ خوش‌کنش، ابوالقاسم (1389). تأثیر آموزش مدیریت خشم بر مهارت‌های خود نظم دهی خشم و تعارضات والد- نوجوان در دختران دوره راهنمایی شهر تهران. فصلنامه خانواده پژوهی، 6 (23)، 404-393.

آهنگرزاده‌رضایی، سهیلا و ایزدی، احمد (1391). بررسی تأثیر آموزش مدیریت خشم بر سلامت روانی دانشجویان پرستاری دانشکده پرستاری و مامایی ارومیه. ماهنامهدانشکده پرستاری و مامایی ارومیه، 10 (4).

باصری باغ‌سیاه، وحیده (1391). تأثیر آموزش مهارت خودآگاهی بر کاهش تعارض والد- نوجوان در دانش‌آموزان دختر. پایان‌نامه کارشناسی‌ ارشد، دانشگاه خوارزمی.

بیابانگرد، اسماعیل (1386). روانشناسینوجوانان. تهران: انتشارات فرهنگ اسلامی.

تفرشی، مدیا؛ امیری مجد، مجتبی و جعفری، اصغر (1392). تأثیر آموزش مهارت‌های مدیریت خشم در کاهش خشونت خانوادگی و بهبود رضایت زناشویی. فصلنامه خانواده پژوهی، 9 (35)، 310-299.

ثنایی، باقر (1387). مقیاس‌های سنجش خانواده و ازدواج. تهران: بعثت.

حسنوندعموزاده، مهدی؛ حسنوندعموزاده، علی؛ حسنوندعموزاده مسعود و قدم پور، مصطفی (1392). اثربخشی آموزش مهارت‌های مدیریت خشم بر اضطراب اجتماعی و مهارت خود نظم دهی خشم در پسران مضطرب اجتماعی دبیرستانی. دانش و پژوهش در روان‌شناسی کاربردی، 14 (4)، 84 -74.

خوشنام، امیرحسین؛ قمری، محمد؛ الهی‌فر، حسن (1392). اثربخشی مشاوره گروهی با رویکرد شناختی – رفتاری بر کاهش تعارض والد – نوجوان. فصلنامه علوم رفتاری، 5 (18)، 159-139.

رافضی، زهره (1383). نقش آموزش کنترل خشم به نوجوانان دختر 15 تا 18 ساله در کاهش پرخاشگری. پایان نامه کارشناسی ارشد روان‌شناسی بالینی، دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی.

رحمتی، عباس؛ لطفی، بهناز (1387). تأثیر آموزش مهارت‌های هوش هیجانی بر کاهش تعارض‌های والد - فرزند در دختران نوجوان شهر کرمان. تازه‌ها و پژوهش‌های مشاوره، 28.

رفعتی، مریم (1393). بررسی ارتباط میان فردی با تأکید بر ارتباط کلامی. مجله روابط عمومی. شماره 93، 41-37.

زابلی، پریسا (۱۳۸۳). سنجش سودمندی روش نمایش گری دربهبود مهارت‌های رفع تعارض دختران با مادران دانش آموز سال اول دبیرستان های منطقه ۲ تهران . پایان نامه کارشناسی ارشد مشاوره، دانشگاه خاتم .

سلامی، مونا؛ حسین پور، محمد و عطاری، یوسفعلی (1389). بررسی اثربخشی آموزش مهارت حل مسئله به شیوه دزوریلاو و گلدفرید بر تعارضات والد فرزند در بین دانش آموزان دختر سال اول دوره دبیرستان شهرستان بهبهان. فصلنامه اندیشه‌های تازه در علوم تربیتی، 5 (2)، 31-47.

شکوهی یکتا، محسن؛ زمانی، نیره؛ محمودی، مریم؛ پورکریمی، جواد و اکبری زردخانه، سعید (1393). تأثیر مداخلات شناختی رفتاری بر کنترل خشم دانش آموزان دبیرستانی. روان‌شناسی بالینی وشخصیت، 21(11)، 70-61.

عبداله‌زاده، عادل (1391). بررسی تأثیر آموزش برنامه غنی‌سازی ارتباط بر کاهش تعارض والد- نوجوان. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه خوارزمی.

فرج زاده، رباب؛ پور شهریاری، مه سیما؛ رضائیان، حمید و آهنگرانزابی، احد (1391). آموزش گروهی کنترل خشم به شیوه رفتاری-شناختی و بررسی میزان تأثیر آن بر تغییر پرخاشگری و کفایت اجتماعی نوجوانان پسر بد سرپرست ساکن خوابگاه‌های بهزیستی شهرستان تبریز. اندیشه‌های نوین تربیتی، 8 (3).

کرمی، مرتضی (1393). بررسی تأثیر آموزش گروهی مهارت‌های کنترل خشم بر اساس آموزه‌های اسلامی بر پرخاشگری دانش‌آموزان. پژوهشدرمسائلتعلیموتربیتاسلامی، 22 (22)، 114-99.

گیتی پسند، زهرا؛ آرین، سیده خدیجه؛ کرمی ابوالفضل (1387). اثربخشی درمانراه حل مدار بر کاهش تعارضات والد-فرزندی در موجوانان دختر. پژوهش‌های مشاوره، 7 (27)، 80-63.

محمودی راد، مریم؛ آراسته، حمیدرضا؛ افقه، سوسن؛ براتی سده، فرید (1386). بررسی نقش آموزش مهارت‌های ارتباطی و حل مسئله اجتماعی بر عزت نفس و هوشبهر دانش‌آموزان مقطع سوم دبستان. توانبخشی، 7 (2)، 74-69.

مرادی، امید (۱۳۸۴). بررسی اثربخشی آموزش مهارت حل مسئله برتعارض والد فرزند در دانش آموزان پسر مقطع متوسطه شهر تهران . پایان نامه کارشناسی ارشد مشاوره دانشگاه تربیت معلم.

موسوی، سید رضا (1389). تأثیر آموزش خانواده با رویکرد راهبردی کوتاه‌مدت بر تعارض والد- فرزندی دانش‌آموزان پسر متوسطه اردکان یزد. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه اصفهان

 

 

Acton, R.G., & During, S. (2014). Preliminary results of aggression management training for aggressive parent. Journal of Interpersonal Violence, 7, 410-417.

Allison, B. N. (2004). Parent adolescent conflict in early adolescence: research and implications for        middle school programs. Family and consumer sciences education, 18 (1), 16.

Altafim, E. R. P., Linhares, M. B.M. (2016). Universal violence and child maltreatment prevention       programs for parents: A systematic review. Psychosocial Intervention, 25, 27–38.

Avar, Z., Vatankha, H. (2014). The Effectiveness of Training Anger Management on the Quality of the Parent-Child Relationships and Marital Satisfaction of Mothers' Primary School Girls in Rasht. Journal of Applied Environmental and Biological Sciences, 4(8)270-278.

Corsini, R. J. (1999). The Dictionary of Psychology. Philadelphia: Branner/Mazel

Down, R. Willner, P., Watts, L., Griffiths, J. (2011). Anger management groups for adolescents: A    mixed-methods study of efficacy and treatment preferences. Clinical Child Psychology and   Psychiatry, 16, 33-52.

Gesten, E.L., Rains, M.H., Rapkin, B.D., Weissberg, R.P., Flores de Apodaca, R., Cowen, E.L., &        Bowen, R. (1982). Training children in social problem-solving competencies: A first and second look. American Journal of Community Psychology, 10, 95-115.

Hall, J. E., & Lindzey, F. (2006). Social perception of the personality of the disabled. Social Behavior and Personality: an international journal, 34(10), 1217-1232

Laser, J.A. Nicotera, N., Jenson, J.M. (2010). Working with adolescents: A guide for practitioners. US: Gilford press.

Matsuo, R., Inoue M., Maegaki Y. (2015). A Comparative Evaluation of Parent Training for Parents of Adolescents with Developmental Disorders. Yonago Acta medica, 58,109–114

Mogler, C. (2009). The physical, cognitive, social, personality, moral and faith development ofadolescence. English: Sprache.

Opara, O.V. (2014). The Predictive Effectiveness of Gender and Peer Pressure on Parents-Adolescent   Conflict in Imo State, Nigeria. Journal of Emerging Trends in Educational Research and Policy Studies (JETERAPS), 5(4): 430-434

Perla E., and O’ Donnel B. (2004). Encouraging problem solving in orientation and mobility. Journal of Visual Impairment & Blindness, 98, 47-52.

Potter-Efron, R.T. (2005). Handbook of anger management: Individual, couple, family, and group     approaches. U.S: The Haworth Press, Inc.

Robina, A. L., & Fasters, L. (2002). Negotiating parent adolescence conflict: A behavioral family system approach. New York: The Guilford Press.

Shure M.B. (2001). I can problem solve: An interpersonal cognitive problem solving program (2nd Ed.). Champaign, IL: Research Press.

Shure, M. B., & Spivac, G. (1988). Interpersonal cognitive problem solving (ICPS). In R. H. Price, E. L. Cowen, R. P. Lorion, & J. Ramos-McKay (Eds), Fourteen ounces of prevention: A casebook for practitioners (pp. 69-82). Washington, DC: American Psychological Association.

Sukhodolsky, D. G., Kassinove, H., & Gorman, B. S. (2004). Cognitive-behavioral therapy for anger in children and adolescents: A meta-analysis. Aggression and Violent Behavior, 9, 247-269.

Sukhodolsky, D. G., Vitulano, L. A., Carroll, D. H., McGuire, J., Leckman, J. F., & Scahill, L. (2009). Randomized trial of anger control training for adolescents with Tourette's syndrome and            disruptive behavior. Journal of the American Academy of Child & Adolescent Psychiatry, 4, 413-           421.

Tahmasebian H., Roshani B., Farhadi K. (2014). Effects of Anger Management Training on Students’ Mental Health, Kermanshah University of Medical Sciences. World Applied Programming, 4 (1), 58-64.

Wade, S L., Stancin, T., Kirkwood, M., Brown T M, McMullen, K M., H. Taylor, G. (2014). Counselor-Assisted Problem Solving (CAPS) Improves Behavioral Outcomes in Older Adolescents With            Complicated Mild to Severe TBI. Journal of Head Trauma Rehabilitation, 29 (3), 198–207.

Wheatley, A., Murrihy, R., Kessel, J., Wuthrich,V., Remond, L., Tuqiri, R., Dadds, M., & Ridman, A. (2009).