رابطه امید به زندگی، نگرش به رفتار بزهکارانه و تجربه مصرف مواد مخدر در دانش‌آموزان پسر دوره دوم متوسطه مدارس شیرآباد و مرکز شهر زاهدان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه سیستان و بلوچستان

چکیده

دوره­ی نوجوانی یکی از حساس­ترین و بحرانی­ترین دوره­های رشد هر انسان بوده که به علت بی­ثباتی در وضعیت روانی ممکن است تصمیم­گیری‌های فرد به رفتارهای خطرناک منتهی شود. هدف اصلی این پژوهش، بررسی رابطه امید به زندگی با نگرش به رفتار بزهکارانه و تجربه مصرف مواد مخدر در میان دانش­آموزان پسر دوره دوم  متوسطه مدارس منطقه حاشیه تشین شیرآباد و مرکز شهر زاهدان بود. هدف فرعی پژوهش، مقایسه دانش‌آموزان مدارس شیرآباد و مرکز شهر از لحاظ متغیرهای پژوهش بود. روش پژوهش توصیفی، از نوع همبستگی بود. جامعه آماری پژوهش، کلیه دانش‌آموزان شیر­آباد و مدارس ناحیه ‌ی دو مرکز شهر زاهدان بودند که از میان آن، تعداد 200 نفر از دانش‌آموزان (100دانش‌آموز از  شیرآباد و ۱۰۰ دانش‌آموز از مرکز شهر) با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای به‌عنوان مشارکت‌کنندگان در پژوهش انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل ﭘﺮﺳﺸﻨﺎﻣﻪ سنجش نگرش به رفتارهای بزهکارانه (فضلی، ۱۳۸۹) و پرسشنامه امید (میلر و پاورز، 1998) بود. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از روش‌های آماری ضریب همبستگی پیرسون، تحلیل رگرسیون و آزمون تی مستقل استفاده شد. نتایج نشان داد که بین امید به زندگی با نگرش منفی به رفتار بزهکارانه رابطه مثبت و با نگرش مثبت به رفتار بزهکارانه رابطه منفی و معنی‌داری وجود دارد (001/0≥p).  علاوه بر این نتایج تحلیل رگرسیون نشان داد که امید به زندگی  به ترتیب 29، 6 و 33 درصد از واریانس تجربه مصرف مواد، نگرش مثبت و منفی به مواد را تبیین می­کند. همچنین نتایج این پژوهش نشان داد که بین میانگین نمرات دانش‌‌آموزان شیرآباد و مرکز شهر در مقیاس‌های تجربه مصرف مواد، نگرش منفی و مثبت به مواد و امید به زندگی تفاوت معناداری وجود دارد (001/0≥p). بنابراین بر اساس یافته‌های این پژوهش توصیه می‌گردد با برگزاری کلاس‌ها و کارگاه‌های آموزشی در مدارس در زمینه افزایش امید به زندگی و امیدواری، سلامت جسمانی و روانی دانش‌آموزان را بهبود بخشید

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Relationship of Life Expectancy, Attitude towards Delinquent Behavior, and Experience of Drug Abuse among Male Senior High School Students of Shirabad and Downtown of Zahedan

نویسنده [English]

  • Ali Arab
چکیده [English]

Adolescence is one of the most sensitive and most critical periods of human growth, because due to the instability in mental status the individual decisions may lead to risky behaviors. The main aim of study was investigating the relationship of life expectancy, attitude towards delinquent behavior, and experience of drug abuse among male senior high school students in Shirabad suburban area and downtown of Zahedan. The objective of study was to compare the variables of this study among the students  of Shirabad area and downtown. The method of this study was descriptive, correlational designs. The statistical population included all students in Shirabad and schools of district 2 in downtown. Among them, using the cluster random sampling method, 200 students were selected (100 students in Shirabad and 100 students in downtown). The measurement tools were the Fazli Attitude towards Delinquent Behaviors Questionnaire (2010) and the Miller & Powers Hope Scale (1998). To analyze the obtained data Pearson correlation coefficient, regression analysis and independent t-test were used. The results of this study showed that life expectancy was significantly and positively related to negative attitude towards delinquent behavior, moreover, life expectancy was significantly and diversely correlated with positive attitude towards delinquent behavior (p≥0.001). In addition, the results of regression analysis showed that the life expectancy explains respectively 29, 6 and 33 percent of the variance of experience of drug abuse, positive attitude towards delinquent behavior and nagative attitude towards delinquent behavior. Moreover, the results of study revealed that there is a significant difference between the students of Shirabad and the students of downtown regarding the experience of drug abuse, negative and positive attitude towards the delinquent behavior and life expectancy (p≥0.001). Considering the results of this study it is recommended to hold workshops and trainings to improve mental and physical health of students by increasing hope and life expectancy.  
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Attitude toward Delinquent Behavior
  • Experience of Drug Abuse
  • Life Expectancy
آرمانی، علیرضا. (1392). بررسی رابطه گرایش به مواد مخدر با باورهای خودکارآمدی و سلامت روان دانش آموزان دبیرستانی شهر تهران.مجلهعلومروانشناختی، 7 (1)، 68-45.

 

ابوالقاسمی، شهنام؛ ساعدی، سارا؛ موری نجف آبادی، ندا. (1389). بررسی اثر بخشی تجسم هدایت یافته و معنادرمانی بر میزان افسردگی، اضطراب و امیدواری زنان مبتلا به سرطان بیمارستان شفا اهواز. فصلنامهعلمیپژوهشیزنوفرهنگدانشگاهآزاداسلامیواحداهواز، 2 (5)، 47-31.

 

احمدی، محمد. (1392). بررسی رابطه گرایش به مصرف مواد با دانش نسبت به مواد بر روی دانشجویان متأهل دانشگاه آزاد تهران. مجلهروانپزشکیوروانشناسیبالینیایران )اندیشهورفتار)، 17  (2)، 36-12.

 

 

اکبری احمد محمودی، علی؛ جعفری هرندی، رضا. (1393). بررسی و مقایسه خودکارآمدی با گرایش به مصرف مواد مخدر در دانش آموزان تک والد و عادی شهرستان شهرکرد. فصلنامهعلمیتخصصیدانشانتظامی -چهارمحالوبختیاری، 2 (5)، 34-23.

 

حبیبی، یوسف. حسین زاده عربانی، منیژه. حسینی، سید حسین. (1395). پیش بینی گرایش به اعتیاد دانش آموزان بر اساس امید به زندگی و رضایت از زندگی. کنفرانس جهانی روان‌شناسی و علوم تربیتی، حقوق و علوم اجتماعی در آغاز هزاره سوم.

 

دلاور، علی. (1392). روش تحقیق آمیخته. انتشارات ویرایش. تهران

 

ذکر، الهام. (1394). بررسی رابطه نگرش با گرایش به مواد مخدر در میان دانش آموزان مقطع دبیرستان شهر تهران بررسی رابطه سلامت روان با رضایت زناشویی خانواده­های زنان شاغل و خانه دار. مجلهتحقیقاتروان‌شناسی موفق، 7 (3)، 88-73.

 

رزمخواه، ساناز؛ پاکزاد، بتول؛ احقر، قدسی. (1392). رابطۀ سلامت روانی و نگرش به بزهکاری در نوجوانان و جوانان در کمپ های اطراف تهران. تحقیقات روانشناختی، 5 (20)، 16-1.

 

سنجری، شهرام. (1390). بررسی میزان گرایش به مواد مخدر در دانش آموزان شهر اصفهان. مجلهروانشناسیوسلامت، 1 (2)،  60-51

 

عباسزاده، محمد علی. (1392).  بررسی رابطه خودکارآمدی با گرایش به مواد مخدر در زنان. مجلهعلومروانشناسیاجتماعی (یافته هاینودرروانشناسی)، 3 (5)، 269-242

 

علیوردی نیا، اکبر و آرمان مهر، وجیهه. (1387) . فعالیتهای ورزشــی و بزهکاری. مجله علوم حرکتی و ورزشی، 6 (12) ، 89-101.

 

فتوحی، پری. (1394). رابطه بین دانش و نگرش نسبت به مواد مخدر و داروها با گرایش به این مواددر دانش آموزان متوسطه. دومین کنفرانس بین‌المللی روان‌شناسی، علوم تربیتی و سبک زندگی.

 

فضلی، وحید. (۱۳۸۹). بررسی رابطه شیوه های تربیتی والدین و نگرش به رفتارهای بزهکارانه در بین نوجوانان ۱۵ تا ۱۸ سال شهر تهران. مطالعات پیشگیری از جرم، (14)5: ۷۸-111.

 

فلاح چای، حمیدرضا. (1388). بررسیرابطهدانشنسبتبهموادباگرایشبهمواددرمیانزناندانشگاهآزادتهران. (چاپ سوم). تهران: انتشارات دانشگاه آزاد.

 

قادری، علیرضا. (1391). بررسیرابطهسلامتروانوهوشمعنویباگرایشبهموادمخدردردانشجویانمتاهلدانشگاه علومپزشکیتهران. انتشارات دانشگاه تربیت مدرس.

 

نقش بندی، سیده نرمین؛ شریفی، ارکان؛ محمدزاده، سروه. (1395). بررسی میزان ارتکاب جرم بر اساس طول مدت یا ماده مخدر مصرفی. کنفرانس جهانی روان‌شناسی و علوم تربیتی، حقوق و علوم اجتماعی در آغاز هزاره سوم.

 

Kim, E., Kwak, D. H., & Yun, M. (2010).Investigating the effects of peer association and parental influence on adolescent substance use: A study of adolescents in South Korea. Journal of Criminal Justice, 38(1), 17-24.

 

Kopak, A. M., Vartanian, L., Hoffmann, N. G., & Hunt, D. E. (2014). The connections between substance dependence, offense type, and offense severity. Journal of Drug Issues, 44(3), 291–307.

Murray, M. A. (2015). An exploration of negative family factors and substance use amongst adolescents: The lasting effects of family substance use, parental criminality, and parental corporal punishment. Masters Theses. Paper 760.

 

Miller, M., (2015). Improving the outcomes of children affected by parental substance abuse: a review of randomized controlled trials. Substance Abuse Rehabilitation, 6, 15–24.

Miller, J. F., & Powers, M. J. (1998) Development of an instrument to measure hope. Nursing Research, 37(1), 6-10.

 

Mousavi Moghadam, S. R., Imanzad, M., Tavan, H., Sayemiri, K., Amini, K. S. (2014). A survey on general health among students of guidance schools. Journal of Paramedical Sciences, 5(2), 2008-4978.

 

Musavi Moghadam, S. R., Arjomandi, S., Khebarzadeh, Z., Naderi, M., & Shokri, S. (2016). Examine the relationship between religious orientation with general health and life expectancy in female students of Ilam province. The Caspian Sea Journal, 10(1), 71-75

 

Pourmohamadreza-Tajrishi, M., Ashori, M., &   Jalilabkenar, S. S. (2013).The effectiveness of emotional intelligence training on the mental health of male deaf students. Iranian Journal of Public Health, 42(10), 1174-1180.

 

Saffarinia, M., & Amini, F. (2015).The comparison of general health and life expectancy between students with favorable and unfavorable socioeconomic status.  International Journal of Travel Medicine and Global Health, 3(4), 179-182.

 

Saks A. M, & Gruman, J. A. (2011). Organizational socialization and positive organizational behavior: Implication for theory, research, and practice. Canadian Journal of Administrative Sciences, 28(1), 14-26.

 

Snyder, C. R. (2002). Hope theory: Rainbows in the mind. Psychological Inquiry, 13, 249-275.

 

Walters, G. D. (2016).Mediating the distal crime–drug relationship with proximal reactive criminal thinking. Psychology of Addictive Behaviors, 30(1), 128-137.

 

Yavari, A., Sorouri, F., Rezaei, M., Weisi, F., Tahmasebi, B., & Dalvand, H. (2015).The relation between life expectancy and early maladaptive schemas in the mothers of children with intellectual disability

In Kermanshah City in 2014. Pajouhan Scientific Journal, 13(2), 32-39.