ارائة مدل علّی پیش‌بینی باورهای انگیزشی بر‌اساس توانایی‌های فراشناختی با واسطه‌گری خودکارآمدی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه روانشناسی دانشگاه مازندران

2 دانشجوی دکتری روانشناسی تربیتی، دانشگاه مازندران

چکیده

با توجه به اهمیت باورهای انگیزشی به‌عنوان یک متغیّر تأثیرگذار در روند آموزش،  ضروری می‌نماید که بیش‌از‌پیش به این موضوع و عوامل پیش‌بینی‌کنندة آن پرداخته شود. در همین راستا، پژوهش حاضر با هدف تبیین رابطۀ علّی بین توانایی‌های فراشناختی، خودکارآمدی و باورهای انگیزشی صورت گرفت. شرکت‌کنندگان شامل 393 نفر از دانشجویان دانشگاه مازندارن در سال تحصیلی 1394-1393 بودند که بر‌اساس روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چند‌مرحله‌ای انتخاب شدند. به‌منظور اندازه‌گیری متغیّرهای پژوهش، از پرسشنامه‌های راهبردهای انگیزشی و حالت‌های فراشناختی استفاده شد و برای ارزیابی مدل پیشنهادی، از نرم‌افزار آموس و از روش تحلیل مسیر استفاده شد. براساس یافته‌های به‌دست آمده از تحقیق، با توجه به مقادیر شاخص‌های به‌دست آمده، داده‌ها با مدل تحقیق برازش داشت: 1- توانایی‌های فراشناختی، خودکارآمدی را به‌صورت مثبت و کنترل باورهای یادگیری را به‌صورت منفی پیش‌بینی می‌کند؛ 2- خودکارآمدی قادر است کنترل باورهای یادگیری، جهت‌گیری درونی و بیرونی به هدف و ارزش تکلیف از ابعاد باورهای انگیزشی را به‌صورت مثبت و معنادار و اضطراب امتحان را به‌صورت منفی و معنادار پیش‌بینی کند؛ 3- توانایی‌های فراشناختی از‌طریقِ خودکارآمدی، تمامی ابعاد باورهای انگیزشی را به‌صورت معناداری پیش‌بینی می‌کند. با توجه به نتایج فوق، بدیهی است که افزایش توانایی‌های فراشناختی با افزایش خودکارآمدی و به‌تبع کاهش اضطراب امتحان، افزایش جهت‌گیری درونی و بیرونی به هدف، ارزش تکلیف و کنترل باورهای یادگیری در دانش‌آموزان همراه باشد

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Presentation of Causal Model for Motivational Beliefs Based on Metacognitive Abilities by Mediating of Self-efficacy

نویسندگان [English]

  • Fereshte Baezat 1
  • Abbas Akbari 2
  • Roya Abbasi-Asl 2
  • Mahin Mahdavie 2
چکیده [English]

Due to the importance of motivational beliefs as an effective variable in the education process, it is necessary to further more attention to this issue and its predictors. So the present study investigated the mediating role of self-efficacy in relationship between metacognitive abilities and motivational beliefs. Participants included 393 students from Mazandaran university, that selected by random multi-stage cluster sampling method. Participants completed motivated strategies and metacognitive state questionnaires.  In evaluation of suggestive model was used Amos software and path analysis method. According to the amount of acquiring indexes the data fit the model: (1) metacognitive abilities was a positive predictor for the self-efficacy, and was a negative predictor for the control beliefs about learning; (2) self-efficacy was a positive predictor for control beliefs about learning, intrinsic goal orientation,  extrinsic goal orientation, task value and was a negative predictor for test anxiety (3) metacognitive abilities was a significant predictor for the all dimensions of motivational beliefs. According to these results, increasing of metacognitive abilities leads to reduction of test anxiety and promote of  self-efficacy, intrinsic goal orientation, extrinsic goal orientation, task value and  control beliefs about learning in studentsss

کلیدواژه‌ها [English]

  • motivational beliefs
  • meta cognitive abilities
  • self-efficacy
1.برک، لورا. (1391). روانشناسی رشد (جلددوم) (ترجمة یحیی سید‌محمدی). تهران: ارسباران. (تاریخ انتشار به زبان اصلی، 2007).

2.برهانی، فریبا؛ عباس‎زاده، عباس؛ کهن، مهری؛ فضایل، محمدعلی. (1389). مقایسة توانایی استدلال اخلاقی پرستاران و دانشجویان پرستاری دانشگاه علوم‌پزشکی کرمان در برخورد با معضلات اخلاقی. مجلة اخلاق و تاریخ پزشکی، 3(4)، 81-71.

3.زیرک، محمد؛ مقدسیان، سیما؛ عبداله‎زاده‌مهلانی، فرحناز؛ رحمانی، آزاد. (1390). سطح تکامل اخلاقی دانشجویان پرستاری دانشگاه علوم‌پزشکی تبریز. مجلة اخلاق و تاریخ پزشکی، 4(4)، 55-45.

4.کرمی، ابوالفضل. (1383). آشنایی با آزمونسازی و آزمونهای روانی. تهران: انتشارات روان‎سنجی.

1.استوار، صغری؛ عابدی، مسعود. (1395). مقایسة باورهای انگیزشی و راهبردهای خودتنظیمی یادگیری در دانشجویان مشروط و عادی. مجلة مطالعات روان‌شناسی تربیتی، 13 (24)، 20-1.

2.بخشی، محمود؛ آهنچیان، محمدرضا. (1392). الگوی پیش‌بینی پیشرفت تحصیلی: نقش تفکر انتقادی و راهبردهای خودتنظیمی یادگیری. مجلة ایرانی آموزش در علوم پزشکی، 13 (2)، 163-153.

3.چالمه، رضا؛ لطیفیان، مرتضی. (1391). ویژگی‌های محیط یادگیری فراشناختی و پیشرفت تحصیلی: بررسی نقش واسطه‌ای باورهای انگیزشی در دانش‌آموزان. روان‌شناسی کاربردی، 3 (23)، 58-43.

4.حسینی، طیبه؛ ترابی، سعید؛ شایان، نسرم؛ اسماعیل‌پور، مهدی؛ عاشوری، جمال. (1394). مقایسة تأثیر آموزش مبتنی‌بر وب و راهبردهای یادگیری شناختی و فراشناختی بر پیشرفت تحصیلی و خودکارآمدی دانشجویان پرستاری دانشگاه آزاد اسلامی واحد پیشوا. فصلنامة دانشگاهی یادگیری الکترونیکی، 6 (2)، 10-1.

5.رضازاده، شکوفه‌سادات؛ زمانی، بی‌بی عشرت؛ عابدینی، یاسمین؛ ببری، حسن. (1393). بررسی رابطة راهبردهای انگیزشی یادگیری و ارزش‌دهی به تکلیف در پیشرفت تحصیلی دانشجویان دانشکدة مجازی دانشگاه اصفهان. فصلنامۀ دانشگاهی یادگیری الکترونیکی، 5 (1)، 53-46.

6.رضایی، اکبر؛ خورشا، محسن؛ مقامی، حمیدرضا. (1391). بررسی رابطۀ ویژگی‌های شخصیتی، باورهای انگیزشی و استراتژی‌های یادگیری با عملکرد تحصیلی دانشجویان گروه‌های علوم انسانی و علوم پایه. فصلنامة روا‌ن‌شناسی تربیتی، 8 (22)، 233-211.

7.غلامی، امید؛ مروّتی، ذکرالله؛ عالی‌پور بیرگانی، سیروس؛ مکتبی، غلامحسین. (1394). رابطة علّی بین کمال‌گرایی و هدف‌های پیشرفت با اضطراب امتحان با میانجی‌گری باورهای خودکارآمدی در دانش‌آموزان دبیرستانی. رویکردهای نوین آموزشی، 22 (2)، 143-117.

8.محمدی‌فر، پرویز؛ ملکیان، فرامرز. (1394). نقش آموزش راهبردهای شناختی و فراشناختی در خودتنظیمی و انگیزش تحصیلی دانش‌آموزان. کرمان: دومین همایش الکترونیکی پژوهش‌های نوین در علوم و فناوری.

9.یوسف‌زاده، محمدرضا؛ یعقوبی، ابوالقاسم؛ رشیدی، معصومه. (1391). تأثیر آموزش مهارت‌های فراشناختی بر خودکارآمدی دانش‌آموزان دختر دورة متوسطه. روان‌شناسی مدرسه، 1 (3)، 133-118.