مدل علی رابطه ی بین نگرش مذهبی، شادی، لذت و سلامت روان در دانشجویان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار دانشگاه اصفهان

2 دانشجوی کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی دانشگاه اصفهان

3 استاد دانشگاه اصفهان

چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی مدل علی‌رابطه‌ای بین نگرش مذهبی، شادی، لذت و سلامت روان در دانشجویان انجام شده‌است. نمونۀ پژوهش، شامل 175 نفر از دانشجویان دانشگاه اصفهان بود که به روش نمونه‌گیری تصادفی چندمرحله‌ای، انتخاب شدند. پرسشنامۀ نگرش‌سنج مذهب، پرسشنامۀ شادکامی آکسفورد، مقیاس خوشکامی اسنیت- هملیتون و پرسشنامۀ سلامت عمومی 28 سؤالی، به‌عنوان ابزار پژوهش، استفاده شد. جهت تحلیل داده‌ها از روش‌های آمار توصیفی و روش تحلیل مسیر، استفاده شد. براساس نتایج به دست آمده، مدل علی‌رابطه‌ای بین نگرش مذهبی، شادی، لذت و سلامت روان، براساس شاخص‌های مختلف برازش، تأیید می‌شود. بر این اساس، نگرش مذهبی با لذت، لذت با شادی و سلامت روان، و شادی با سلامت روان، رابطۀ مستقیم دارد. همچنین نگرش مذهبی به طور غیرمستقیم از طریق لذت و شادی، باسلامت روان، رابطۀ غیرمستقیم دارد. براساس یافته‌های به دست آمده از این پژوهش، در تبیین رابطۀ بین نگرش مذهبی و سلامت روان،‌ توجه به نقش متغیرهای شادی و لذت، می‌تواند حایز اهمیت باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The causal model of relationship between religious attitude, happiness, pleasure and mental health in students

نویسندگان [English]

  • fariba yazde khasti 1
  • habib alla ahmadi forooshani 2
  • hamid reza arizi 3
چکیده [English]

 
The purpose of this study was to investigate the causal model of relationship between religious attitude, happiness, pleasure, and mental health in students. The sample of this study were 175 students of university of Isfahan that selected by multistage sampling. Religious attitude questionnaire, Oxford Happiness questionnaire (OHQ), Snaith - Hamilton Pleasure Scale (SHAPS), and General Health Questionnaire (GHQ-28), were used as instrument of the study. Data analyzed by descriptive statistics and path analysis. Base on the results, the causal model of relationship between religious attitude, happiness, pleasure and mental health, confirmed through goodness of model fit in fitness indexes. The model showed that religious attitude was directly related to pleasure, pleasure was directly related to happiness, pleasure was directly related to mental health, and happiness was directly related to mental health. Also this model showed indirect relation between religious attitude and mental health, through pleasure and happiness. Base on the result of this study, it is important to consider the role of happiness and pleasure in investigation the relationship between religious attitude and mental health.

کلیدواژه‌ها [English]

  • religious attitude
  • Happiness
  • pleasure
  • Mental health
- ابراهیمی، امرالله. مولوی، حسین. موسوی، غفور. برنامنش، علیرضا و یعقوبی، محمد. (1386). ویژگی‌های روان سنجی، ساختارعاملی، نقطه برش بالینی، حساسیت و ویژگی پرسشنامة سلامت عمومی 28 سؤالی(GHQ-28) در بیماران ایرانی مبتلا به اختلالات روانپزشکی. تحقیقات علوم رفتاری.دوره 5 (شماره 1). 12-5.

2- آرگایل، مایکل. (1383). روانشناسی شادی. ترجمۀ مسعود گوهری انارکی، حمیدطاهر نشاط دوست، حسن پالاهنگ و فاطمه بهرامی. اصفهان: جهاد دانشگاهی.

3- خداپناهی، محمدکریم. (1388). انگیزش و هیجان. تهران: انتشارات سمت.

4- سلیگمن، مارتین. ای. پی. (1390). روانشناسی مثبت، پیشگیری مثبت و مثبت درمانی. در م. اشنایدر و ش.ج. لوپز، معنویت و روانشناسی مثبت. ترجمه و تلخیص مهرداد کلانتری، سیده راضیه طبائیان، پریناز سجادیان و الهام آقایی. اصفهان: کنکاش.

5- شولتز، دوآن. (1385). روانشناسی کمال. ترجمۀ گیتی خوشدل. تهران: نشرپیکان.

6- شوماخر، ر. ا و لومکس، ریچارد. جی. (1388). مقدمه‌ای بر مدل سازی معادله ساختاری. ترجمۀ وحیدقاسمی. تهران: جامعه شناسان.

7- صادقی، محمدرضا. باقرزاده لداری، رحیم و حق شناس، محمدرضا. (1389). وضعیت نگرش مذهبی و سلامت روان در دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی مازندران. مجلة دانشگاه علوم پزشکی مازندران.دوره20(شماره 75). 75-71.

8- عابدی، محمدرضا. میرشاه جعفری، سیدابراهیم و لیاقتدار، محمدجواد. (1385). هنجاریابی پرسش‌نامه شادکامی آکسفورد در دانشجویان دانشگاه‌های اصفهان. مجلة روانپزشکی و روانشناسی بالینی ایران.دوره 12(شماره2). 100-95.

9- علی‌پور، احمد و نوری، ناهید. (1385). بررسی پایایی و روایی مقیاس افسردگی- شادکامی در کارکنان دادگستری شهر اصفهان. فصلنامة اصول بهداشت روانی. دوره 8(شماره های31و32). 96-87. 10- عناصری، مهریار. (1386). رابطۀبینسلامتروانوشادکامی‌دانشجویاندختروپسر. اندیشه و رفتار. دوره2 (شماره6). 84-75.

11- کاویانی، حسین. کامیار، کامران و میرسپاسی، غلامرضا. (1379). واکنش‌پذیری هیجانی در بیماران افسرده ناخوشکام (کاربرد محرک‌های بویایی برای القای هیجان). تازه‌های علوم شناختی.دوره 2(شماره های3و4). 7-1.

12- کاویانی، حسین. موسوی، اشرف سادات و محیط، احمد. (1380). مصاحبه و آزمون‌های روانی. تهران: انتشارات سنا.

132- کری ، جرالد . (1389) . نظریه و کاربست مشاوره و روان درمانی .( ترجمه یحیی سید محمدی ).تهران : نشر ارسباران

14- هومن، حیدرعلی. (1380). تحلیل داده‌های چندمتغیری در پژوهش رفتاری. تهران: نشرپارسا.

15- Abdel-Khalek., A. M., & Naceur, F. (2007). Religiosity and its association with positive and negative emotions among college students from Algeria. Mental Health, Religion & Culture, Vol. 10 (No. 2); 159-170.

16- Ahmadi, S.H., Asadi, E., & Movahhed Abtahi, M.S. (2013). The causal model of relationship between happiness, pleasure and mental health in students. Presented at 13th European Congress of Psychology.

17-  Kamkary, K.,  & Shokrzadeh, S. (2012). Investigate relations between mental health and happiness feel in Tehran youth people. European Journal of Experimental Biology, Vol. 2 (No. 5), 1880-1886.

18- Bray, I., Gunnell, D. (2006). Suicide rates, life satisfaction and happiness as markers for population mental health. Soc Psychiatry Psychiatr Epidemiol, 41; 333-337.

19- Carr, A. (2005). Positive psychology: The science of happiness and human strengths. NewYork: Routledge.

20- Daalman, T.P., Perera, S., & Studenski, S.A. (2004). Religion, spirituality and health status in geriatric outpatients. Annuls of Family Medicine,  Vol. 2 (No. 1); 49-53.

21- Duckworth, A.L., Steen, T.A., & Seligman, M.E.P. (2005). Positive psychology in clinical practice. Annual Review of Clinical Psychology, 1, 629-651.

22- Emmons, R.E. (2005). Emotion and religion. In R.F. Paloutzian & C.L. Park, Handbook of the psychology of religion and spirituality. NewYork & London: The Guilford Press.

23- Flannelly, K.J., Koenig, H.G., Ellison, C.G., Galek, K., & Krause, N. (2006). Belief in life after death and mental health. The Journal of Nervous and Mental Disease, Vol. 94 (No. 7); 524-529.

23- Francis, L. J., Robbins, M., Lewis, C. A., & Quigley, C. W. (2004). Personality and Individual Differences, Vol. 37 (No.  3); 485-494.

24- Franklin, S.S. (2010). The psychology of happiness: A good human life. NewYork: Cambridge University Press.

25- Golriz G. (1974). Study of relationship between  religious attitude with other feed back and jobcharacterizations. B.Sc thesis in psychology.   Faculty of literature and human sciences. Tehran University. (Persian)

26- Headey, B. (2006). Happiness: Revising Set Point Theory and Dynamic Equilibrium Theory to Account for Long Term Change. DIW-Diskussionspapiere, 607 (2012/3/11); http://hdl.handle.net/10419/18500.

27- Kamkary, K.,  & Shokrzadeh, S. (2012). Investigate relations between mental health and happiness feel in Tehran youth people. European Journal of Experimental Biology, Vol. 2 (No. 5), 1880-1886.

28- Kashdan, T.B., (2004). The assessment of subjective well-being (issues raised by the Oxford Happiness Questionnaire). Personality and Individual Differences, 36; 1225-1232.

29- Kesebir, P., & Diener, E. (2008). In Pursuit of Happiness: Empirical Answers to Philosophical Questions. Perspectives on Psychological Science, Vol. 3 (No. 2); 117-125.

30- Keyes, C.L.M. (2007). Promoting and protecting mental health as flourishing. American Psychologist, Vol. 62 ( No. 2), 95-108.

31- Lyubomirsky, S., King, L., & Diener, E. (2005). The Benefits of Frequent Positive Affect: Does Happiness Lead to Success? Psychological Bulletin, Vol. 131 (No. 6); 803-855.

32- Lyubomirsky, S., Sheldon, K M., & Schkade, D. (2005). Pursuing happiness: The architecture of sustainable change (2012/3/1);  http://www.apa.org/journals/gpr/.

33- Makowska, Z., Merecz, D., Mościcka, A., & Kolasa, W. (2002). The validity of General Health Questionnaires,GHQ-12 and GHQ-28, in mental health studies of working people. International Journal of Occupational Medicine and Environmental Health, Vol. 15 (No. 4); 353-362.

34- Moreira-Almeida, A., Neto, F.L., & Koenig, H.G. (2006). Religiousness and mental health: a review. Rev Bras Psiquitr, Vol. 28 (No. 3), 242-250.

35- Nakonezny, P. A., Carmody, T. J., Morris, D. W., Kurian, B. T., & Trivedi, M. H. (2010). Psychometric evaluation of the Snaith Hamilton Pleasure Scale (SHAPS) in adult outpatients with major depressive disorder. Int Clin Psychopharmacol, Vol.  25 (No. 6); 328-333.

36- Paloutzian, R.F., & Park, C.L. (2005). Handbook of the Psychology of Religion and Spirituality. NewYork. London: The GUILFORD Press.

37. Sabatini, F. (2011). The relationship between happiness and health: Evidence from Italy. Hedg, Vol. 11 (No. 7), 1-21.

38- Seligman, M.E.P. (2002). Authentic happiness. NewYork: The Free Press.

39- Shmotkin, D. (2005). Happiness in the Face of Adversity: Reformulating the Dynamic and Modular Bases of Subjective Well-Being. Review of General Psychology, Vol.  9 ( No. 4); 291-325.

40- Smith, T.B., McCullough, M.E., & Poll, J. (2003). Religiousness and depression: Evidence for a main effect and the moderating influence of stressful life events. Psychological Bulletin, Vol. 129 (No. 4); 614-636.

41- Van Ness, P.H., & Larson, D.B. (2002). Religion, Senescence, and Mental Health. Am J Geriatr Psychiatry, Vol. 10 (No. 4); 386-397