تبیین رفتارهای شهروندی تحصیلی بر اساس سرمایه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی با میانجی‌گری توانمندی‌های منش

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله علمی

نویسندگان

1 دکترای روان‌شناسی تربیتی، گروه روانشناسی تربیتی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

2 استادیار،گروه علوم تربیتی و روانشناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه پیام نور، صندوق پستی 4697-19395، تهران، ایران

3 استادیار،گروه علوم تربیتی و روانشناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه پیام نور، صندوق پستی 4697-19395، تهران، ایران.

10.22111/jeps.2026.51267.5942

چکیده

هدف این پژوهش، تبیین رفتارهای شهروندی تحصیلی بر اساس سرمایه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی با توجه به نقش واسطه‌ای توانمندی‌های منش بود. این پژوهش ازنظر روش‌شناسی، توصیفی-همبستگی بود. جامعه آماری شامل کلیه دانشجو-معلمان دانشگاه فرهنگیان یزد در سال تحصیلی 1403-1402 بود. حجم نمونه 360 نفر در نظر گرفته شد که به روش نمونه‌گیری خوشه‌ای انتخاب شدند و از این تعداد 352 نفر در پژوهش شرکت کردند. ابزارهای اندازه‌گیری پژوهش شامل پرسشنامه‌های سرمایه فرهنگی (CCQ)، سرمایه اجتماعی خانواده (FSCQ)، سرمایه اقتصادی خانواده (FECS)، رفتار شهروندی تحصیلی (ACBs) و توانمندی‌های منش (BST) بودند. جهت تجزیه‌وتحلیل داده‌ها از نرم‌افزارهای SPSS26 و AMOS نیز استفاده شد. یافته‌ها نشان داد که سرمایه اجتماعی (27/0β =) و توانمندی‌های منش(45/0β =) به‌طور مستقیم رفتارهای شهروندی تحصیلی دانشجویان را پیش‌بینی می‌کنند، در حالی‌که سرمایه فرهنگی (14/0-β =) تأثیری منفی و در آستانه معناداری داشت و سرمایه اقتصادی (005/0-β =)پیش‌بینی‌کننده معناداری نبود. همچنین نتایج بوت‌استرپ نشان داد سرمایه اجتماعی (05/0P <)از طریق میانجی‌گری توانمندی‌های منش اثر غیرمستقیم مثبت و معناداری بر رفتارهای شهروندی تحصیلی دارد، اما اثرهای غیرمستقیم سرمایه اقتصادی و سرمایه فرهنگی (05/0P >) از طریق این میانجی معنادار به دست نیامدند. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که توانمندی‌های منش مهم‌ترین عامل تبیین‌کننده رفتارهای شهروندی تحصیلی است و سرمایه اجتماعی، هم به‌صورت مستقیم و هم غیرمستقیم، نقش مؤثری در شکل‌گیری این رفتارها دارد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Explaining Academic Citizenship Behaviors Based on Economic, Social, and Cultural Capital with the Mediation of Character Strengths

نویسندگان [English]

  • Alireza sharifi ardani 1
  • Fatemeh Yavari 2
  • Faride sadat Sajjadipour 2
  • Khadijeh Noorani Bayatian 3
1 PhD in Educational Psychology, Department of Educational psychology, Faculty of psychology and Educational Science, Shiraz University, Shiraz, Iran.
2 Assistant professor, Department of Education and Psychology, Payame Noor University (PNU), P.O. Box 19395-4697, Tehran, Iran.
3 Assistant professor, Department of Education and Psychology, Payame Noor University (PNU), P.O. Box 19395-4697, Tehran, Iran.
چکیده [English]

The purpose of this study was to explain academic Citizenship behaviors based on economic, social, and cultural capital, considering the mediating role of character strengths. This research was descriptive-correlational in terms of methodology and based on structural equation modeling (SEM). The statistical population included all student-teachers of Farhangian University in Yazd during the 2023-2024 academic year. The sample size was determined to be 360 students, selected through a cluster sampling method, with 352 students ultimately participating in the study. The measurement instruments included the Cultural Capital Questionnaire (CCQ), the Family Social Capital Questionnaire (FSCQ), the Family Economic Capital Scale (FECS), the Academic Civic Behaviors Scale (ACBs), and the Character Strengths Questionnaire (BST). Data analysis was conducted using SPSS 26 and AMOS software. The results showed that social capital (β = 0.27) and character strengths (β = 0.45) directly predicted students’ academic citizenship behaviors, while cultural capital (β = -0.14) had a negative effect approaching significance, and economic capital (β = -0.005) was not a significant predictor. Moreover, the bootstrap analysis indicated that social capital (p < 0.05) had a significant positive indirect effect on academic citizenship behaviors through the mediation of character strengths. In contrast, the indirect effects of economic and cultural capital (p > 0.05) through this mediator were not significant. The findings suggest that character strengths are the most influential factor in explaining academic citizenship behaviors, and that social capital contributes significantly to the formation of such behaviors both directly and indirectly.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Character strengths
  • academic civic behavior
  • family social capital
  • economic capital
  • cultural capital
مطالعات روانشناسی تربیتی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 29 فروردین 1405

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار