مدل‌یابی سازگاری تحصیلی براساس خودتفسیری با نقش میانجی هیجانات پیشرفت در دانشجویان

نوع مقاله : مقاله علمی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد روانشناسی تربیتی، گروه مطالعات روانشناسی تربیتی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران.

2 استاد، گروه آموزش و پرورش، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران.

3 دانشیار، گروه آموزش و پرورش ، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران.

10.22111/jeps.2026.53504.6103

چکیده

هدف: این پژوهش با هدف مدل­یابی سازگاری تحصیلی براساس خودتفسیری با نقش میانجی هیجانات پیشرفت در دانشجویان انجام شد. روش­شناسی: جامعه آماری شامل دانشجویان دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه سیستان و بلوچستان در سال تحصیلی 1404-1403 به تعداد 734 نفر که براساس جدول مورگان تعداد 256 نفر دانشجو (179 نفر دختر و 77 نفر پسر) به صورت طبقه­ای برحسب جنسیت انتخاب شدند. ابزار پژوهش پرسشنامه سازگاری تحصیلی بیکر و سریاک(1984)، پرسشنامه هیجانات پیشرفت پکران و همکاران(2002) و پرسشنامه خودتفسیری هاردین و همکاران(2004) بود. برای تحلیل آماری داده­ها از آزمون ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل میسر که از نرم افزارSPSS-27  و نرم افزار Lisrel-10 استفاده شد.یافته­ها: نتایج نشان داد بین خودتفسیری و سازگاری تحصیلی و هیجانات پیشرفت در دانشجویان رابطه مستقیم و معناداری وجود داشت. همچنین بین هیجانات پیشرفت و سازگاری تحصیلی دانشجویان رابطه مستقیم و معناداری مشاهده شد. نتایج نیز بیانگر این بود که بین خودتفسیری و سازگاری تحصیلی دانشجویان با نقش میانجی هیجانات پیشرفت رابطه غیرمستقیم و معناداری وجود دارد (01/0P<).نتیجه­گیری: بنابراین خودتفسیری یا نوع نگرش فرد به خود و رابطه‌اش با دیگران، کیفیت هیجاناتی را که در موقعیت‌های تحصیلی تجربه می‌کند، شکل می‌دهد و این هیجانات هستند که در نهایت سطح سازگاری تحصیلی وی را تعیین می‌کنند.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Modeling academic adjustment based on self-interpretation with the mediating role of achievement emotions in students

نویسندگان [English]

  • Fateme Zareei 1
  • Hossien Jenaabadi 2
  • Afsaneh Marziyeh 3
1 Master of Educational Psychology, Department of Educational Psychology Studies, Faculty of Psychology and Educational Sciences, University of Sistan and Baluchestan, Zahedan, Iran.
2 Professor, Department of Education, Faculty of Psychology and Educational Sciences, University of Sistan and Baluchestan, Zahedan, Iran.
3 Associate Professor, Department of Education, Faculty of Psychology and Educational Sciences, University of Sistan and Baluchestan, Zahedan, Iran.
چکیده [English]

Objective: This study aimed to model academic adjustment based on self-interpretation with the mediating role of achievement emotions in students.Methodology: The statistical population included 734 students of the Faculty of Educational Sciences and Psychology of the University of Sistan and Baluchestan in the academic year 2024-2025, of which 256 students (179 girls and 77 boys) were selected stratified based on the Morgan table. The research instruments were the Baker and Seriak Academic Adjustment Questionnaire (1984), the Pekeran et al. Achievement Emotions Questionnaire (2002), and the Hardin et al. Self-interpretation Questionnaire (2004). For statistical analysis of the data, the Pearson correlation coefficient test and the Path analysis And using SPSS-27 software and Lisrel-10 software.Findings: The results showed that there was a direct and significant relationship between self-interpretation, academic adjustment, and emotions of progress in students. Also, a direct and significant relationship was observed between emotions of progress and academic adjustment of students. The results also indicated that there was an indirect and significant relationship between self-interpretation and academic adjustment of students with the mediating role of emotions of progress (P<0/01).Conclusion: Therefore, self-interpretation, or the way an individual views themselves and their relationships with others, shapes the quality of the emotions they experience in academic situations, and it is these emotions that ultimately determine their level of academic adjustment.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Self-Interpretation
  • Academic Adaptation
  • Excitement of Progress

مراجع

آریاتبار، لیلی؛ خوئینی، فاطمه و اسدزاده، حسن(1400). اثربخشی آموزش متمرکز برتنظیم هیجان پکران بر هیجان­های پیشرفت و خودنظم جویی تحصیلی دانش­آموزان، علوم روانشناختی، 20(104)، 1381-1363. https://doi.org/10.52547/JPS.20.104.1363
الوندی فر، سجاد، کدیور، پروین، و عرب زاد، مهدی. (1396). نقش واسطه ای خود تفسیری در رابطه بین عزت نفس و خلاقیت. ابتکار و خلاقیت در علوم انسانی، 7(3 )، 163-194. SID. https://sid.ir/paper/223339/fa
حقانی زمیدانی، حیدری لاکه، زهرا(1400). نقش معلمان در سازگاری تحصیلی دانش آموزان در دوره شیوع ویروس کرونا: مطالعه کیفی، رویش روان شناسی، 10(10)، 118-109. http://frooyesh.ir/article-1-2992-fa.html
روان، احمد؛ سماوی، سیدعبدالوهاب؛ جاودان، موسی و علیزاده، حاجی(1400). پیش­بینی عملکرد تحصیلی بر اساس هویت تحصیلی، حمایت معلم، سازگاری تحصیلی و عضویت روان شناختی در مدرسه بر دانش آموزان، تازه­های علوم شناختی، 23(3)، 91-79. http://icssjournal.ir/article-1-1270-fa.html
زارع، معصومه؛ خرمائی، فرهاد و آربزی، محسن(1400). رابطه ساختاری منش­های مثبت اخلاقی و سازگاری تحصیلی در دانشجویان دانشگاه شیراز، آموزش و ارزشیابی، 14(55)، 55-35. https://doi.org/10.30495/jinev.2021.687540
شاه­کرمی، فاطمه؛ نادری، فرح و بختیارپور، سعید(1401). بررسی نقش میانجی‏گری سازگاری تحصیلی در رابطه بین خودتفسیری و بهره هوشی با عملکرد کنکور در دانشجویان، پژوهش در نظام­های آموزشی، 16(58)، 46-35. https://doi.org/10.22034/jiera.2022.167796
شهابی، سمیرا؛ جدیدی، هوشنگ و یاراحمدی، یحیی(1400). تدوین مدل علی هیجان­های تحصیلی براساس جهت­گیری هدف پیشرفت با نقش واسطه­ای خودپنداره تحصیلی و ارزش تکلیف، مجله مطالعات روانشناسی تربیتی، 18(42)، 178-156. https://doi.org/10.22111/jeps.2021.6385
عرب­زاده، مهدی؛ عسکری، فائزه؛ رضوان، احمد و پناهی، ثنا(1398). نقش خودتفسیری و اهداف پیشرفت 2×3 در پیش بینی اضطراب آمار دانشجویان. مجله علوم روانشناختی، 18(83 )، 2141-2147. http://psychologicalscience.ir/article-1-492-fa.html
عرب­زاده، مهدی(1398). نقش خودتفسیری و هیجانات تحصیلی در پیش بینی سازگاری تحصیلی دانشجویان علوم پزشکی. پژوهش در آموزش علوم پزشکی، 11(2 )، 44-53. http://rme.gums.ac.ir/article-1-751-fa.html
کدیور، پروین؛ فرزاد، ولی­الله؛ کاوسیان، جواد و نیکدل، فریبرز(1396). رواسازی پرسشنامه هیجانهای تحصیلی پکران. فصلنامۀ نوآوری­های آموزشی، 8(32)، 38-7. https://noavaryedu.oerp.ir/article_78909.html
مرادی مقدم، سیمین، صالحی، سمیه(1402). نقش واسطه­ای خودتفسیری در رابطه بین سبک­های والدگری و سبک­های هویتی با بهزیستی روان­شناختی، فصلنامه روانشناسی تحولی: روان­شناسان ایرانی، 19(75)، 294-283. https://journals.iau.ir/article_702859.html
موسوی، سیده مائده(1400). بررسی رابطه بین کیفیت زندگی تحصیلی با سازگاری تحصیلی با نقش هیجانات پیشرفت. پایان­نامه کارشناسی ارشد رشته روانشناسی مثبت­گرا اسلامی. دانشگاه پیام نور مرکز گناباد.
موسویان، سیدمهدی؛ اسرافیلیان، فروغ و فراهانی، حجت اله(1402). رابطه خودتفسیری و آشفتگی شخصی با همدلی. نشریه روانشناسی بالینی و شخصیت. 21(2(41))، 128-117. https://doi.org/10.22070/cpap.2023.17435.1331
نیکدل، فریبرز؛ کدیور، پروین، فرزاد، ولی­اله؛ عربزاده، مهدی و کاووسیان، جواد (1391). رابطه خودپنداره تحصیلی، هیجان­های تحصیلی، مثبت و منفی با یادگیری خودگردان. فصلنامه روانشناسی کاربردی، 6(21)، 119-103. https://apsy.sbu.ac.ir/article_95572.html
همتی، بابک(1399). نقش هیجانات تحصیلی، حمایت از خودمختاری ادراک شده و احساس تعلق به مدرسه در پیش­بینی سازگاری تحصیلی-اجتماعی دانش­آموزان بی­سرپرست. روانشناسی مدرسه، 9(33): 207-228. https://jsp.uma.ac.ir/article_912.html
همرنگ، حمید، قنبری پناه، افسانه، ابوالمعالی الحسینی، خدیجه، و سپاه منصور، مژگان. (1398). تبیین رابطه بین خلاقیت و سازگاری تحصیلی دانش آموزان با میانجی گری انگیزش تحصیلی. ابتکار و خلاقیت در علوم انسانی، 9(3 )، 25-60. https://sid.ir/paper/223375/fa
یحیی­نژاد، مهدیه؛ مرزیه، افسانه؛ و جناآبادی، حسین (1404). نقش هیجانات تحصیلی دانش‌آموزان و جو عاطفی خانواده در پیش‌بینی پیوند با مدرسه، مطالعات روانشناسی تربیتی، 22(58)، 218-201. https://doi.org/10.22111/jeps.2025.48793.5738
وارسته نیا، مهدی و اوجی نژاد، احمدرضا(1401). پیش‌بینی انگیزة پیشرفت تحصیلی از طریق سازگاری تحصیلی، فرسودگی تحصیلی و اضطراب امتحان. فصلنامه مطالعات آموزشی و آموزشگاهی. 11(33)، 531-505. https://civilica.com/doc/1573775
 
References
 
Akkaya, M., & Dost, M. T. (2021). An examination of university students’ level of assertiveness according to self-construal and five-factor personality Traits. Kastamonu Eğitim Dergisi, 29(2), 480-489. https://doi.org/10.24106/kefdergi.721000.
Al-Shehri, A. M., Al-Qahtani, F. S., & Ibrahim, M. A. (2024). Cognitive-social predictors of university adjustment: The role of self-construal and academic self-efficacy. Journal of Educational Psychology, 116(2), 245-260. https://doi.org/10.1037/edu0000852.
Baker RW, Siryk B. (1984) Measuring Adjustment to College. Journal of Counseling Psychology; 31(2): 179-189. https://doi.org/10.1037/0022-0167.31.2.179.
Baker, R. W., & Siryk, B. (1984). Measuring adjustment to college. Journal of Counseling Psychology, 31(2), 179–189. https://doi.org/10.1037/0022-0167.31.2.179.
Baltar F., Gorjup M. T.(2212). Muestreo Mixto on line: Una aplicación en poblaciones ocultas. Intang. Cap. 2 123–143. 1243326/ic.234
Cassidy, S. (2015). Resilience building in students: the role of academic self-efficacy. Frontiers in Psychology, 6, 1781.
Chen, L., & Zhao, H. (2023). Revisiting Baker and Siryk’s model: A meta-analysis of academic adjustment dimensions in the digital age. Educational Research Review, 40, 100543. https://doi.org/10.1016/j.edurev.2023.100543.
Chen, x & Lu, L. (2022). How classroom management and instructional clarity relate to students'  academic emotions in Hong Kong and England: A multi-group analysis based on the control value theory.Learning and individual Differences,98.
Damaianti, L. Awaliya, A. & Misbach, I. (2019). Relationship between the perception of classroom learning environment and student academic emotions. Jurnal Konseling dan Pendidikan,7(3), 104-112. https://doi.org/10.29210/135900.  
Fairlamb, S (2020). TEACHER-READY RESEARCH REVIEW We Need to Talk About Self-Esteem: The Effect of Contingent Self-Worth on Student Achievement and Well-Being. Scholarship of Teaching and Learning in Psychology. Advance online publication.
Fiedler, K., & Beier, S. (2024). Achievement emotions as drivers and outcomes of learning processes: An integrative model. Learning and Instruction, 89, 101843. https://doi.org/10.1016/j.learninstruc.2023.101843.
Gonzalez, J. E., Ruiz, M. A., & Martinez, R. S. (2024). Designing emotion-aware learning environments: Implications from self-construal and achievement emotion research. Computers & Education, 210, 104960. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2023.104960.
Harley, J. M., & Pekrun, R. (2023). Emotion and achievement in the classroom: A multilevel integration of emotion, motivation, and cognition. In Handbook of educational psychology (4th ed., pp. 172-191). Routledge. https://doi.org/10.1080/00461520.2019.1587297.
Harley, J.M., Pekrun, R., Taxer, J.L., Gross, J.J. (2019). Emotion regulation in achievement situations: an integrated model. Educational Psychologist, 52(2): 106 -126.
Kim, Y., & Park, S. (2023). Self-construal and academic engagement: Mediating roles of achievement goals and perceived social support. Higher Education, 85(4), 789-808. https://doi.org/10.1007/s10734-022-00870-4
Kwon, K., Kim, E. M., & Sheridan, S. M. (2023). The role of achievement emotions in the relationship between self-regulated learning strategies and academic achievement. Learning and Instruction, 88, 101808. https://doi.org/10.1016/j.learninstruc.2023.101808.
Lee, J., & Zhang, Y. (2023). Independent vs. interdependent self-construal and coping strategies among international students: Implications for academic and social adjustment. Journal of Diversity in Higher Education, 16(1), 1-15. https://doi.org/10.1037/dhe0000387.
Lian, P., Li, R., & Wang, J. (2023). Academic adjustment and its predictors among first-year university students: A latent profile analysis. Current Psychology, 42(15), 12435-12448. https://doi.org/10.1007/s12144-021-02542-5.
Markus, H. R., & Kitayama, S. (1991). Culture and the self: Implications for cognition, emotion, and motivation. Psychological Review, 98(2), 224–253. https://doi.org/10.1037/0033-295X.98.2.224.
Molu, N. G., Korkutan, M., Ceylan, B. & Aslan, T. K. (2022). The Relationship Between Family Communications and School Adjustment Levels of Male Adolescents Aged 14-19. Journal of Teacher Education and Lifelong Learning, 4(2). 289-299. http://dx.doi.org/10.51535/tell.1190836
Oyserman, D., Coon, H. M., & Kemmelmeier, M. (2002). Rethinking individualism and collectivism: Evaluation of theoretical assumptions and meta-analyses. Psychological Bulletin, 128(1), 3–72. https://doi.org/10.1037/0033-2909.128.1.3.
Pekrun, R. (2006). The control-value theory of achievement emotions: Assumptions, corollaries, and implications for educational research and practice. Educational Psychology Review, 18(4), 315–341. https://doi.org/10.1007/s10648-006-9029-9.
Pekrun, R., & Marsh, H. W. (2023). The control-value theory of achievement emotions: Twenty years of progress, challenges, and opportunities. Educational Psychologist, 58(4), 207-219. https://doi.org/10.1080/00461520.2023.2252661.
Pekrun, R., Goetz, T., Titz, W., and Perry, R. P. (2002). Academic emotions in students self-regulated learning and achievement: a program of qualitative and quantitative research. Educ. Psychol. 37, 91–105. https://doi.org/10.1207/S15326985EP3702_4
Quílez-Robres, A., Usán, P., Lozano-Blasco, R., & Salavera, C. (2023). Emotional intelligence and academic performance: A systematic review and meta-analysis. Thinking Skills and Creativity.49(9):17-2. https://doi.org/10.1016/j.tsc.2023.101335.
Rodríguez, A., González, M., & Fernández, C. (2024). Early predictors of academic dropout: A longitudinal study on the role of academic, social, and emotional adjustment. Studies in Higher Education, 49(1), 45-62. https://doi.org/10.1080/03075079.2022.2155841.
Santana, L. E., & Gómez, A. R. (2023). Defining success beyond grades: A multidimensional model of student thriving in higher education. Journal of College Student Development, 64(3), 275-291. https://doi.org/10.1353/csd.2023.0018.
Sato, T., & Matsumoto, D. (2022). The role of independent and interdependent self-construals in predicting academic engagement among university students. International Journal of Psychology, 57(3), 369-377. https://doi.org/10.1002/ijop.12822.
Shahhoseini ,F & Yaghoubi, H(2022). Investigating The Role Of Academic Emotions And Time Perception Perspective In Predicting Academic Adjustment With The Mediating Role Of Mind Wandering In Female High School Students. IntJ Med Invest.11 (3):216-225. https://intjmi.com/index.php/IntJMedInvest/issue/view/15
Tze, V. M. C., & King, R. B. (2024). Culture and achievement emotions: A meta-analysis. Journal of Cross-Cultural Psychology, 55 (2–3), 252 268.
Villavicencio, F. Bernardo, A. (2014). Positive academic emotions moderate the relationship between self-regulation and academic achievement. British Journal of Educational Psychology. 83(2): 329–340. https://doi.org/10.1111/bjep.12011.
Vogl, E., Pekrun, R., & Lichtenfeld, S. (2023). Within-person dynamics of achievement emotions and their antecedents: An experience sampling study. Journal of Educational Psychology, 115(3), 387-403. https://doi.org/10.1037/edu0000791
Wang, Q., & Liu, Y. (2024). Digital learning environments and academic adjustment: The moderating role of self-regulated learning. The Internet and Higher Education, 60, 100925. https://doi.org/10.1016/j.iheduc.2023.100925
Xu, K. M., Cunha-Harvey, A. R., King, R. B., de Koning, B. B., Paas, F., Baars, M., & Zhang, J. (2023). A cross-cultural investigation on perseverance, self-regulated learning, motivation, and achievement. Compare: A Journal of Comparative and International Education, 53(3), 361-379. https://doi.org/10.1080/03057925.2021.1922270.
Yu, J., Huang, C., Han Z, He, T., & Li, M. (2020). Investigating the influence of interaction on learning persistence in online settings: Moderation or mediation of academic emotions? International Journal of Environmental Research and Public Health, 17(7), 1-21. https://doi.org/10.3390/ijerph17072320.
Zaccoletti, S., Camacho, A., Correia, N., Aguiar, C., Mason, L., Alves, R. A., & Daniel, J. R. (2024). Anxiety and boredom in achievement contexts: A mediation model linking self-construal to academic performance. Anxiety, Stress, & Coping, 37(1), 1–16. https://doi.org/10.1080/10615806.2023.2262245.
Zhang, Y. (2020). The relationship between self-construal and academic adjustment among Chinese international students: The mediating role of social support. Journal of International Students, 10(3), 638–657. https://doi.org/10.32674/jis.v10i3.1094.
مطالعات روانشناسی تربیتی
دوره 22، شماره 60
دی 1404
صفحه 146-126

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار