اثربخشی درمان مبتنی بر شفقت بر کمال‌گرایی و بهزیستی روان‌شناختی دانش‌آموزان پسر

نوع مقاله : مقاله علمی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد روان‌شناسی بالینی، گروه روان‌شناسی بالینی، دانشکده پزشکی، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران.

2 استادیار، گروه روان‌شناسی بالینی، دانشکده پزشکی، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران.

10.22111/jeps.2025.45929.5437

چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی درمان مبتنی بر شفقت بر کمال‌گرایی و بهزیستی روان‌شناختی دانش‌آموزان پسر اجرا شد. این پژوهش، نیمه‌آزمایشی از نوع پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش را دانش‌آموزان پسر دوره‌ی متوسطه‌ی اوّل تشکیل می‌دادند، که در شش ماهه اول سال 1401 در مدرسه‌های شهر اصفهان در حال تحصیل بودند. تعداد 30 نفر از آنها به روش نمونه‌گیری در دسترس در دو گروه کنترل (15 نفر) و آزمایش (15 نفر) قرار گرفتند. ابزار مورد استفاده در پژوهش حاضر پرسشنامه بهزیستی روان‌شناختی ریف (1980) و پرسشنامه ابعاد کمال‌گرایی هیوت و فلت (1991) بود. گروه آزمایش طی هشت جلسه پروتکل درمان مبتنی بر شفقت (گیلبرت و چودن، 2014) را دریافت و گروه کنترل هیچگونه آموزشی دریافت نکردند. برای تحلیل داده‌ها از روش تحلیل کوواریانس تک متغیری و چندمتغیری و برای تجزیه و تحلیل یافته‌ها از نرم‌افزار SPSS 22 استفاده شد. نتایج تحلیل داده‌ها نشان داد که درمان مبتنی بر شفقت بر کمال‌گرایی (802/44=F) و بهزیستی روان‌شناختی (447/63=F) تاثیر معناداری دارد (05/0>P). با توجه به نتایج به دست آمده از این پژوهش می‌توان نتیجه گرفت که درمان مبتنی بر شفقت بر متغیرهای این پژوهش موثر بوده و از این درمان می‌توان برای کاهش کمال‌گرایی و ارتقاء بهزیستی روان‌شناختی دانش‌آموزان استفاده نمود

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Effectiveness of Compassion-focused Therapy on Perfectionism and Psychological Well-being of Male Students

نویسندگان [English]

  • Hossein Gordanshekan 1
  • Sheida Jabalameli 2
1 M.A. of Educational Psychology, Faculty of Medicine, Najafabad Branch, Islamic Azad University, Najafabad, Iran.
2 Assistant Professor, Department of Clinical Psychology, Faculty of Medicine, Najafabad Branch, Islamic Azad University, Najafabad, Iran.
چکیده [English]

The current quasi-experimental study examined the efficacy of Compassion-Focused Therapy (CFT) in alleviating perfectionism and enhancing psychological well- of Male Lower secondary school Students. A total of 30 participants, selected through convenience sampling from middle schools in Isfahan (during the first half of 2022), were randomly assigned to either an experimental group (n = 15) receiving eight CFT sessions based on Gilbert and Choden’s (2014) protocol, or a control group (n = 15) receiving no intervention. The study utilized Ryff’s Psychological Well-being Scale (1980) and the Hewitt and Flett Multidimensional Perfectionism Scale (1991). Data analysis via univariate and multivariate ANCOVA revealed statistically significant improvements in psychological well-being (F = 63.447, p < .05) and reductions in perfectionism (F = 44.802, p < .05) in the experimental group. These findings underscore the potential of CFT as an effective intervention for addressing perfectionism-related distress and promoting well-being among adolescent populations

کلیدواژه‌ها [English]

  • Compassion-focused Therapy (CFT)
  • Perfectionism
  • Psychological Well-being

مراجع

ابویی، عارفه؛ برزگر بفرویی، کاظم و رحیمی، مهدی. (1400). اثربخشی آموزش شفقت به خود بر تنظیم هیجان دانش‌آموزان دختر مبتلا به اختلال یادگیری خاص. مطالعات روان‌شناسی تربیتی, 18(43), 121-101.
https://doi.org/10.22111/jeps.2021.6495
بشارت، محمدعلی. (1384). تحلیل اکتشافی رابطه کمال‌گرایی و شخصیت. مطالعات تربیتی و روان‌شناسی, 6(1), 81-96. https://doi.org/10.22067/ijap.v6i1.6719
حسینی، کمال؛ حسن پور، نظیره؛ نجاری، مسعود و مام‌قادری، کامران. (1402). اثربخشی درمان متمرکز بر شفقت بر هوش اخلاقی، کمال گرایی و تحمل پریشانی دانشجویان پسر رشته تربیت بدنی، مجله راهبردهای نو در روان‌شناسی و علوم تربیتی، 6(17)، 1-12. https://ijpk.ir/showpaper/13129999364b86b8c6b09b
خانجانی، مهدی؛ شهیدی، شهریار؛ فتح آبادی، جلیل؛ مظاهری، محمد علی و شکری، امید. (1393). ساختار عاملی و ویژگی های روان سنجی فرم کوتاه (18 سوالی) مقیاس بهزیستی روان‌شناختی ریف در دانشجویان دختر و پسر، نشریه اندیشه و رفتار در روان‌شناسی بالینی، 8(32)، 27-36. https://www.sid.ir/paper/518959/fa
زنگویی‌دوم، حسن؛ کریمی‌افشار، عشرت و ثناگویی‌محرر، غلامرضا. (1402). اثربخشی درمان مبتنی بر شفقت بر سلامت‌روان و بهزیستی روان‌شناختی زوجین در متقاضی طلاق، نشریه روان پرستاری، 11(4)، 33-43. http://ijpn.ir/article-1-2155-fa.html
سفیدی، فرزانه و فرزانه، ولی اله. (1391). رواسازی آزمون به زیستی روان‌شناختی ریف در دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی قزوین (1388). مجله علمی دانشگاه علوم پزشکی قزوین, 16(1 (پیاپی 62)), 65-71. https://www.sid.ir/paper/392328/fa
فرجام، فاطمه؛ برزگر بفرویی، کاظم و رحیمی، مهدی. (1402). نقش هوش هیجانی و شفقت به خود در پیشبینی فرسودگی تحصیلی با واسطه‌گری کمک‌طلبی تحصیلی. مطالعات روان‌شناسی تربیتی، 20(50), 129-114.
https://doi.org/10.22111/jeps.2023.43544.5203
فیروزه، مرضیه؛ رضایی، آذرمیدخت؛ برزگر، مجید و مرادی دولیسکانی، مرتضی. (1402). مقایسه اثربخشی درمان مبتنی بر شفقت و رفتاردرمانی دیالکتیکی بر ضریب سختی و پردازش هیجانی نوجوانان دارای زمینه خودجرحی. مطالعات روان‌شناسی تربیتی، 20(52),  https://doi.org/10.22111/jeps.2023.43176.5150
گرمر، کریستوفر و نف، کریستین. (2019). برنامه آموزش شفقت خودبهشیارانه. ترجمه آوازه، موهبت؛ سرافراز، مهدی رضا (1400). تهران: انتشارات ارجمند. https://www.arjmandpub.com/book/2019
گیلبرت، پائول و چودن. (2014). شفقت ذهن آگاهانه: چگونه علم شفقت به درک هیجانات، زیستن در لحظه حال، و برقراری ارتباط عمیق با دیگران کمک می‌کند. ترجمه نعمتی زاده، زهرا؛ اردلانی فرسا، فرانک (1400). تهران: انتشارات ابن سینا. https://www.pressebnesina.com/Product/272
مارتین، شارون. (2019). کتاب کار رفتار درمانی شناختی کمالگرایی. ترجمه ارجمندی نسب، سید مرتضی (1400) تهران: انتشارات ارجمند. https://www.arjmandpub.com/book/2000
محمدی، سعید؛ زاهدی تجریشی، کمیل و تاشکه، مجتبی. (1400). بررسی تاثیر ورزش و مدیتیشن بر کاهش اضطراب و افسردگی: مرور سیستماتیک و فراتحلیل. مجله روانپزشکی و روان‌شناسی بالینی ایران (اندیشه و رفتار)، 27(2 )، 144-161. https://www.sid.ir/paper/992332/fa
مظفری، مهرناز و آقایی، حکیمه. (1402). اثربخشی درمان متمرکز بر شفقت به خود بر اضطراب امتحان، تاب‌آوری و بهزیستی روان‌شناختی نوجوانان. پایان نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه آزاد اسلامی ‌واحد شاهرود، دانشکده علوم پزشکی.
وضیع‌تن, مریم؛ بهجتی‌اردکانی, فاطمه و متقی, شکوفه. (1402). نقش راهبردهای شفقت به خود و کمال‌گرایی در پیش‌بینی بهزیستی روان‌شناختی و فرسودگی تحصیلی در دانش-آموزان استعدادهای درخشان. روان‌شناسی مدرسه و آموزشگاه. 12(2).138-126. https://doi.org/10.22098/jsp.2023.7238.4246
References
Bell, T., Montague, J., Elander, J., & Gilbert, P. (2020). “A definite feel‐it moment”: Embodiment, externalisation and emotion during chair‐work in compassion‐focused therapy. Counselling and Psychotherapy Research, 20(1), 143-153. https://doi.org/10.1002/capr.12248
Beyens, I., Pouwels, J. L., van Driel, I. I., Keijsers, L., & Valkenburg, P. M. (2020). The effect of social media on well-being differs from adolescent to adolescent. Scientific Reports, 10(1), 10763. https://doi:10.1038/s41598-020-67727-7
Bien, K., Wagner, J., & Brandt, N. D. (2024). Who tends to be a perfectionistic adolescent? Distinguishing perfectionism from excellencism and investigating the links with the Big Five and self‐esteem. British Journal of Psychology. https://doi.org/10.1111/bjop.12739
Brenner R. E., Vogel D. L., Lannin D. G., Engel K. E., Seidman A. J., Heath P. J. (2018). Do self-compassion and self-coldness distinctly relate to distress and well-being? A theoretical model of self-relating. Journal of Counseling Psychology, 65(3), 346–357. https://doi.org/10.1037/cou0000257
Bırni, G., & Satıcı, B. (2024). A compassion focused intervention for trait perfectionism in non-clinical settings: A pilot study. Current Psychology, 43(10), 9422-9431. https://doi.org/10.1007/s12144-023-05118-7
Carson Sackett, S., Alicea, S., & Winter, A. (2024). Enhancing athletes’ self-compassion and psychological well-being through imagery. Journal of Imagery Research in Sport and Physical Activity, 19(s1), 20230026. https://doi.org/10.1515/jirspa-2023-0026
Clark, H., Coll-Seck, A. M., Banerjee, A., Peterson, S., Dalglish, S. L., Ameratunga, S., ... & Costello, A. (2020). A future for the world's children? A WHO–UNICEF–Lancet Commission. The Lancet, 395(10224), 605-658. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(19)32540-1
Craig, C., Hiskey, S., & Spector, A. (2020). Compassion focused therapy: A systematic review of its effectiveness and acceptability in clinical populations. Expert review of neurotherapeutics, 20(4), 385-400. https://doi.org/10.1080/14737175.2020.1746184
Danese, A., Smith, P., Chitsabesan, P., & Dubicka, B. (2020). Child and adolescent mental health amidst emergencies and disasters. The British Journal of Psychiatry, 216(3), 159-162. https://doi.org/10.1192/bjp.2019.244
Flett, G. L., & Hewitt, P. L. (2020). Reflections on three decades of research on multidimensional perfectionism: An introduction to the special issue on further advances in the assessment of perfectionism. Journal of Psychoeducational Assessment, 38(1), 3-14. https://doi.org/10.1177/0734282919881928
Fox, J., Cattani, K., & Burlingame, G. M. (2021). Compassion focused therapy in a university counseling and psychological services center: A feasibility trial of a new standardized group manual. Psychotherapy Research, 31(4), 419-431. https://doi.org/10.1080/10503307.2020.1783708
Frost, R. O., Marten, P., Lahart, C., & Rosenblate, R. (1990). The dimensions of perfectionism. Cognitive therapy and research, 14, 449-468. https://doi.org/10.1007/BF01172967
Gilbert, P. (Ed.). (2017). Compassion: Concepts, Research and Applications (1st ed.). Routledge. https://doi.org/10.4324/9781315564296
Gilbert, P. (2014). The origins and nature of compassion focused therapy. British Journal of Clinical Psychology, 53(1), 6-41. https://doi.org/10.1111/bjc.12043
Grugan, M. C., Hill, A. P., Madigan, D. J., Donachie, T. C., Olsson, L. F., & Etherson, M. E. (2021). Perfectionism in academically gifted students: A systematic review. Educational Psychology Review, 1-43. https://doi.org/10.1007/s10648-021-09597-7
Hewitt, P. L., & Flett, G. L. (1991). Perfectionism in the self and social contexts: conceptualization, assessment, and association with psychopathology. Journal of personality and social psychology, 60(3), 456. https://doi.org/10.1037/0022-3514.60.3.456
Hoffman, C., & Baker, B. (2023). Effects of Mindful Self-Compassion Program on Psychological Well-being and levels of Compassion in people affected by Breast Cancer. Altern. Ther. Health Med, 29, 36-41. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35648691
Kuruvilla, S., Bustreo, F., Kuo, T., Mishra, C. K., Taylor, K., Fogstad, H., ... & Costello, A. (2016). The Global strategy for women’s, children’s and adolescents’ health (2016–2030): a roadmap based on evidence and country experience. Bulletin of the World Health Organization, 94(5), 398. https://doi.org/10.2471%2FBLT.16.170431
Leone, E. M., & Wade, T. D. (2018). Measuring perfectionism in children: A systematic review of the mental health literature. European Child & Adolescent Psychiatry, 27, 553-567. https://doi.org/10.1007/s00787-017-1078-8
Matud, M. P., Ibáñez, I., Fortes, D., & Bethencourt, J. M. (2024). Adolescent stress, psychological distress and well-being: A gender analysis. Child & Youth Services, 45(3), 300-323. https://doi.org/10.1080/0145935X.2023.2210833
Monika, Dr. Jahangeer Majeed, & Dr. Neha Sharma. (2023). Psychological Well-Being Of Adolescents. Journal for ReAttach Therapy and Developmental Diversities, 6(7s), 848–857. https://doi.org/10.53555/jrtdd.v6i7s.2157
Neff, K. D., & Pommier, E. (2013). The relationship between self-compassion and other-focused concern among college undergraduates, community adults, and practicing meditators. Self and identity, 12(2), 160-176. https://doi.org/10.1080/15298868.2011.649546
Newby, H., Marsh, A. D., Moller, A. B., Adebayo, E., Azzopardi, P. S., Carvajal, L., ... & Guthold, R. (2021). A scoping review of adolescent health indicators. Journal of Adolescent Health, 69(3), 365-374. https://doi.org/10.1016/j.jadohealth.2021.04.026
Ong, Z. X., Dowthwaite, L., Perez Vallejos, E., Rawsthorne, M., & Long, Y. (2021). Measuring online wellbeing: A scoping review of subjective wellbeing measures. Frontiers in psychology, 511. https://doi.org/10.1016/j.jadohealth.2021.04.026
Özbilgin İşildak, A. B. (2023). Predictor roles of self-compassion, parental reflective functioning, and perfectionism on parental stress (Master's thesis, Middle East Technical University). https://hdl.handle.net/11511/102068
Pant, P., & Kaur, H. (2023). Impact of Self-compassion based Psychotherapy in Mitigating Perfectionistic Fixity and Cultivating Flexibility. Indian Journal of Positive Psychology, 14(3). https://iahrw.org/our-services/journals/indian-journal-of-positive-psychology/
Pereira, A. T., Brito, M. J., Cabaços, C., Carneiro, M., Carvalho, F., Manão, A., ... & Macedo, A. (2022). The protective role of self-compassion in the relationship between perfectionism and burnout in Portuguese medicine and dentistry students. International Journal of Environmental Research and Public Health, 19(5), 2740. https://doi.org/10.3390/ijerph19052740
Piotrowski, K., & Bojanowska, A. (2021). Factor structure and psychometric properties of a Polish adaptation of the Frost Multidimensional Perfectionism Scale. Current Psychology, 40, 2754-2763. https://doi.org/10.1007/s12144-019-00198-w
Ross, D. A., Hinton, R., Melles-Brewer, M., Engel, D., Zeck, W., Fagan, L., ... & Mohan, A. (2020). Adolescent well-being: A definition and conceptual framework. Journal of Adolescent Health, 67(4), 472-476. https://doi.org/10.1016/j.jadohealth.2020.06.042
Ryff, C. D. (1995). Psychological well-being in adult life. Current Directions in Psychoilogical Sciences. 1995; 4: 99-104. https://doi.org/10.1111/1467-8721.ep10772395
Ryff, C. D. (2023). Contributions of eudaimonic well-being to mental health practice. Mental Health and Social Inclusion. https://doi.org/10.1108/mhsi-12-2022-0091
Ryff, C. D. (2019). Entrepreneurship and eudaimonic well-being: Five venues for new science. Journal of business venturing, 34(4), 646-663. https://doi.org/10.1016/j.jbusvent.2018.09.003
Sahin, Ezgi Ekin (2021). Self-Compassion as a Mediator Between Perfectionism and Life-Satisfaction Among University Students. International Journal of Progressive Education. Dec2021, Vol. 17 Issue 6, p201-214. 14p. https://doi.org/10.29329/ijpe.2021.382.14
Saputri, N. R., Sugiharto, D. Y. P., & Mulawarman, M. (2024). The Effect of Self-Compassion and Social Support on the Psychological Well-Being of Foster Children in Pekalongan City. Jurnal Bimbingan Konseling, 13(1), 1-8. https://doi: 10.15294/JUBK.V12I4.72731
Seekis, V., Farrell, L., & Zimmer-Gembeck, M. (2023). A classroom-based pilot of a self-compassion intervention to increase wellbeing in early adolescents. EXPLORE, 19(2), 267-270. https://doi.org/10.1016/j.explore.2022.06.003
Sotardi, V. A., & Thompson, J. (2025). The impact of perfectionism profiles on perceived academic achievement, self-compassion, and wellbeing among undergraduate students in New Zealand. Personality and Individual Differences, 239, 113117. https://doi.org/10.1016/j.paid.2025.113117
Sowmya, D. S. (2025). Embracing Self-Compassion: A Cornerstone of Student Well-Being. In Nurturing Student Well-Being in the Modern World (pp. 103-140). IGI Global. https://doi.org/10.4018/979-8-3693-1455-5.ch005
Vidal, J., & Soldevilla, J. M. (2023). Effect of compassion‐focused therapy on self‐criticism and self‐soothing: A meta‐analysis. British Journal of Clinical Psychology, 62(1), 70-81.  https://doi.org/10.1111/bjc.12394
White, C. A., Uttl, B., & Holder, M. D. (2019). Meta-analyses of positive psychology interventions: The effects are much smaller than previously reported. PloS one, 14(5), e0216588. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0216588
World Health Organization. (2021). Working for a brighter, healthier future: how WHO improves health and promotes well-being for the world’s adolescents. https://www.who.int/publications/i/item/9789240041363
Yildirim, M. & Sari, T. (2022). Exploring the Effects of Self-Compassion Development Program for Adolescents on Self-Compassion, Fear of Self-Compassion and Subjective Well-Being. Turkish Psychological Counseling and Guidance Journal, 12 (64), 109-129. https://doi.org/10.17066/tpdrd.1096012
مطالعات روانشناسی تربیتی
دوره 23، شماره 62
شهریور 1405
صفحه 182-159

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار