نقش باورهای انگیزشی، خودتعیین‌گری و بهزیستی ذهنی در پیش‌بینی شیفتگی تحصیلی دانش‌آموزان

نوع مقاله : مقاله علمی

نویسندگان

1 استادیار روانشناسی و آموزش کودکان استثنائی، گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل ایران

2 کارشناسی‌ارشد روانشناسی تربیتی، اردبیل، ایران

چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش باورهای انگیزشی، خودتعیین‌گری و بهزیستی ذهنی در پیش‌بینی شیفتگی تحصیلی دانش‌آموزان انجام گرفت. روش پژوهش، توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه‌ی آماری پژوهش شامل تمامی دانش‌آموزان دختر دوره‌ی متوسطه‌ی دوّم ناحیه‌ی یک شهر اردبیل در سال‌تحصیلی 1403-1402 بود. برای برآورد حجم نمونه از نرم‌افزار G-Power نسخه 1/3 استفاده شد. با در نظرگرفتن اندازه اثر 15/0، توان 95/0 و آلفای 05/0 حجم نمونه 120 نفر به دست آمد که به منظور افزایش تعمیم‌پذیری نتایج با استفاده از روش نمونه‌گیری در دسترس، 150 دانش‌آموز به عنوان نمونه انتخاب شدند. برای جمع‌آوری داده‌ها از پرسشنامه‌ی راهبردهای انگیزشی یادگیری پنتریچ و دی‌گروت (1990)، پرسشنامه‌ی نیازهای اساسی خودتعیین‌گری دسی و رایان (2000)، پرسشنامه‌ی بهزیستی ذهنی کییز و ماگیارمو (2003) و پرسشنامه‌ی شیفتگی تحصیلی مارتین و جکسون (2008)، استفاده شد. داده‌ها با روش آماری ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه در نرم‌افزار آماری SPSS مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفتند. یافته‌ها نشان داد که بین باورهای انگیزشی، خودتعیین‌گری و بهزیستی ذهنی با شیفتگی تحصیلی دانش‌آموزان رابطه‌ی مثبت معناداری وجود دارد. همچنین، نتایج تحلیل رگرسیون آشکار کرد که 68 درصد از واریانس شیفتگی تحصیلی دانش‌آموزان براساس باورهای انگیزشی، خودتعیین‌گری و بهزیستی ذهنی قابل پیش‌بینی است (01/0p<). بنابراین می‌توان نتیجه گرفت که باورهای انگیزشی، خودتعیین‌گری و بهزیستی ذهنی در پیش‌بینی شیفتگی تحصیلی دانش‌آموزان نقش دارند و برای افزایش شیفتگی تحصیلی در دانش‌آموزان ضروری است، مداخلاتی روی باورهای انگیزشی، خودتعیین‌گری و بهزیستی ذهنی صورت گیرد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

The role of motivational beliefs, self-determination and mental well-being in predicting students' academic flow

نویسندگان [English]

  • Nastaran Seyedesmaili Ghomi 1
  • Samaneh Ghanbari Yamchloo 2
1 Assistant Professor of Psychology and Education of Exceptional Children, Department of Psychology, Faculty of Educational Sciences and Psychology, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran
2 M.A. of Educationla Psychology, Ardabil, Iran
چکیده [English]

The present study aimed to investigate the role of motivational beliefs, self-determination, and subjective well-being in predicting students' academic flow. The research method was descriptive and correlational. The statistical population of the study included all female students of the second year of secondary school in District 1 of Ardabil city in the academic year 2023-2024. G-Power software version 1.3 was used to estimate the sample size. Considering an effect size of 0.15, power of 0.95, and alpha of 0.05, a sample size of 120 was obtained. In order to increase the generalizability of the results, 150 students were selected as a sample using the convenience sampling method. To collect data, the Pentrich and De Groot Motivational Learning Strategies Questionnaire (1990), the Dessie and Ryan Basic Self-Determination Needs Questionnaire (2000), the Keyes and Magiarmo Subjective Well-Being Questionnaire (2003), and the Martin and Jackson Academic flow Questionnaire (2008) were used. The data were analyzed using the Pearson correlation coefficient and multiple regression methods in the SPSS statistical software. The findings showed that there is a significant positive relationship between motivational beliefs, self-determination, and subjective well-being with students' academic flow. Also, the results of the regression analysis revealed that 68% of the variance in students' academic flow can be predicted based on motivational beliefs, self-determination, and subjective well-being (p<0.01). Therefore, it can be concluded that motivational beliefs, self-determination, and subjective well-being play a role in predicting students' academic flow, and to increase academic flow in students, it is necessary to conduct interventions.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Motivational Beliefs
  • Self-Determination
  • Mental Well-Being
  • Academic Flow

مراجع

تربتی‌نژاد، حسین؛ کاویار، اکرم؛ و قندی زاده، مریم. (1401). پیش بینی پیشرفت تحصیلی بر اساس انگیزه پیشرفت و راهبردهای یادگیری خودتنظیمی ان دختر دبیرستانی. مجله پویش درآموزش علوم تربیتی و مشاوره، 16 (8)، 42-24.
ترک‌زاده، زهرا؛ جعفری، رضا و بهرامی، سوسن. (1402). مدل ساختاری از روابط بین هویت تحصیلی و عملکرد تحصیلی با میانجی گری راهبردهای یادگیری خودتنظیم و باورهای انگیزشی در ان دختر متوسطه ی دوم. فصلنامه دانش و پژوهش در روانشناسی کاربردی، 91، 207-187.
جلیلی، فرخ رو؛ عارفی، مژگان؛ قمرانی، امیر و منشی، غلامرضا. (1397). ویژگی های روان سنجی مقیاس شیفتگی تحصیلی در دانشجویان. مجله آموزش و ارزشیابی (علوم تربیتی)، 11(14)، 172-155
شیخ الاسلامی، علی و سیداسماعیلی قمی، نسترن. (1400). اثربخشی آموزش مهارت‌های خوش‌بینی بر دلزدگی تحصیلی دانش‌آموزان با عملکرد تحصیلی ضعیف. مطالعات روانشناسی تربیتی، 18(43)، 16-1.
شیخ الاسلامی، علی. (1396). اثربخشی آموزش راهبردهای یادگیری شناختی و فراشناختی بر اهمال‌کاری تحصیلی دانش‌آموزان با پیشرفت تحصیلی پایین. فصلنامه‌ی روانشناسی مدرسه، 6(3)، 84-65.
شیخ الاسلامی، علی. (1401). پیش­بینی سرزندگی تحصیلی دانش­آموزان بر اساس حمایت تحصیلی و خودپنداره­ی تحصیلی. پژوهش در نظام های آموزشی، 16(57)، 61-51.
شیخ الاسلامی، علی؛ رضایی‌شریف، علی و ترابی پشت‌مخی، سیده‌نغمه. (1400). نقش ادراک از محیط کلاس، خوشبینی تحصیلی و هیجان­های تحصیلی در پیش‌بینی پیوند با مدرسه دانش­آموزان دختر. نشریه علمی پژوهش در نظام های آموزشی، 15(52)، 57-46.
شیخ الاسلامی، علی؛ کریمیان‌پور، غفار و محمدی، یسرا. (1397). پیش‌‌بینی پیوند با مدرسۀ دانش‌‌آموزان براساس حمایت تحصیلی و خودپندارۀ تحصیلی. مطالعات روانشناسی تربیتی، 16(34)، 187-206.
صمصامی، اعظم، ذوقی، لیلا و شریعت باقری، محمدمهدی. (1400). مدل یابی روابط ساختاری کمک طلبی تحصیلی ان بر اساس خودتعیین گری و شکفتگی: نقش میانجی مشارکت تحصیلی و باورهای انگیزشی. فصلنامه سلامت روان کودک، 8 (2)، 93-78.
صمصامی، اعظم؛ ذوقی، لیلا و شریعت، محمدمهدی. (1401). ارائه مدل ساختاری کمک طلبی بر اساس خودتعیین گری، خودشفقت ورزی و شکفتگی با نقش میانجی درگیری تحصیلی و باورهای انگیزشی ان. فصلنامه مطالعات برنامه درسی، 66، 334-315.
عبدالله‌زادگان، رضا و سرداری، باقر. (1401). اثربخشی آموزش فلسفه به کودکان ر خودکارآمدی خلاق و خودتعیین‌گری دانش‌آموزان ابتدایی. تفکر و کودک، 13(2)، 188-169.
عشق آبادی، سحر؛ رضایی، علی محمد؛ طالع پسند، سیاوش. (1400). روابط ساختاری سرمایه های روانشناختی و خودتعیین گری با اضطراب امتحان: نقش واسطه ای درگیری تحصیلی و سخت رویی. روان شناسی بالینی، 13(3 )، 47-33.
فیروزجهان‌تیغ، وحید. (1400). رابطه خودتعیین گری و اهداف پیشرفت با عملکرد تحصیلی. فصلنامه ایده‌های نوین روانشناسی، 6 (15)، 9.
مالمیر، صونا؛ بیان فر، بیان. (1398). رابطه سرمایه روان شناختی با شادمانی و شیفتگی در ان دختر. مجله پیشرفت های نوین در روانشناسی، علوم تربیتی و آموزش و پرورش، 2(18)، 112-101.
محمدی‌مهر، مژگان و قاسمی، علی. (1398). تبیین نقش وضعیت اجتماعی-اقتصادی با میانجگیری بهزیستی ذهنی در پیش‌بینی موفقیت تحصیلی دانشجویان. مجله ایرانی آموزش در علوم پزشکی، 19، 541-533.
مرادی، خدیجه؛ اسدزاده، حسن؛ کرمی، ابوالفضل و نجفی، محمود. (1398). مدل یابی پیشرفت تحصیلی بر اساس هیجانهای تحصیلی و اشتیاق تحصیلی: نقش میانجی تحول مثبت نوجوانی. فصلنامه روان شناسی تربیتی، ۱۵(۵۱)، ۱۴۷-۱۷۳
موسوی، فرانک و دادجو، لیلی. (1402). پیش بینی خودکارآمدی تحصیلی بر اساس باورهای انگیزشی، راهبردهای خودتنظیمی و عملکرد تحصیلی ان. نشریه مدیریت تعالی آموزشی، 1، 1.
مهدی‌نژاد، مرضیه. (1399). پیش بینی شیفتگی تحصیلی بر اساس مجذوبیت، انگیزش و خوش بینی تحصیلی در ان هنرستانی شهر کرج. مجله پیشرفت های نوین در علوم رفتاری، 46، 11-1.
یوسفی، مجید؛ رضایی، شمسی و صادقی، ترانه. (1400). بررسی ارتباط بین بهزیستی تحصیلی با رویکردهای یادگیری و شیفتگی تحصیلی در دانشجویان علوم پزشکی زنجان. مجله دانشگاه علوم پزشکی سبزوار، 21 (2)، 293-287.
References
Abdolahzadeghan, R., & Sardary, B. (2023). Effectiveness of teaching philosophy to children on students' creative self-efficacy and self-determination. Thinking and Children, 13 (2), 167-188.
Arhuis-Inca, W., & Ipanaqué-Zapata, M. (2023). The relationship between social skills, psychological Well-Being, and academic performance in university Students in Chimbote, Peru. Revista Electrónica Educare, 27 (2), 20-33.‏
Bageri, M., Bafroei, K. B., & Estabragi, M. (2022). Structural equation model for predicting academic enthusiasm based on attribution styles and psychological capital with the mediation of infatuation experience in university students. Journal of Educational Psychology Studies, 19 (47), 32-16.
Bai, B., & Wang, J. (2021). Hong Kong secondary students’ self-regulated learning strategy use and English writing: Influences of motivational beliefs. System, 96, 102404.
Deci, E. L., & Ryan, R. M. (2008). Favoriser la motivation optimale et la santé mentale dans les divers milieux de vie. Canadian Psychology/Psychologie canadienne, 49 (1), 24.
Deci, E. L., Olafsen, A. H., & Ryan, R. M. (2017). Self-determination theory in work organizations: The state of a science. Annual review of organizational psychology and organizational behavior, 4, 19-43.
Diener, E. (2012). New findings and future directions for subjective well-being research. American psychologist, 67 (8), 590.
Diener, E., & Suth, E. M. (2000). Culture and subjective well-being Cambridge. MA: MIT press.
Diener, E., Inglehart, R., & Tay, L. (2013). Theory and validity of life satisfaction scales. Social indicators research, 112, 497-527.
Donohoo, J., Hattie, J., & Eells, R. (2018). The power of collective efficacy. Educational Leadership, 75(6), 40 -44.
Eccles, J. (2009). Who am I and what am I going to do with my life? Personal and collective identities as motivators of action. Educational psychologist, 44 (2), 78-89.
Erickson, A. S. G., Noonan, P. M., Zheng, C., & Brussow, J. A. (2015). The relationship between self-determination and academic achievement for adolescents with intellectual disabilities. Research in Developmental Disabilities, 36, 45-54.
Eriksen, E. V., & Bru, E. (2023). Investigating the links of social-emotional competencies: emotional well-being and academic engagement among adolescents. Scandinavian Journal of Educational Research, 67 (3), 391-405.‏
Fatimah, S. (2022). Moodle Integration Intervention in EFL Virtual Classroom and Academic Flow on University Students’ Achievement in Writing. Theory and Practice in Language Studies, 12 (10), 2182 -2190.
Gadberry, A. L. & Harrison, A. (2016). Music therapy promotes self-determination in young people with autism spectrum disorder. International Journal of School and Educational Psychology, 4(2), 95-98.
Hidayatullah, A., & Csíkos, C. (2024). The Role of Students’ Beliefs, Parents' Educational Level, and The Mediating Role of Attitude and Motivation in Students’ Mathematics Achievement. The Asia-Pacific Education Researcher, 33 (2), 253-262.‏
Jalili, F. (2019). The Effect of Self-determination Training and Gender on Help-seeking of Students. Knowledge & Research in Applied Psychology, 20 (1), 122-126.
Jalili, F., Arefi, M., Ghomrani, A., & Manshaee, G. (2019). The effectiveness of Self-determination Education on Academic Motivation and Academic Flow of Farhangian University Students in Birjand. Journal of Educational Psychology Studies, 16 (34), 27-58.
Keyes, C. L. M., Shmotkin, D., Ryff, C. D. (2003). Optimizing wellbeing: The empirical encoundter of two traditions. J Personal Soci Psychol, 82(6), 1007-22.
Klapp, T., Klapp, A., & Gustafsson, J. E. (2024). Relations between students’ well-being and academic achievement: evidence from Swedish compulsory school. European Journal of Psychology of Education, 39(1), 275-296.‏
Luhmann, M., Hofmann, W., Eid, M., & Lucas, R. E. (2012). Subjective well-being and adaptation to life events: a meta-analysis. Journal of personality and social psychology, 102 (3), 592.
Mahato, S., & Das, B. (2024). Mental well-being among students with respect to gender, institution and residence: Insight from Purulia district, West Bengal. The Social Science Review A Multidisciplinary Journal, 2(2), 164-175.‏
McNicholl, A., Desmond, D., & Gallagher, P. (2023). Assistive technologies, educational engagement and psychosocial outcomes among students with disabilities in higher education. Disability and Rehabilitation: Assistive Technology, 18 (1), 50-58.‏
Mohammadimehr, M., & Ghasemi, A. (2019). Explaining the Role of Socioeconomic Status by Mediating Mental Well-being in Predicting Students' Academic Success. Iranian Journal of Medical Education, 19, 533-541.
Núñez-Regueiro, F. (2024). Cubic relations of autonomous and controlled motivation to achievement: A cross-national validation of self-determination theory using response surface analysis. Educational Psychology Review, 36 (3), 71.‏
Oga-Baldwin, W. Q., Nakata, Y., Parker, P., & Ryan, R. M. (2017). Motivating young language learners: A longitudinal model of selfdetermined motivation in elementary school foreign language classes. Contemporary Educational Psychology, 49, 140-150.
Pintrich, P. R., & De Groot, E. V. (1990). Motivational and self-regulated learning components of classroom academic performance. Journal of educational psychology, 82(1), 33.
Ryan, R. M., & Deci, E. L. (2001). On happiness and human potentials: A review of research on hedonic and eudaimonic well being. Annual Review of Psychology, 52, 141- 16.
Sandmann, L. R., & Jones, D. O. (Eds.). (2023). Building the field of higher education engagement: Foundational ideas and future directions. Taylor & Francis.‏
Schunk, D. H. (1998). Goal and self-evaluative influences during childrens cognitive skill learning. American Educational Research Journal, 33, 359 -382.
Shahzad, M. F., Xu, S., Lim, W. M., Yang, X., & Khan, Q. R. (2024). Artificial intelligence and social media on academic performance and mental well-being: Student perceptions of positive impact in the age of smart learning. Heliyon, 10(8).‏
Teng, L. S. (2024). Individual differences in self-regulated learning: Exploring the nexus of motivational beliefs, self-efficacy, and SRL strategies in EFL writing. Language Teaching Research, 28 (2), 366-388.‏
Thomas, J. M. (2018). The enduring relevance and academic fascination of catalysis. Nature Catalysis, 1 (1), 2-5.‏
Wang, Y., Wang, H., Wang, S., Wind, S. A., & Gill, C. (2024). A systematic review and meta-analysis of self-determination-theory-based interventions in the education context. Learning and Motivation, 87, 102015.‏
Widlund, A., Tuominen, H., Tapola, A., & Korhonen, J. (2020). Gendered pathways from academic performance, motivational beliefs, and school burnout to adolescents’ educational and occupational aspirations. Learning and Instruction, 66, 101299. ‌
Williams, G. C., Niemiec, C. P., Patrick, H., Ryan, R. M., & Deci, E. L. (2009). The importance of supporting autonomy and perceived competence in facilitating long-term tobacco abstinence. Annals of Behavioral Medicine, 37(3), 315-324.
Wong, Z. Y., Liem, G. A. D., Chan, M., & Datu, J. A. D. (2023). Student engagement and its association with academic achievement and subjective well-being: A systematic review and meta-analysis. Journal of Educational Psychology.‏
Yosefi Afrashte, M., Rezaei, S., & Sadeghi, T. (2021). The Relationship between Academic Well-being and Learning Approaches and educational fascination in Zanjan University of Medical Sciences Students. Journal of Sabzevar University of Medical Sciences, 28 (2), 287-293.
Zhang, S., & Liu, Q. (2019). Investigating the relationships among teachers’ motivational beliefs, motivational regulation, and their learning engagement in online professional learning communities. Computers & Education, 134, 145-155.
Zhang, X., Abbas, J., Shahzad, M. F., Shankar, A., Ercisli, S., & Dobhal, D. C. (2024). Association between social media use and students’ academic performance through family bonding and collective learning: the moderating role of mental well-being. Education and Information Technologies, 1-31.‏
مطالعات روانشناسی تربیتی
دوره 22، شماره 57
فروردین 1404
صفحه 233-208

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار