اثربخشی آموزش روش تدریس بارش مغزی بر درگیری تحصیلی، سرزندگی تحصیلی و ادراک از محیط یادگیری دانش آموزان

نوع مقاله : مقاله علمی

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم تربیتی، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران

2 دانشجوی دکتری، گروه روانشناسی، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران

10.22111/jeps.2024.44003.5241

چکیده

هدف از انجام پژوهش حاضر تعیین اثربخشی آموزش روش تدریس بارش مغزی بر درگیری تحصیلی، سرزندگی تحصیلی و ادراک از محیط یادگیری دانش‌آموزان بود. این پژوهش از نوع شبه‌آزمایشی و با طرح پیش‌آزمون- پس‌آزمون با یک گروه آزمایش و یک گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش شامل دانش‌آموزان پسر مدارس دوره دوم متوسطه‌ی شهر گرمی در سال تحصیلی 1402-1401 به تعداد 750 نفر بود که از بین آن ها 30 نفر به روش نمونه‌گیری در دسترس و پس از کسب معیارهای ورود به مطالعه در دو گروه 15 نفره آزمایش و کنترل جای داده شدند. ابزار به کار رفته در این پژوهش، پرسشنامه‌ی سرزندگی تحصیلی دهقانی‌زاده و حسین‌چاری (1391)، مقیاس درگیری تحصیلی ریو (2013) و مقیاس زمینه‌یاب ادراک محیط یادگیری سوئینی و همکاران (1994) بود. برنامه‌ی روش تدریس بارش مغزی طی 6 جلسه 90 دقیقه‌ای تنها برای گروه آزمایش اجرا شد. نتایج تحلیل کواریانس چندمتغیره نشان داد روش تدریس بارش مغزی بر بهبود درگیری تحصیلی، سرزندگی تحصیلی و ادراک از محیط یادگیری دانش‌آموزان اثر مثبت داشت (01/0>P). با توجه به نتایج به دست آمده، بکارگیری روش تدریس بارش مغزی به جای روش‌های سنتی در مدارس توصیه می‌شود.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

The effectiveness of brainstorming teaching method on students' academic engagement, academic vitality and perception learning environment

نویسندگان [English]

  • asgar nakhostin goldoost 1
  • Seyyed Mohammad Fatehi Sinesar 2
  • Somayye Taklavi 1
1 Associate Professor, Department of Psychology, Ardabil Branch, Islamic Azad University, Ardabil, Iran.
2 Ph.D. student, Department of Psychology, Ardabil Branch, Islamic Azad University, Ardabil, Iran
چکیده [English]

The aim of this study was to determine the effectiveness of brainstorming teaching method on students’ academic engagement, academic vitality, and perception of the learning environment. This study was a quasi-experimental type with a pretest-posttest design with one experimental group and one control group. The statistical population of the study consisted of male students from secondary schools in Germi city in the academic year 2022-2023, with a total of 750 students, of which 30 students were selected using Convenience Sampling and after meeting the inclusion criteria, they were assigned to two groups of 15: experimental and control groups. The tools used in this study were the Academic Vitality Questionnaire by Dehghani Zadeh and Hossein Chari (2012), the Academic Engagement Scale by Reeve (2013), and Perception of the Learning Environment Scale by Sweeney et al. (1994). The brainstorming teaching method program was implemented in 6 sessions of 90 minutes only for the experimental group. The results of multivariate analysis of covariance showed that brainstorming teaching method had a positive effect on improving students’ academic engagement, academic vitality, and perception of the learning environment (P<0.01). Based on the results, it is recommended to use brainstorming teaching method instead of traditional methods in schools.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Academic Engagement
  • Academic Vitality
  • Perception of the Learning Environment
  • Brainstorming Teaching Method

مراجع

آریایی، پناه زهره و صدوقی، مجید. (1398). پیش بینی درگیری تحصیلی دانش‌آموزان بر اساس ابعاد ادراک از محیط کلاس. رویش روان شناسی. ۸ (۱۰)،۱۷۱-۱۸۰.
اسبورن، الگزاندرفیکنی. (1382). پرورش استعداد همگانی ابداع و خلاقیت، ترجمه حسن قاسم زاده، تهران: نیلوفر  (سال نشر به زبان اصلی 1950).
براون، اچ داگلاس. (1390). اصول یادگیری و آموزش زبان، ترجمه منصور فهیم، تهران: راهنما (سال نشر به زبان اصلی 1990).
بهمئی، جمشید؛ مستطاب، رزیتا؛ شمالی نژاد، مریم؛ مالکی، آناهیتا؛ مباشری، فاطمه. (1398). بررسی سرزندگی و انگیزش تحصیلی دانشجویان براساس ادراک آنها از محیط یادگیری در دانشکده علوم پزشکی آبادان در سال ۱۳۹۷. تحقیقات سلامت در جامعه. ۵ (۲)، ۳۱-۴۰.
ترکان چرخ، فاطمه؛ بهروزی، محمد. (1402). بررسی اثربخشی کاربست روش تدریس بارش مغزی بر تفکر انتقادی (مورد مطالعه: دانش آموزان دختر پایه ششم ابتدایی شهرستان دشتستان). رویکرد فلسفه در مدارس و سازمان ها، 2(2)،1-12.  
حسن نژاد، غلامرضا؛ محمودی، بیتا و ابراهیمیان سلامی، فرزانه. (1394). بررسی اثربخشی روش آموزش مشارکتی بارش مغزی، بر خودپنداره، نگرش نسبت به مدرسه و پیشرفت تحصیلی درس علوم تجربی دانش آموزان دختر پایه ی هفتم، دومین کنفرانس ملی توسعه پایدار در علوم تربیتی و روانشناسی، مطالعات اجتماعی و فرهنگی، تهران.
خادملو، زینب و اسماعیلی شاد، بهرنگ. (1397). تاثیر روش تدریس بارش مغزی بر عزت نفس دانش آموزان ابتدایی. جامعه شناسی آموزش و پرورش. 7(7)، 143-129.
دهقانی زاده، محمدحسین و حسین چاری، مسعود. (1391). سرزندگی تحصیلی و ادراک از الگوهای ارتباطی خانواده, نقش واسطه ای خودکارآمدی. مطالعات آموزش و یادگیری (علوم اجتماعی و انسانی دانشگاه شیراز). 4(2)، 21-47.
دهقانی، ماهرخ و رستم اوغلی، زهرا. (1399). پیش بینی سرزندگی تحصیلی بر اساس ادراک از محیط یادگیری و امید به اشتغال در دانشجویان تربیت بدنی.  مطالعات روانشناسی تربیتی. 17(38)، 173-153.
راهبر، علی؛ عصاره،  علیرضا؛ احمدی، غلامعلی و صدق پور، بهرام صالح. (1396). تأثیر آموزش روش تدریس بارش مغزی بر خلاقیت و پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان پسر پایه هفتم در درس کار و فناوری مدارس متوسطه اول ناحیه سه شهرستان کرج در سال تحصیلی 1394- 1395. ابتکار و خلاقیت در علوم انسانی. 7(3)، 276-251.
رحیمی، مهدی و زارعی، الهام. (1395). نقش ابعاد دلبستگی بزرگسالی در سرزندگی تحصیلی با واسطه گری ابعاد خودکارآمدی مقابله با مشکلات و کمال گرایی. پژوهش در یادگیری آموزشگاهی و مجازی. 3 (12)، 70-59.
رمضانی، ملیحه و خامسان، احمد. (1396). شاخص‌های روان‌سنجی پرسشنامه درگیری تحصیلی ریو 2013: با معرفی درگیری عاملی. اندازه گیری تربیتی. 8(29)، 185-204.
زاهد بابلان، عادل و کریمیان پور، غفار. (1399). رابطة خوش‏بینی تحصیلی و سرزندگی تحصیلی با نقش میانجی خودکارآمدی تحصیلی دانشجویان. مطالعات آموزشی و آموزشگاهی. 9(1)، 149-170.
شعبانی، حسن. (1399). مهارتهای آموزشی و پرورشی (روشها و فنون تدریس) (جلد 1). تهران: سمت، چاپ سی و چهارم.
صفایی، مریم؛ محمدرضایی، علی؛ خسروی، معصومه؛ مهدوی غروی، مریم و بهرامیان، طیبه. (1391). هنجاریابی پرسشنامه ادراکات محیط یادگیری. مطالعات روانشناسی تربیتی. 9(16)، 130-111.
صفری، علی؛ امانی، وحید؛ اولی، اسماعیل. (1402). اثربخشی روش بارش مغزی نسبت به روش سخنرانی در یادگیری شیمی پایه دهم. پژوهش در آموزش شیمی، 4(3)، 289-296.
یعقوبی، ابوالقاسم و جهان، فائزه. (1393). مقایسه اثربخشی آموزش تریز و بارش فکری بر خلاّقیّت دانش‌آموزان. اندیشه های نوین تربیتی. 11(1)، 122-103.
یکانی زاد، امیر؛ سلیمان نژاد، اکبر؛ حاجی زاده، نوریه. (1400). مقایسه اثر بخشی یادگیری مشارکتی و بارش مغزی بر سازگاری اجتماعی و خودکار آمدی دانش آموزان. مهارت های روانشناسی تربیتی. 12(3)، 56-70.
Arens, A.K & Moller, J. (2016). Dimensional comparisons in students' perceptions of the learning environment. Learning and Instruction. 42(3), 22-30.
Azevedo A, Rosário P, Núñez JC, Vallejo G, Fuentes S & Magalhaes p. (2023). A school-based intervention on elementary students’ school engagement, Contemporary Educational Psychology. 73(5),102148.
Baranova, T., Khalyapina, L., Kobicheva, A., & Tokareva. E. (2019). Evaluation of Students’ Engagement in Integrated Learning Model in a Blended Environment. Education Sciences. 9(2), 152-169.
Berglas, S., & Jones, E. E. (1978). Drug choice as a self-handicapping strategy in response to noncontingent success. Journal of personality and social psychology. 36(4), 405-418.
Bloom, BS.(1964). Stability and change in human characteristics. New York: John Wiley & Sons.
Bostwick, K. C. P., Martin, A. J., Collie, R. J., Burns, E. C., Hare, N., Cox, S., Flesken, A., & McCarthy, I. (2022). Academic buoyancy in high school: A cross-lagged multilevel modeling approach exploring reciprocal effects with perceived school support, motivation, and engagement.Journal of Educational Psychology, 114(8), 1931–1949.
Bowden, J. L.-H., Naumann, K., & Tickle, L. (2019). The four pillars of tertiary student engagement and success: a holistic measurement approach. Studies in Higher Education. 3(14),1-19.
Carmona-Halty, M., Salanova, M., Llorens, S., & Schaufeli, W. B. (2021). Linking positive emotions and academic performance: The mediated role of academic psychological capital and academic engagement. Current Psychology. 6(10), 1-10.
Clark S, Harbaugh AG, Seider S. (2019). Fostering adolescent curiosity through a question brainstorming intervention. Journal of Adolesc, 75, 98-112.
Collie, R. J.; Martin, A. J.; Malmberg, L. E.; Hall, J. and Ginns, P. (2015). Academic buoyancy, student's achievement, and the linking role of control: A cross-lagged analysis of high school students. British Journal of Educational Psychology. 85(1), 113-130.
Covington, M. V. (1984). The self-worth theory of achievement motivation: Findings and imprecations. Elementary school Journal. 85(1), 5-20.
Delfino, A. P. (2019). Student Engagement and Academic Performance of Students of Partido State University. Asian Journal of University Education. 15(1),1-16.
Emamrizi, C.; Najafipour, M. & MirshahJafari, E. (2013). The effect of the active teaching method on the academic achievement in the Religious concept. Procardia - Social and Behavioral Sciences. 83, 204 – 207.
Finch, D.; Peacock, M.; Lazdowski, D. and Hwang, M. (2015). Managing emotions: A case study exploring the relationship between experiential learning, emotions, and student performance. The International Journal of Management Education, 13(1), 23-36.
Finn, J. D. (1989). Withdrawing from school. Review of Educational Research. 59, 117– 142.
Fredricks, J. A. (2011). Engagement in School and Out-of-School Contexts: A Multidimensional View of Engagement. Theory into Practice. 50(4), 327-335.
Fredricks, J. A., Filsecker, M., & Lawson, M. A. (2016). Student engagement, context, and adjustment: Addressing definitional, measurement, and methodological issues. Learning and Instruction. 43, 1-4.
Fredricks, J.; Blumenfeld, P. and Paris, A. (2004). School engagement: Potential of the concept, state of the evidence. Review of Educational Research. 74(1), 59-109.
  Göçmen, Ö &  Coşkun, H. (2022). Do De Bono's green hat and green-red combination increase creativity in brainstorming on individuals and dyads?, Thinking Skills and Creativity. 46, 105-127.
Jung S, Greenberg J, O'Rourke AP, Minter RM, Foley E, Voils CI. (2021). Comparison of the Perspectives of Medical Students and Residents on the Surgery Learning Environment. Journal of Surg Res, 258, 187-194.
Lei, W., Wang, X., Dai, D. Y., Guo, X., Xiang, S., & Hu, W. (2022). Academic self-efficacy and academic performance among high school students: A moderated mediation model of academic buoyancy and social support. Psychology in the Schools. 29(5), 885–899.
Lester, D. (2013). Hopelessness in undergraduate students around the world: A review. Journal of affective disorders, 150(3), 1204-1208.
Martin, A. J. (2014). Academic buoyancy and academic outcomes: towards a further understanding of students with attention deficit/hyperactivity disorder (ADHD), students without ADHD, and academic buoyancy itself. British Journal of Educational Psychology. 84(1), 86-107.  
Martin, A. J. and Marsh, H. W. (2006). Academic resilience and its psychological and educational correlates: A construct validity approach. Psychology in the Schools. 43(3), 267-281.
Martin, A. J.; Colmar, S. H.; Davey, L. A. and Marsh, H. W. (2010). Longitudinal modelling of academic buoyancy and motivation: Do the 5Cs hold up over time?. British Journal of Educational Psychology. 80(3), 473-496.
Mckellar SE & Wang M-T. (2023). Adolescents' daily sense of school connectedness and academic engagement: Intensive longitudinal mediation study of student differences by remote, hybrid, and in-person learning modality, Learning and Instruction, 83, 1-11.
Mishra, A. & Henriksen, D. (2013). A new approach to defining and measuring creativity: Rethinking technology&creativity in the 21st century. Tech Trends, 57(5), 10-13.
Moreira, P. A. S., Dias, A., Matias, C., Castro, J., Gaspar, T., & Oliveira, J. (2018). School effects on students' engagement with school: Academic performance moderates the effect of school support for learning on students' engagement. Learning and Individual Differences, 67, 67–77
Mucherah, W. (2008). Classroom climate and students’ goal structures in high-school biology classrooms in Kenya. Learning Environments Research. 11(1), 63-81.
Newmann, F. M. (Ed.).(1992). Student engagement and achievement in American secondary schools. NewYork: Teachers College Press.
Obafemi K. E. (2024). Enhancing Pupils’ Academic Performance in Mathematics using Brainstorming Instructional Strategy, ASEAN Journal of Science and Engineering Education, 4(2), 99-106.
Praminingsih, I., Miarsyah, M., & Kurniati, T. H.. (2023). PBL with the brainstorming method: Can it influence students' critical and creative thinking ability? JPBI (Jurnal Pendidikan Biologi Indonesia), 9(3), 346-358.
Putwain DW & Wood P. (2023). Riding the bumps in mathematics learning: Relations between academic buoyancy, engagement, and achievement, Learning and Instruction, 83, 2-9.
Putwain, D. W.; Connors, L.; Symes, W. and Douglas-Osborn, E. (2012). Is academic buoyancy anything more than adaptive coping?, Anxiety, Stress and Coping: An International Journal. 25, 349-358.
Reeve, J. (2012). A self-determination theory perspective on student engagement. In S. Christenson, A. L. Reschly, & C. Wylie (Eds.), Handbook of research on student engagement (421-439). New York: Springer.
Reeve, J., & Tseng, M. (2011). Agency as a fourth aspect of student engagement during learning activities. Contemporary Educational Psychology. 36, 257–267.
Ryan AM, North, EA & Ferguson S. (2019). Peers and Engagement, In book: Fredricks, J. A., Reschly, A. L., & Christenson, S. L. (Eds.). Handbook of Student Engagement Interventions: Working with Disengaged Students (pp.73 - 82), Publisher: Elsevier.
Schweder S, Raufelder D. (2024). Does changing learning environments affect student motivation?, Learning and Instruction, 89.
Soebari, T.S., and Aldridge, J.M.(2015). Using student perceptions of the learning environment to evaluate the effectiveness of a teacher professional development programme. J Learn Envirmental Research.18(2), 163-178.
Sweeney, J., Sorensen, C., & Kemis, M.(1994). Partnersin education studentsurvey: Middle/highschool. Sacramento City, CA: Sacramento City Unified School District.
Unin, N. & Bearing, P. (2016). Brainstorming as a Way to Approach Student-Centered Learning in the ESL Classroom. Procedia -Social and Behavioral Sciences. 224, 605 –612.
Ursin, P. A., J¨arvinen, T., & Pihlaja, P. (2021). The role of academic buoyancy and social support in mediating associations between academic stress and school engagement in Finnish primary school children. Scandinavian Journal of Educational Research, 65 (4), 661–675.
Van Uden, JM., Ritzen, H. & Pieters, JM. (2014). Engaging students: The role of teacher beliefs and interpersonal teacher behavior in fostering student engagement in vocational education. Teaching and Teacher Educ. 37, 21-32.
Wang, Y., Tian, L., & Scott Huebner, E. (2019). Basic psychological needs satisfaction at school, behavioral school engagement, and academic achievement: Longitudinal reciprocal relations among elementary school students. Contemporary Educational Psychology, 56, 130–139.
You, S., Dang, M., & Lim, S. A. (2016). Effects of student perceptions of teachers’ motivational behavior on reading, English, and mathematics achievement: The mediating role of domain specific self-efficacy and intrinsic motivation. Child & Youth Care Forum. 45(2), 221-240. DOI:10.1007/s10566-015-9326-x.

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار