تاثیر آموزش مهارتهای خودتعیین‌گری بر هیجانهای تحصیلی، خودپنداره تحصیلی و مسئولیت-پذیری دانش آموزان

نوع مقاله : مقاله علمی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد روانشناسی تربیتی دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران

2 استاد گروه روانشناسی تربیتی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران.

3 دانشیار گروه روانشناسی تربیتی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران

چکیده

این پژوهش با هدف تعیین تاثیر آموزش مهارتهای خودتعیین‌گری بر هیجانهای تحصیلی، خودپنداره تحصیلی و مسئولیت‌پذیری دانش‌آموزان انجام شد. روش انجام تحقیق نیمه آزمایشی از نوع پیش‌آزمون- پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری این پژوهش شامل کلیه‌ دانش آموزان دختر پایه یازدهم مقطع متوسطه شهرستان درمیان به تعداد 30 نفر به‌صورت روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و سپس به‌صورت همتا به دو گروه آزمایش و کنترل در سال تحصیلی 1402-1401 انتخاب شدند. آموزش خودتعیین‌گری براساس نظریه دسی و رایان (2000) روی دانش‌اموزان گروه آزمایش طی 10 جلسه 60 دقیقه‌ای بصورت هر هفته دو جلسه اجرا شد. ابزار پژوهش پرسشنامه هیجانهای تحصیلی(پکران و همکاران، 2002)، خودپنداره تحصیلی(یسن‌چن، 2004)، مسئولیت‌پذیری دانش‌آموزان(لوئیس، 2001) و بسته آموزشی خودتعیین‌گری(دسی و رایان، 2000) بود. روایی پرسشنامه‌های پژوهش از نوع محتوایی و اعتبار با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ برای پرسشنامه هیجانهای تحصیلی 87/0، خودپنداره تحصیلی 91/0 و پرسشنامه مسئولیت‌پذیری 83/0 برآورد گردید. یافته‌ها نشان داد آموزش مهارت های خودتعیین گری بر هیجان های تحصیلی دانش‌آموزان تاثیر مثبت و معناداری داشت و توانست میزان هیجانهای مثبت تحصیلی را افزایش و هیجانهای منفی تحصیلی را کاهش دهد. همچنین آموزش مهارتهای خودتعیین‌گری بر خودپنداره تحصیلی (و مؤلفه‌های آن) در دانش آموزان تاثیر مثبت و معناداری داشت و توانست میزان خودپنداره تحصیلی دانش‌آموزان را بهبود ببخشد. نتایج نیز بیانگر این بود که آموزش مهارتهای خودتعیین‌گری بر مسئولیت‌پذیری(و مؤلفه‌های آن) در دانش آموزان اثربخش بود و میزان مسئولیت پذیری را در دانش آموزان افزایش داد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

The effect of teaching self- determination skills on students academic emotions, academic self-concept and respon sibility

نویسندگان [English]

  • Ameneh Naseri 1
  • hossein jenaabadi 2
  • Afsaneh Marziyeh 3
1 Master of Educational Psychology, University Of Sistan and Baluchistan, Zahedan, Iran.
2 Professor, Department of Educational Psychology, University of Sistan and Baluchestan, Zahedan, Iran.
3 Associate Professor, Department of Educationa Psychology, University of Sistan and Baluchistan, Zahedan, Iran.
چکیده [English]

این پژوهش با هدف تعیین تاثیر آموزش مهارتهای خودتعیین‌گری بر هیجانهای تحصیلی، خودپنداره تحصیلی و مسئولیت‌پذیری دانش‌آموزان انجام شد. روش انجام تحقیق نیمه آزمایشی از نوع پیش‌آزمون- پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری این پژوهش شامل کلیه‌ دانش آموزان دختر پایه یازدهم مقطع متوسطه شهرستان درمیان به تعداد 30 نفر به‌صورت روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و سپس به‌صورت همتا به دو گروه آزمایش و کنترل در سال تحصیلی 1402-1401 انتخاب شدند. آموزش خودتعیین‌گری براساس نظریه دسی و رایان (2000) روی دانش‌اموزان گروه آزمایش طی 10 جلسه 60 دقیقه‌ای بصورت هر هفته دو جلسه اجرا شد. ابزار پژوهش پرسشنامه هیجانهای تحصیلی(پکران و همکاران، 2002)، خودپنداره تحصیلی(یسن‌چن، 2004)، مسئولیت‌پذیری دانش‌آموزان(لوئیس، 2001) و بسته آموزشی خودتعیین‌گری(دسی و رایان، 2000) بود. روایی پرسشنامه‌های پژوهش از نوع محتوایی و اعتبار با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ برای پرسشنامه هیجانهای تحصیلی 87/0، خودپنداره تحصیلی 91/0 و پرسشنامه مسئولیت‌پذیری 83/0 برآورد گردید. یافته‌ها نشان داد آموزش مهارت های خودتعیین گری بر هیجان های تحصیلی دانش‌آموزان تاثیر مثبت و معناداری داشت و توانست میزان هیجانهای مثبت تحصیلی را افزایش و هیجانهای منفی تحصیلی را کاهش دهد. همچنین آموزش مهارتهای خودتعیین‌گری بر خودپنداره تحصیلی (و مؤلفه‌های آن) در دانش آموزان تاثیر مثبت و معناداری داشت و توانست میزان خودپنداره تحصیلی دانش‌آموزان را بهبود ببخشد. نتایج نیز بیانگر این بود که آموزش مهارتهای خودتعیین‌گری بر مسئولیت‌پذیری(و مؤلفه‌های آن) در دانش آموزان اثربخش بود و میزان مسئولیت پذیری را در دانش آموزان افزایش داد.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Teaching self- determination
  • academic self- concept
  • responsibility
  • academic- emotions
مطالعات روانشناسی تربیتی
دوره 21، شماره 53
اردیبهشت 1403

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار