اثربخشی مصاحبۀ انگیزشی بر خودناتوان‌سازی تحصیلی دانش‏آموزان پسر دوره متوسطه دوم

نوع مقاله : مقاله علمی

نویسندگان

1 استادیار، گروه روانشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرمآباد، ایران

2 استادیار، گروه مشاوره، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه حضرت معصومه )س(، قم، ایران.

3 دکتری روانشناسی تربیتی، مدرس مدعو دانشگاه پیام نور بوکان، آذربایجان غربی، ایران

چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی مصاحبۀ انگیزشی بر کاهش خودناتوان‏سازی‏ تحصیلی دانش‏آموزان پسر دوره متوسطه دوم ‏شهر بوکان انجام گرفت. روش پژوهش، آزمایشی از نوع پیش‌آزمون – پس‌آزمون با گروه گواه بود. جامعه‌ آماری شامل کلیه دانش‌آموزان پسر دوره متوسطه دوم شهر بوکان به تعداد تقریباً 4150 نفر در سال تحصیلی 93-1392 بود که 52 نفر به روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب و به طور تصادفی در دو گروه آزمایشی (26 نفر) و گواه (26 نفر) جایگزین شدند. متغیر مستقل، بسته­ی آموزش مصاحبۀ انگیزشی بر اساس الگوی فیلدز (2006) بود که در مدت 5 جلسه 90 دقیقه‌ای به گروه آزمایشی آموزش داده شد در حالی‌که گروه گواه در این مدت، برنامه عادی خود را دنبال می‌کرد. ابزار مورد استفاده در پژوهش، پرسشنامه خودناتوان‌سازی تحصیلی میدگلی و همکاران (2000) بود. برای تجزیه و تحلیل داده‌های پژوهش از آزمون‌ تحلیل کوواریانس یک‌متغیره (آنکوا) استفاده گردید. یافته‌های حاصل از تحلیل‏کوواریانس اثربخشی مصاحبه انگیزشی را بر کاهش خودناتوان‌سازی تحصیلی نشان داد (01/0>p). بر اساس نتایج این مطالعه مصاحبۀ انگیزشی موجب کاهش خودناتوان‌سازی تحصیلی در دانش‌آموزان می‌شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Effectiveness of Motivational Interview (MI) in Academic Self-Handicapping in Senior High School’s Male Students

نویسندگان [English]

  • Hooshang Gravand 1
  • Saeid Sabziyan 2
  • Hosain Salimi 3
1 Assistant Professor, Psychology Department, Faculty of Literature and Humanities, Lorestan University, Khorramabad, Iran.
2 Assistant Professor, Department of Counseling, Faculty of Humanities, Hazrat-e Masoumeh University, Qom, Iran.
3 Ph.D. of Educational Psychology, Visiting Lecturer at Payame Noor Buchan University, West Azerbaijan, Iran.
چکیده [English]

The aim of this study was performed to evaluating the effectiveness of motivational interview (MI) in reducing academic self-handicapping in senior high school’s male students in city bookan. This study was an experimental one with a pre-test, post-test and a control group. The statistical population includes all secondary high school male students in the city of bookan in the number of approximately 4150 people in the academic year 2013-2014 that 52 students selected by random multi-stage cluster sampling method and randomly assigned into two groups of experimental (n=26) and control group (n=26). The independent variable was the motivational interview training package based on Fields (2006) model, which was taught to the experimental group in 5 sessions for 90-minute were, while the control group followed its normal program. The instrument used in the study was Midgley self-handicapping Scale (2000). For analyzing data, univariate analysis of covariance (ANCOVA) were used. Findings from analysis of covariance showed the effectiveness of motivational interview on reducing academic self-handicapping (p <0.01). Based on the results of the current research, the MI reduces academic self-handicapping against students.

کلیدواژه‌ها [English]

  • academic self-handicapping
  • students
  • motivational interviewing
بهارونداحمدی، ماندانا و سراج خرمی، ناصر. (1398). اثربخشی مصاحبه انگیزشی بر کاهش اهمال کاری و ارتقای انگیزه پیشرفت دانش آموزان دختر مدارس خاص مقطع دوم متوسطه شهر اندیمشک، پنجمین همایش ملی تازه های روانشناسی مثبت نگر، بندرعباس، دانشگاه فرهنگیان.
بهرامی، فاطمه و امیری، محمد. (1399). نقش کیفیت محیط آموزشی در خودناتوانسازی تحصیلی با میانجی‌گری تعلل‌ورزی تحصیلی و خوش‌بینی تحصیلی. مجله مطالعات روانشناسی تربیتی، 17 (39)، 52-23.
پویان، غلامحسین و فروزنده، الهام. (1394). اثربخشی مصاحبه انگیزشی بر اهمال کاری نوجوانان پسر دوره متوسطه دوم اصفهان، دومین کنفرانس ملی توسعه پایدار در علوم تربیتی و روانشناسی، مطالعات اجتماعی و فرهنگی، تهران، مرکز مطالعات و تحقیقات اسلامی سروش حکمت مرتضوی، موسسه آموزش عالی مهر اروند، مرکز راهکارهای دستیابی به توسعه پایدار.
جلالی، شقایق و پورشریفی، حمید. (1396). تأثیر مصاحبه انگیزشی گروهی بر اهمال کاری تحصیلی دانش آموزان. کنگره انجمن روانشناسی ایران.
جناآبادی، حسین؛ عیسی زادگان، علی و نعمتی، محمد. (1394). اثربخشی مصاحبه انگیزشی بر خودکارآمدی و بهبود خودپنداره دانش‌آموزان کم پیشرفت. مجله مطالعات روانشناسی تربیتی، 5 (21)، 62-44.
حسینی، سیدمحمد؛ رضایی، آذرمیدخت؛ کاظمی، سلطانعلی و سامانی، سیامک. (1399). اثربخشی مصاحبه انگیزشی بر اهمال‌کاری تحصیلی در نوجوانان. روش ها و مدل های روان شناختی، 11 (39)، 94-81.
رئیسی، فاطمه؛ هاشمی شیخ‌شبانی، اسماعیل و فاتحی‌زاده، مریم. (1383). رابطه خودناتوان‏سازی تحصیلی دانش‏آموزان با اهداف تسلط، عملکردگرا و عملکردگریز دانش‏آموز، والدین، معلم و کلاس. تازه‌های علوم شناختی، 6 (3 و 4)، 110-93.
صفایی نایینی، کاوس؛ نریمانی، محمد؛ کاظمی، رضا و موسی زاده، توکل. (1399). اثر‌بخشی روش‌های مصاحبه‌ی انگیزشی و‌ آموزش تنظیم‌ هیجان‌ برکاهش قلدری‌ ‌سنتی و سایبری و فرسودگی تحصیلی کار‌بر شبکه‌های اجتماعی. مجله روان شناسی مدرسه، 9 (1)، 96-69.
منصورنیا، شادان و کریمی، کیومرث. (1398). رابطه بین انگیزه پیشرفت و خودناتوان سازی تحصیلی با توجه به اثر میانجی گرانه فرسودگی تحصیلی در دانشجویان. فصلنامه علمی پژوهشی طب توانبخشی، 8 (4)، 21-9.
مهبد، مینا و شیخ‌الاسلامی، راضیه. (1394). خودناتوان‌سازی بر اساس فرایندهای خانواده، اثر واسطه‌ای خودکارآمدی تحصیلی. فصلنامۀ روانشناسی تحولی، 11 (44)، 404-391.
Adil, A., Ameer, S., & Ghayas, S. (2020). Impact of academic psychological capital on academic achievement among university undergraduates: Roles of flow and self‐handicapping behavior. PsyCh Journal, 9(1), 56-66.
Alodat, A. M., Ghazal, M. M. A., & Al-Hamouri, F. A. (2020). Perfectionism and Academic Self-Handicapped among Gifted Students: An Explanatory Model. International Journal of Educational Psychology, 9(2), 195-222.
Antony, J. (2016). Academic self-efficacy and self-handicapping: are they influenced by self-regulated learning? Journal of Research: The Bede Athenaeum, 7(1), 15-22.
Ashnani, E. M., & Mostolizade, Z. (2014). The role of School Factors in strengthen vitality and happiness (mirthfulness) of Isfahan primary school students. Kuwait Chapter of the Arabian Journal of Business and Management Review, 3(12), 232.
Atkinson, C., & Woods, K. (2003). Motivational interviewing strategies for disaffected secondary school students: A case example. Educational Psychology in Practice, 19(1), 49-64.
Atoum, A. Y., Al-Momani, A. L., & Asayyah, A. M. (2019). Self-Handicapping and Its Relation to Self-Efficacy among Yarmouk University Jordanian Students. Current Res. J. Soc. Sci. & Human., 2, 93.
Bundy, C. (2004). Changing behaviour: using motivational interviewing techniques. Journal of the royal society of medicine, 97(Suppl 44), 43.
Barutçu Yıldırım, F., & Demir, A. (2020). Self-Handicapping Among University Students: The Role of Procrastination, Test Anxiety, Self-Esteem, and Self-Compassion. Psychological reports, 123(3), 825-843.
Bobo, J.L.; Whitaker, K.C. & Strunk, K.K. (2013). Personality and student selfhandicapping: A cross-validated regression approach. Personality and Individual Differences, 55(5), 619-621.
Butler,S.H.(2009). Motivational interviewing: A school counselors guide. M.S dissertation, Winona State University.
Chukwu-Etu, O. (2009). Underachieving learners: Can they learn at all. ARECLS, 6(84), 84-102.
Clarke, I. E., & MacCann, C. (2016). Internal and external aspects of self-handicapping reflect the distinction between motivations and behaviours: Evidence from the Self-handicapping Scale. Personality and Individual Differences, 100, 6-11.
Covington, M. V. (1984). The self-worth theory of achievement motivation: Findings and implications. The elementary school journal, 85(1), 5-20.
 Covington, M. V. (2000). Goal theory, motivation, and school achievement: An integrative review. Annual review of psychology, 51(1), 171-200.
Del Mar Ferradas, M., Freire, C., Núñez, J. C., Pineiro, I., & Rosário, P. (2017). Motivational profiles in university students. Its relationship with self-handicapping and defensive pessimism strategies. Learning and Individual Differences, 56, 128-135.
Eyink, J., Hirt, E. R., Hendrix, K. S., & Galante, E. (2017). Circadian variations in claimed self-handicapping: Exploring the strategic use of stress as an excuse. Journal of Experimental Social Psychology, 69, 102-110.
Fields, E. A. (2006). Resolving patient ambivalence: A five session motivational interviewing intervention. Hollifield Associates.
Firoozi, M.; Zadebagheri, G.; Kazemi, A. & Karami, M. (2016). An investigation on the relationship between perfectionism beliefs, self-efficacy, and test anxiety with selfhandicapping behaviors. International Journal of Behavioral Sciences, 10(3), 94-98.
Gadbois, S. A., & Sturgeon, R. D. (2011). Academic self-handicapping: Relationships with learning specific and general self-perceptions and academic performance over time. Br J EducPsychol, 81(2), 207–22.
Ginsburg, J. I. (2000). Using motivational interviewing to enhance treatment readiness in offenders with symptoms of alcohol dependence. Carleton University.  
Hardcastle, S. J. Fortier, M. Blake, N. & Hagger, M. S. (2016). Identifying content-based and relational techniques to change B in Motivational Interviewing. Health Psychology Review, 10, 1-16.
Houser, R. M. springer, K.W. Pudrovska, T. (2013). Temporal structures of psychology well being: Continuity or Change. Presented at the 2005 Meetings of the Gerontogical Society of America, or lando, Florida. Journal of Intellectual Disability Research, 12(8),882-874.
Hudec C. J. (1999). Individual counseling to promote physical activity. A thesis submitted to the Faculty of Graduate Studies and Research in partial Fulfillment of the requirement for the degree of doctor of Philosophy. University of Alberta.
Janis, I. L., & Mann, L. (1977). Decision making: A psychological analysis of conflict, choice, and commitment. Free Press.
Karami, A., Khodarahimi, S., Ghazanfari, F., Mirdrikvand, F., & Barigh, M. (2020). The prediction of distress tolerance based on the feeling of loneliness and self-handicapping in students. Personality and Individual Differences, 161, 109994.
Karner-Hutuleac, A. (2014). Perfectionism and self-handicapping in adult education. Perocedia-Social and Behavioral Sciences, 142, 434-8.
Kuh, G. D., Kinzie, J., Schuh, J. H., & Whitt, E. J. (2011). Student success in college: Creating conditions that matter: John Wiley & Sons.
Lee, J. S., & Kim, J. M. (2016). The Effect of Adolescents' Perception of Parental Overprotection, Goal-Seeking Orientation and Self -Handicapping on their Academic Procrastination. Journal of Korean Home Management Association, 34(6), 1-14.
Litvinova, A.; Balarabe, M. & Mohammed, A.I. (2015). Influence of Personality Traits and Age on Academic Self-Handicapping among Undergraduate Students of Ahmadu Bello University, Zaria, Nigeria. Psychology, 6(15), 1995.
Masten, A. S., & Coatsworth, J. D. (1998). The development of competence in favorable and unfavorable environments: Lessons from research on successful children. American Psychologist, 53(2), 205- 220.
Mega, C., Ronconi, L., & De Beni, R. (2014). What makes a good student? How emotions, self-regulated learning, and motivation contribute to academic achievement. Journal of Educational Psychology, 106(1), 121.
Metsäpelto, R.L.; Pakarinen, E.; Kiuru, N.; Poikkeus, A.M.; Lerkkanen, M.K. & Nurmi, J.E. (2015). Developmental dynamics between children’s externalizing problems, task-avoidant behavior, and academic performance in early school years: A 4-year follow- up. Journal of Educational Psychology, 107(1), 246.
Midgley, C.; Kaplan, A. & Middleton, M. (2001). Performance-approach goals: Good for what, for whom, under what circumstances, and at what cost? Journal of EducationalPsychology, 93(1), 77.
Miller, W. R & Rollnick, S. (2002). Motivational interviewing: Preparing people for change (2nd Ed.). New York: Guilford.
Momanyi, J. M., Ogoma, S. O., & Misigo, B. L. (2010). Gender differences in self-efficacy and academic performance in science subjects among secondary school students in Lugari District, Kenya.
Norcross, J. C. (2002). Psychotherapy relationships that work: Therapist contributions and   responsiveness to patients. Oxford University Press.
Rappo, G., Alesi, M., & Pepi, A. (2017). The effects of school anxiety on self-esteem and self-handicapping in pupils attending primary school. European Journal of Developmental Psychology, 14(4), 465-476.
Renata, M., & McNeil, D. (2009). Review of motivational Interviewing in promoting health behaviors. Clinical Psychology Review, 29(4), 283-293.
Rickert, N. P., Meras, I. L., & Witkow, M. R. (2014). Theories of intelligence and students' daily self-handicapping behaviors. Learning and Individual Differences, 36, 1-8.
Rollnick, S.; Miller, W. R.; Butler, C. C. (2008). Motivational interviewing in health care. New York: Guilford Press.
Schraml, K., Perski, A., Grossi, G., & Simonsson-Sarnecki, M. (2011). Stress symptoms among adolescents: The role of subjective psychosocial conditions, lifestyle, and self-esteem. Journal of adolescence, 34(5), 987-996.
Shamsnezhad, L., Hosseini Nasab, D., & Livarjani, S. (2020). The Role of Achievement Motivation and Test Anxiety in Predicting Students' Self-handicapping and Procrastination. Iranian journal of Learning and Memory, 2(8), 5-5. 
Sheldon, L. A. (2010). Using motivational interviewing to help your students. Thought & Action, 153.
Stewart, M. A., & De George-Walker, L. (2014). Self-handicapping, perfectionism, locus of control and self-efficacy: A path model. Personality and Individual Differences, 66, 160-164.
Thapa, A., Cohen, J., Guffey, S., & Higgins-D’Alessandro, A. (2013). A review of school climate research. Review of Educational Research, 83(3), 357-385.
Török, L.; Szabó, Z.P. & Boda - Ujlaky, J. (2014). Self-esteem, self - conscious emotions, resilience, trait anxiety and their relation to self-handicapping tendencies. Review of Psychology, 21(2), 123-130.
Tuominen-Soini, H., & Salmela-Aro, K. (2014). Schoolwork engagement and burnout among Finnish high school students and young adults: Profiles, progressions, and educational outcomes. Developmental psychology, 50(3), 649.
Wusik, M.F. & Axsom, D. (2016). Socially Positive Behaviors as Self-Handicapping. Journal of Social and Clinical Psychology, 35(6), 494-509.