اثربخشی سازگاری با مدرسه بر موفقیت تحصیلی در دانش‌آموزان دوره دوم متوسطه: نقش حلقوی سبک زندگی اسلامی و سبک زندگی غربی

نوع مقاله : مقاله علمی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای، روانشناسی تربیتی ،دانشگاه آزاد اسلامی ، کرمان،ایران

2 استادیار، گروه علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان ، ایران

3 استادیار،گروه علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان، ایران

چکیده

در تحقیق حاضر روش پژوهش توصیفی از نوع همبستگی و معادلات ساختاری و جامعه آماری است که شامل تمامی دانش‌آموزان دوره دوم متوسطه شهر کرمان که در سال تحصیلی 99-1398 7370 نفر بودند و نمونه پژوهش بر طبق فرمول کوکران 380 نفر تخمین زده شد و بر اساس روش نمونه‌گیری خوشه‌ای انتخاب شدند. در این روش نمونه‌گیری نمونه‌ای انتخاب خواهد شد که احتمالی بوده و در آن هر واحد نمونه‌گیری مجموعه‌ای یا گروهی از اعضا است. داد‌ه‌ها از طریق پرسشنامه‌های سازگاری با مدرسه (سینها و سینگ، 1993)، موفقیت تحصیلی(صالحی ، 1393)، سبک زندگی اسلامی(کاویانی ، 1388) و سبک زندگی غربی (LSQ) (لعلی، عابدی و کجباف، 1391)، گردآوری و به روش همبستگی مدل معادلات ساختاری و به‌وسیله‌ی نرم‌افزار AMOS23 و تکنیک بوت استرپ، تجزیه و تحلیل شدند. یافته‌های پژوهش نشان داد که مدل با عنایت به شاخص‌های برازندگی از برازش مناسبی برخوردار است. اثر مستقیم سازگاری با مدرسه بر موفقیت تحصیلی (43/0)، بر سبک زندگی اسلامی(56/0)، بر سبک زندگی غربی(24/0) معنادار بود. اثر مستقیم سبک زندگی اسلامی بر سبک زندگی غربی(65/0)، بر موفقیت تحصیلی (16/0) معنادار بود و اثر مستقیم سبک زندگی غربی بر سبک زندگی اسلامی(19/0-)، بر موفقیت تحصیلی(19/0-) نیز معنادار بود. همچنین اثر غیرمستقیم سازگاری با مدرسه بر موفقیت تحصیلی با میانجی‌گری سبک زندگی اسلامی و سبک زندگی غربی(18/0) معنادار بود. بنابراین می‌توان برای بهبود پیشرفت تحصیلی، با راهنمایی و هدایت دانش‌آموزان در کسب مهارت‌های سازگاری و آموزش سبک زندگی سالم به آنها گام‌های مؤثری برداشت. گنجاندن مفهوم ارتقاء سبک زندگی در برنامه درسی مدارس به دانش‌آموزان کمک می‌کند تا به طور مؤثر در توسعه جامعه خود نقش داشته باشند.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

The Effectiveness of Adaptation to School on Academic Success in Secondary School Students: The cyclical role of Islamic lifestyle and Western lifestyle

نویسندگان [English]

  • Fahime Askari 1
  • Alireza Manzari Tavakoli 2
  • Hamdollah Manzari Tavakoli 3
  • Zahra Zeinoddiny 3
1 PhD student ,Educational Psychology, Islamic Azad University, Kerman،iran
2 Assistant Professor, Department of Educational Sciences and Psychology, Islamic Azad University, Kerman, Iran
3 Assistant Professor, Department of Educational Sciences and Psychology, Islamic Azad University, Kerman, Iran
چکیده [English]

In this study, the research method is descriptive of correlation and structural equations and the statistical population of the study includes all high school students in Kerman who were 7370 in the academic year 1399-99 and the research sample was estimated 380 people according to the multi-stage cluster sampling method. In this sampling method, a sample will be selected; which is probable and each sampling unit is a set or group of members. Data were collected through school adaptation questionnaires (Sinha and Singh, 1993), academic achievement (Salehi, 2014), Islamic lifestyle (Kaviani, 2009) and Western lifestyle (LSQ) (Lali, Abedi and Kajbaf, 2012), and The structural equation model was analyzed by correlation method using AMOS23 software and bootstrap technique. Results showed that the model has a good fit with regard to fitness indicators. The direct effect of school adjustment on academic achievement (0.43), on Islamic lifestyle (0.56) and on Western lifestyle (0.24) was significant. The direct effect of Islamic lifestyle on Western lifestyle (0.65) was significant on academic achievement (0.16) and the direct effect of Western lifestyle on Islamic lifestyle (-0.19) was on academic success (-0.19) was also significant. Also, the indirect effect of school adaptation on academic achievement mediated by Islamic lifestyle and Western lifestyle (0.18) was significant. Therefore, effective steps can be taken to improve academic achievement by guiding and guiding students in acquiring adaptation skills and teaching them a healthy lifestyle. Incorporating the concept of lifestyle improvement into the school curriculum helps students to play an effective role in the development of their community.

کلیدواژه‌ها [English]

  • school adaptation
  • academic achievement
  • Islamic lifestyle
  • western lifestyle

مراجع

  1. آخوندی درزی، مینا ( 1395 ) .بررسی کیفی عوامل مؤثر بر سازگاری با شرایط پس از طلاق در زنان مطلقه. پایان نامه کارشناسی ارشد، تهران: دانشگاه علامه طباطبایی، دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی.
  2. احمدی‌پور، میثم؛ سواری، کریم و نیسی، عبدالکاظم (1397) .رابطه عواطف مثبت، تکانشگری و سازگاری با مدرسه با عملکرد تحصیلی در دانش‌آموزان دختر مقطع متوسطه دوم شهر ایذه. پایاننامه کارشناسی ارشد رشته روانشناسی. دانشگاه پیام نور، واحد بهبهان.
  3. باقری چاروک، آتنا؛ توحیدی، افسانه و تجربه‌کار، مهشید(1398) . تاثیر خودتعیین‌گری، سازگاری تحصیلی، و مثبت‌اندیشی بر عملکرد تحصیلی با میانجیگری اهداف پیشرفت. پژوهشنامه روانشناسی مثبت، سال پنجم، شماره دوم.
  4. بیرقی‌فرد، علی و کارگر، فاطمه(1399) . نقش سبک زندگی در سلامتی و پیشگیری از بیماری کرونا. فصلنامه علمی تخصصی مطالعات کاربردی در علوم اجتماعی و جامعه‌شناسی، سال سوم، شماره 7 .
  5. بهشتی فر، ملیحه ؛ اسماعیلی طرزی، زهرا و اسماعیلی طرزی، حمیده(1392) .رابطه هوش اخلاقی با میزان اعتماد آفرینی مدیران. فصلنامه اخلاق در علوم و فناوری. سال، 8، شماره، 1، صص، 70-84.
  6. پناهی، علی احمد(1383) .عوامل موفقیت جوان از منظر روانشناسی و منابع اسلامی. نشریه اجتماعی طهورا. شماره، 6، صص، 151-186.
  7. پوررضوی، صغری و حافظیان، مریم ) 1395) اثر بخشی آموزش مهارتهای مثبت اندیشی بر سازگاری اجتماعی، هیجانی و تحصیلی دانش آموزان. مجله روانشناسی مدرسه، ش، 9، صص، 29-48.
  8. تمنایی فر، محمدرضا و منصوری نیک، اعظم(1392) . یش بینی پیشرفت تحصیلی بر اساس مولفه های سازگاری در دانش آموزان. نشریه علوم رفتاری ، بهار 1392،دوره 5 , شماره 15؛ از صفحه 25 تا صفحه 39 .
  9. تنهایی، حسین ابوالحسن و خرمی، شمس (1389) .بررسی رابطه جامعه شناختی باورهای دینی و سبک زندگی براساس نظریه و روش گافمن، مطالعه موردی کرمانشاه سال 1388 . فصلنامه پژوهش اجتماعی. شماره، 6، صص، 19-41.
  10. جمالی، یوسف( 1393) .تدوین مدل رضایت شغلی بر اساس سبک زندگی اسلامی، سازگاری زناشویی و جنسیت، پایان نامه کارشناسی ارشد، تهران: دانشگاه علامه طباطبایی. دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی.
  11. جمالی، مکیه؛ نوروزی، آزیتا و طهماسبی، رحیم (1392) .عوامل موثر بر خود کارآمدی تحصیلی و ارتباط آن با موفقیت تحصیلی در دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی بوشهر سال 1391-1392، مجله ایرانی آموزش درعلوم پزشکی، شماره، 13، سال، 8، صص، 629-641.
  12. حاجی‌تبار ، محسن؛ فیروزجایی، علی؛ شیخ الاسلامی، مریم و برقی، عیسی (1398) . تأثیر معنای زندگی بر سازگاری مدرسه دانش‌آموزان با میانجیگری مقابله مسئله‌مدار و پذیرش خود، مجله مطالعات روان شناسی تربیتی، شماره 43 ، صص، 60-76.
  13. حبیبی کلیبر، رامین(1399) . رابطه بین کنترل هدفمند، انعطافپذیری شناختی و پردازش هیجانی با عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان. دوفصلنامه راهبردهای شناختی در یادگیری، سال هشتم، شماره پانزدهم، صص، 183-203.
  14. حقیقتیان، منصور؛ محمودیان، حمید و فیروزآبادی، آمنه (1394) . مطالعه جامعه شناختی سبک زندگی ایرانی اسلامی در بین جوانان شهر کرمان. مجله مطالعات توسعه اجتماعی ایران، سال هفتم،شماره چهارم.
  15. خانی، حسین(1394) .تحلیل جامعه‌شناسی مفهوم سبک زندگی در تمدن‌های غربی و اسلامی. فصلنامه سیاست، مجله‌ی دانشکده‌ی حقوق و علوم سیاسی، دوره 45، شماره 1، ب صص: 145-160.
  16. خدادوست، مصطفی و کریمی، رمضان(1389) "سازگاری تحصیلی دانشجویان". مجموعه مقالات. پنجمین سمینار سراسری بهداشت روانی دانشجویان. تهران. خطیبی، حسین و ساجدی، ابوالفضل ( 1392 ). مروری بر شاخص‌های سبک زندگی اسلامی. مجله معرفت. شماره، 185، صص، 13-26.
  17. ذهبیون، لیلا و احمدی، غلامرضا (1388) .تفکر خلاق و رابطه آن با موفقیت تحصیلی در دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد خوراسگان. شماره: 21، صص، 61-87.
  18. رجب نژاد، محمد رضا؛ حاجی، یحیی؛ مهدوی طالب، امیر و رجبنژاد، سعید (1391) .بررسی سبک زندگی اسلامی از منظر حیات طیبه در قرآن. نشریه علمی و پژوهشی وزارت بهداشت، در مان و آموزش پزشکی. شماره، 1، صص، 9-29.
  19. زهراکار، کیانوش (1384)"بررسی رابطه ی جنبه های مختلف سازگاری و عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان دبیرستانی استان لرستان" .پایان نامه ی کارشناسی ارشد روانشناسی. دانشگاه علامه طباطبایی.
  20. سعیدی، زهرا و فرحبخش، کیومرث(1395) .رابطه کیفیت زندگی، سبک زندگی، عملکرد تحصیلی با پیشرفت تحصیلی در دانشجویان پزشکی. مجله راهبردهای آموزش در علوم پزشکی، سال ،9 شماره ، 3.
  21. سعیدی، زهرا؛ فرحبخش، کیومرث و اسدزاده، حسن(1390) .بررسی رابطه کیفیت زندگی، سبک زندگی، عملکردتحصیلی با پیشرفت تحصیلی دانشجویان پزشکی دانشگاه اصفهان. پایاننامه کارشناسی ارشدرشته راهنمایی و مشاوره، گرایش شغلی.دانشگاه علامه طباطبایی.
  22. سیدی، فرانک و بیرقی، محمدرحیم (1391) . بررسی تطبیقی روابط اجتماعی سبک زندگی دینی و سبک زندگی مدرن با تاکید بر جامعه ایران. دوره1 ,شماره 25 ، از صفحه 35 تا صفحه 64.
  23. سیاح‌برگرد، مهدی؛ کیانی، آیه و اولی‌پور، علیرضا(1394) .بررسی بررسی رابطه‌ی باورهای مذهبی و شادکامی با موفقیت تحصیلی در دانشجویان پزشکی دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز. فصلنامه مرکز مطالعات و توسعه آموزش علوم پزشکی، سال ششم، شماره 4.
  24. شریعت پناه،علی (1392) .قواعد و الگوها در سبک زندگی اسلامی. نشریه پیامدهای انقلاب. شماره، 73، صص، 48-52.
  25. صالحی، مهدی و کشاورز، مرتضی(1397) .بررسی پیش‌بینی پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان براساس سبک زندگی اسلامی و کمالگرایی در بین دانش‌آموزان دوره ابتدایی شهر ایزدخواست. پایان‌نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد.
  26. صالحی، رضوان(1393) . تدوین مدل مشاوره تحصیلی و بررسی تأثیر آن بر موفقیت تحصیلی دانش‌آموزان پایه اول دبیرستانهای شهرستان شهرکرد. پایان‌نامه دکتری رشته مشاوره مسیر شغلی. دانشگاه اصفهان، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، گروه مشاوره.
  27. صمدی، معصومه؛ دوایی، مهدی و کریملو، سعیده(1391) . ارتباط هوش معنوی با خودپنداره تحصیلی و موفقیت تحصیلی دانش‌آموزان مقطع متوسطه. دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، گروه علوم تربیتی، پایان نامه برای دریافت درجه ی کارشناسی ارشد، گرایش: تاریخ و فلسفه آموزش و پرورش- تعلیم و تربیت اسلامی.
  28. عبدالهی ، مهدیه (1395) . بررسی مقایسه‌ای آسیب‌های اجتماعی در بین دانشجویان با توجه به سبک‌های زندگی غربی و اسلامی. پژوهشهای اجتماعی اسلامی، سال بیست و دوم، شمارة اول (پیاپی) 108 .
  29. کمالی‌نیا، محسن، کاویانی‌مهر، سیه (1394) . تأثیر سبک زندگی اسلامی بر موفقیت تحصیلی دانش آموزان تیزهوش، دومین کنفرانس بین المللی روانشناسی،علوم تربیتی و سبک زندگی،مشهد.
  30. گواهیان، عباسعلی ( 1395 ) تأثیر آموزش مهارت های زندگی به روش پویانمایی بر رضایت از مدرسه و سازگاری دانش آموزان پایه دوم متوسطه اول شهر اسدیه. پایان نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه بیرجند. دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی.
  31. غلامی، سمیه؛ احمدی، ساره و محمدی، حمیده (1398) . تأثیر آموزش برنامه سبک زندگی اسلامی بر میزان آگاهی از مؤلفه‌های سبک زندگی و تغییر الگوی رفتاری خانواده در زنان سرپرست خانوار. صلنامه فرهنگی تربیتی زنان و خانواده، سال چهاردهم، شماره 41 ، صص، 7-26.
  32. فنونی، طلعت السادات (1398) . بررسی رابطه‌ی خودپنداره و سازگاری اجتماعی با پیشرفت تحصیلی دختران سال اول متوسطه‌ی منطقه‌ی 10 آموزش و پرورش تهران" . پایان‌نامه‌ی کارشناسی ارشد روانشناسی تربیتی . دانشگاه تربیت معلم تهران.
  33. قوامی، مرجان؛ عابدی، محمدرضا و نیلفروشان، پریسا (1396) . ساختار عاملی پرسشنامه موفقیت تحصیلی دانش آموزان دبیرستانی شهر اصفهان. فصلنامه اندازهگیری تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، سال هشتم، شماره 29 ، ص 47 تا
  34. کاویانی، محمد (1388) . تربیت اسلامی، گذر از اهداف کلی به اهداف رفتاری. مجله پژوهش‌های میان رشته‌ای، شماره 2، صص، 27-44.
  35. کجباف، محمد؛ سجادیان، پریناز؛ کاویانی، محمد؛ انوری، حسن(1390) . رابطه سبک زندگی اسلامی با شادکامی در رضایت از زندگی دانشجویان شهر اصفهان. فصلنامه روانشناسی و دین. س چهارم. شماره چهارم، صص، 61-74.
  36. مرادی، احمد و کشاورز، مرتضی(1398) . پیش‌بینی موفقیت تحصیلی و اعتماد به نفس بر اساس سبک زندگی اسلامی بین دانش آموزان پایه ششم مدارس دولتی شهر خفر پارسای داخل کشور کارشناسی ارشد 1398، دانشگاه آزاد اسلامی واحد ارسنجان.
  37. منصور حقیقتیان، حمید؛ محمودیان، آمنه و فیروزآبادی (1394) .مطالعه جامعه شناختی سبک زندگی ایرانی اسلامی در بین جوانان شهر کرمان. مجله مطالعات توسعه اجتماعی ایران، سال هفتم،شماره چهارم، صص، 105-119.
  38. نریمانی، محمد؛ عباسی، مسلم؛ ابوالقاسمی، عباس؛ احدی، بتول و شیخی، سیامک ( 1392 ). مقایسۀ اثر بخشی آموزش پذیرش ،تعهد با آموزش تنظیم هیجان بر بهزیستی روانشناختی، سازگاری و رفتارهای پرخطر دانش آموزان دارای اختلال ریاضی. مطالعات آموزشی و آموزشگاهی.
  39. نیکوکار ، غلامحسین؛ خیری ، علیرضا؛ تابان ، محمد و صیدی ، فریده (1393) .تأثیر سبک زندگی اسلامی بر موفقیت تحصیلی، دو فصلنامه علمی پژوهشی مدیریت اسلامی، سال 22 ، شماره 1، 197-
مطالعات روانشناسی تربیتی
دوره 18، شماره 42
شهریور 1400
صفحه 243-212

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار