تدوین مدل علّی هیجان‌های تحصیلی بر اساس جهت‌گیری هدف پیشرفت با نقش واسطه‌ای خودپنداره تحصیلی و ارزش تکلیف

نوع مقاله : مقاله علمی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای روانشناسی تربیتی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد سنندج، ایران

2 گروه روانشناسی، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج، ایران

3 گروه روان‌شناسی، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد سنندج، ایران

چکیده

هدف این پژوهش تدوین مدل علّی هیجان تحصیلی بر اساس جهت­گیری هدف پیشرفت با نقش واسطه­ای خودپنداره تحصیلی و ارزش تکلیف بود. روش پژوهش توصیفی از نوع همبستگی و مدل­ معادلات ساختاری بود. جامعه آماری پژوهش را حدود 13 هزار نفر از دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی همدان که در سال تحصیلی 98-97 مشغول به تحصیل تشکیل دادند. از این جامعه با استفاده از روش نمونه­گیری تصادفی خوشه­ای چند مرحله­ای 600 نفر از دانشجویان انتخاب شدند. پرسشنامه­های هیجان تحصیلی پکران و همکاران (2005)، جهت­گیری هدف پیشرفت الیوت و مک­گریگور (2001)، خودپنداره تحصیلی لی­یو و وانگ (2005) و ارزش تکلیف تحصیلی لو و لین(2012) به عنوان ابزارهای سنجش مورد استفاده قرار گرفت. تحلیل داده­ها با دو نرم­افزار  SPSS و  Amos انجام شد. یافته­ها بیانگر تاثیر غیرمستقیم و معنادار جهت­گیری تسلط-گرایش و تسلط-اجتناب بر هیجان­های مثبت و منفی تحصیلی از طریق خودپنداره تحصیلی و ارزش تکلیف بود. به عبارت دیگر، یافته­ها نشان داد که جهت­گیری تسلط-گرایش و تسلط-اجتناب بر خودپنداره تحصیلی و خودپنداره تحصیلی بر هیجان­های مثبت و منفی تحصیلی اثر مستقیم و معنی­داری دارد. همچنین ارزش تکلیف بر خودپنداره تحصیلی و بر هیجان­های مثبت تحصیلی، جهت­گیری عملکرد-گرایش بر خودپنداره تحصیلی و بر هیجان­های منفی تحصیلی اثر مستقیم و بر هیجان­های مثبت تحصیلی از طریق خودپنداره تحصیلی اثرغیر مستقیم و معنادار دارد (001/0>P). نتایج پژوهش حاضر نشان داد که در مجموع انواع جهت­گیری هدف پیشرفت می­تواند پیش­بین مناسبی برای هیجان تحصیلی دانشجویان از طریق خودپنداره تحصیلی و ارزش تکلیف آنها باشد و با استفاده از راه­های افزایش نمرات جهت­گیری هدف پیشرفت می­توان هیجان­های مثبت تحصیلی دانشجویان را افزایش داد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Elaboration of the casual modeling of Academic Emotion based on the Achievement goal Orientation with regard to the Academic Self-concept and the Task value

نویسندگان [English]

  • Samira Shahabi 1
  • Hooshang Jadidi 2
  • Yahya Yarahmadi 3
1 PhD Student in Educational Psychology, Islamic Azad University, Sanandaj Branch, Iran
2 Department of Psychology, Sanandaj Branch, Islamic Azad University, Sanandaj, Iran
3 Department of Psychology, Sanandaj Branch, Islamic Azad University, Sanandaj Branch, Iran
چکیده [English]

The purpose of this study was to elaborate the casual modeling of academic emotion based on the achieve‐ment goal orientation with regard to the academic self-concept and the task value. The method of the research was a descriptive correlational and structural equation model. The statistical population in this study was all students of Hamedan University of medical science between the years 1998-97[A1] . Six hundred students from them were selected using multistage cluster sampling. Questionnaire of educational excitement of Peakan et al. (2005), Elliot & McGregor Development Goal Orientation (2001), Lewand & Wang's academic self-concept (2005) and academic task value of loo et al.  (2012) were used as measuring tools. Data analysis was done with SPSS and Amos soft wares. The findings indicated the indirect and significant effect of the domination-tendency and domination-avoidance orientation on the positive and negative academic emotions through the self-concept and the task value. In other words, the findings showed that the orientation of domination-tendency and domination-avoidance on self-concept and also academic self-concept on positive and negative emotions had a direct and significant effect. Also, the value of the task on academic self-concept and on the positive academic emotion, performance- orientation on self-concept and negative emotions of academic have a direct and significant effect as well as positive emotions through academic self-concept. The results of this study showed that the achievement goal orientation can be a suitable predictor of students' academic emotions through their self-concept and the task value overally.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • achievement goal orientation
  • academic self-concept
  • academic emotion
  • task value

مراجع

  1. اخلاقی‌نیا، کبرا؛ طالع‌پسند، سیاوش؛ بیگدلی، ایمان‌الله. (1392). رابطه جهت‌گیری هدف پیشرفت و کمرویی با اجتناب از کمک‌طلبی. فصلنامه پژوهش­های نوین روانشناختی، 8(31)، 19-1.
  2. بدری گرگری، رحیم؛ قره­آغاجی، سعید. (1394). نقش خودکارآمدی، ارزش تکلیف و جهت‏­گیری هدف در پیش‏بینی هیجان‌های تحصیلی ریاضی. فصلنامه آموزش پژوهی، 1(2)، 25-1.
  3. بهادری خسروشاهی، جعفر؛ مصرآبادی، جواد. (1397). نقش درگیری تحصیلی، ارزیابی شناختی و خودپنداره تحصیلی در هیجان‌های تحصیلی مثبت و منفی دانش‌آموزان. فصلنامه علمی-پژوهشی پژوهش­های نوین روان­شناختی، 13(50)، 110-87.
  4. حداد رنجبر، سمیه؛ سعدی­پور، اسماعیل؛ درتاج، فریبرز؛ دلاور، علی؛ ابراهیمی قوام، صغری. (1397). اثربخشی برنامه آموزشی مبتنی بر رویکرد شناختی-رفتاری بر هیجان­های تحصیلی دانشجویان دارای رفتارهای خودشکن تحصیلی. فصلنامه دانشگاه علوم پزشکی بقیه اله، 11(1)، 117-107.
  5. حسنی زاوه، فاطمه؛ حمیدی، فریده؛ صدق­پور، بهرام. (1393). تدوین و آزمون مدل علی رفتار کمک طلبی بر اساس خودپنداره تحصیلی با میانجیگری خود کارآمدی و اهداف پیشرفت. اولین کنفرانس ملی توسعه پایدار در علوم تربیتی و روانشناسی، مطالعات اجتماعی و فرهنگی، تهران، موسسه آموزش عالی مهر اروند، مرکز راهکارهای دستیابی به توسعه پایدار.
  6. حکمی، سارا؛ شکری، امید. (1394). رابطه بین جهت­گیری­های هدف پیشرفت و بهزیستی تحصیلی: الگوی اثرات میانجیگر هیجانات پیشرفت. مطالعات اندازه گیری و ارزشیابی آموزشی، 5(11)، 65-31.
  7. خجسته­مهر، رضا؛ عباس­پور، زبیح­اله؛ کرایی، امین؛ کوچکی، رحیم.(1391). تاثیر برنامه موفقیت تحصیلی بر عملکرد و خودپنداره تحصیلی، نگرش نسبت به مدرسه، یادگیری شیوه موفقیت در مدرسه و سازگاری اجتماعی دانش­آموزان. فصلنامه علمی-پژوهشی روانشناسی مدرسه، 1(1)، 45-27.
  8. جوکار، بهرام؛ غلامی­نیا، زینب. (1388). رابطه جهت­گیری هدف و راهبردهای مقابله با استرس تحصیلی در دانش­آموزان دختر و پسر دبیرستانی شهر شیراز. پایان‌نامه کارشناسی ارشد روانشناسی تربیتی، دانشگاه شیراز.
  9. رستگار، احمد. (1396). ارائه مدل علی روابط نیاز به شناخت و درگیری شناختی با نقش واسطه­ای اهداف پیشرفت و هیجانات تحصیلی(موردی از دانشجویان دوره های مجازی). دو فصلنامه علمی ـ پژوهشی شناخت اجتماعی، 6(11)، 26-9.
  10. شیوندی چلیچه، کامران؛ درتاج، فریبرز؛ فرخی، نورعلی؛ ابراهیمی­قوام، صغری. (1396). مدل­یابی پیشرفت تحصیلی ریاضی برمبنای ارزش تکلیف، درگیری شناختی، هیجان­های پیشرفت و خودنظم جوئی تحصیلی. فصلنامه علمی-پژوهشی فرهنگ مشاوره و روان درمانی، 8(30)، 24-1.
  11. عبدالله پور، محمد­آزاد؛ درتاج، فریبرز؛ احدی، حسن. (1393). ارزیابی ساختار عاملی پرسشنامة هیجانات پیشرفت در دانشجویان ایرانی. فصلنامه‌ مطالعات اندازه‌گیری و ارزشیابی آموزشی، 4(8)، 186-161.
  12. کارشکی، حسین؛ کوهی، محمد. (1396). ویژگی‌های روان‌سنجی مقیاس ارزش‌ تکلیف تحصیلی در میان دانشجویان کارشناسی ارشد دانشگاه فردوسی مشهد. فصلنامه علمی- پژوهشی پژوهشنامه تربیتی، 13(53)، 130-115.
  13. گورویی، محمد؛ خیر، محمد؛ هاشمی، لادن. (1390). بررسی رابطه بین کمال­گرایی و خودپنداره تحصیلی با توجه به نقش واسطه­ای اهمال کاری تحصیلی در دانشجویان. فصلنامه علمی-پژوهشی روش­ها و مدل­های روان شناختی، 2، 150- 137.
  14. نیکدل، فریبرز؛ کدیور، پروین؛ فرزاد، ولی اله؛ عرب­زاده، مهدی؛ کاووسیان، جواد. (1391). رابطه خودپنداره تحصیلی، هیجان­های تحصیلی مثبت و منفی با یادگیری خودگردان. مجله روان­شناسی کاربردی، 6(1)، 119-103.
  15. هاشمی چلیچه، سمیه؛ هاشمی، زهرا؛ نقش، زهرا. (1397). نقش واسطه­ای هیجان­های پیشرفت در رابطه میان سبک­های اسنادی و ارزش تکلیف با فرسودگی تحصیلی. فصلنامه علمی-پژوهشی فرهنگ مشاوره و روان درمانی، 9(34)، 140-119.
  16. هاشمی زرینی، هادی؛ موسوی پناه، مسلم؛ شیری، مریم. (1393). در پژوهشی رابطه جهت­گیری اهداف پیشرفت و باورهای انگیزشی با اهمال­کاری و خودناتوان سازی تحصیلی دانش­آموزان. فصلنامه مطالعات آموزش و آموزشگاهی، 3(11)، 79-67.
  17. هومن، حیدرعلی. (1395). مدل یابی معادلات ساختاری با کاربرد نرم افزار لیزرل. تهران: سمت.
مطالعات روانشناسی تربیتی
دوره 18، شماره 42
شهریور 1400
صفحه 178-156

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار