رابطه باورهای دینی، معرفت شناختی و عدالت اخلاقی با عملکرد تحصیلی: نقش میانجی سازش‌یافتگی اجتماعی دانشجویان

نوع مقاله : مقاله علمی

نویسندگان

1 استادیارگروه علوم تربیتی، دانشگاه پیام نور،تهران، ایران

2 استادیار گروه مطالعات علوم اجتماعی و توسعه، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران

چکیده

هدف اصلی این پژوهش بررسی رابطه باورهای دینی، باورهای معرفت شناختی و عدالت اخلاقی با عملکرد تحصیلی نقش میانجی سازش یافتگی اجتماعی در دانشجویان دانشگاه پیام نور بود. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و روش آن توصیفی و از نوع همبستگی معادلات ساختاری بود. جامعة آماری این پژوهش را کلیه دانشجویان دانشگاه پیام نور تهران در سال 1398  به تعداد2300 نفر تشکیل می­دهند نمونه پژوهش 384 نفر از دانشجویان بود که به روش نمونه­گیری در دسترس انتخاب شدند. داده­های پژوهش با استفاده از پرسشنامه باورهای دینی خدایاری فرد و همکاران (1388)، عدالت اخلاقی بیرگر (2012)، باورهای معرفت شناختی شومر (1990)، سازش یافتگی اجتماعی کالیفرنیا تورپ (1953) جمع آوری شد. برای تجزیه و تحلیل داده­ها و پاسخ به فرضیه پژوهش، از آمار توصیفی و ضریب همبستگی پیرسون و آزمون معادلات ساختاری استفاده شد. یافته­ها نشان داد، باورهای دینی، عدالت اخلاقی و باورهای معرفت شناختی تأثیر مثبت و معناداری بر سازش یافتگی اجتماعی و عملکرد تحصیلی دانشجویان دارد. نتایج مدل­سازی معادلات ساختاری نشان داد که 52 درصد از واریانس سازش یافتگی اجتماعی و 62 درصد از عملکرد تحصیلی دانشجویان توسط باورهای دینی، عدالت اخلاقی و باورهای معرفت شناختی تبیین می­شود. شناخت عوامل مؤثر بر سازش­یافتگی اجتماعی و عملکرد تحصیلی دانشجویان امکـان پیش بینی و برنامه ریزی جهت کمک به تأمین بهداشت روانی آنان 
را فراهم می­کند و می‌توان با ایجاد بستر سازی مناسب مذهبی در دانشگاه‌ها جهت افزایش عملکرد تحصیلی دانشجویان و شفاف سازی نوع تفکر دانشجویان در دانشگاه پرداخت.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigating the Relationship between Religious Beliefs, Epistemological Beliefs and Moral Justice with Academic Performance the Mediating Role of Students' Social Adaptation

نویسندگان [English]

  • Mandana Goodarzi 1
  • Mahboobeh Moosivand 2
1 Assistant Professor / Department of Educational Sciences, Payame Noor University. Tehran, Iran
2 Assistant Professor, Department of Social Social studies and development. Al-Zahra University, Tehran.Iran
چکیده [English]

 
The main purpose of this study was to investigate the relationship between religious beliefs, epistemological beliefs and moral justice with academic performance as a mediator of social adaptation in Payame Noor University students. This research was descriptive in terms of applied purpose and method and structural equation correlation. The statistical population of this study consists of all students of Payame Noor University of Tehran in 1398. The sample of the study was 384 students who were selected by available sampling. Research data were collected using the Questionnaire of Religious Beliefs of Khodayari Fard et al., Birger Moral Justice, Schumer Epistemological Beliefs, and California Social Adaptation. Validity of the scales used second-order factor analysis with AMOS software and Cronbach's alpha was used for reliability. Descriptive statistics and Pearson correlation coefficient and structural equation test were used to analyze the data and answer the research hypothesis. Findings showed that religious beliefs, moral justice and epistemological beliefs have a positive and significant effect on social adjustment and academic performance of students. The results of structural equation modeling showed that 52% of the variance of social adjustment and 62% of students' academic performance is explained by religious beliefs, moral justice and epistemological beliefs. Recognizing the factors affecting students 'social adjustment and academic performance provides the possibility of forecasting and planning to help ensure their mental health and can be done by creating a suitable religious context in universities to increase students' academic performance and clarify the type of thinking. Students pay at the university.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Religiosty. moral justice. epistemological belifes. academic performance. social adaptation
  1. احمدی، پری (1394). بررسی مقایسه­ای روابط ساختاری بین خودکارآمدی تحصیلی، هویت تحصیلی، هوش هیجانی با عملکرد تحصیلی در دانش­آموزان دختر مدارس عادی و تیزهوش پایه اول دبیرستان­های تبریز در سال تحصیلی 93-94. پایان­نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه ارومیه.
  2. اشرف زاده، توحید؛ عیس زادگان، علی و میکائیلی منیع، فرزانه (1397). رابطه ساختاری خودکارآمدی تحصیلی و باورهای معرفت‌شناختی با عملکرد تحصیلی دانش‏ آموزان: نقش میانجی مهارت‌های مطالعه. راهبردهای شناختی در یادگیری، 6 (11)، 21-43.
  3. تقوایی­نیا، علی؛ درخشان، معراج و زارعی، رقیه (1397). نقش عدالت اخلاقی و توانایی­های شناختی در پیش­بینی تفکر انتقادی دانشجویان. فصلنامه روان­شناسی تربیتی، 15 (53)، 31-49.
  4. خدایاری فرد، محمد (1388). آماده سازی مقیاس دینداری و ارزیابی سطوح دینداری اقشار مختلف جامعه ایران. دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
  5. سراج زاده، سیدحسین و رحیمی، فرشید (1392). رابطه دینداری با معناداری زندگی در یک جمعیت دانشجویی، راهبرد فرهنگ، 24، 30-7.
  6. سیف، دیبا؛ رضویه، اصغر و لطیفیان، مرتضی (1386). رابطه باورهای معرفت­شناختی و انگیزشی دانش­آموزان تیزهوش درباره فرایند یادگیری و دانش ریاضی. مجله روانشناسی و علوم تربیتی، 37 (1)، 19-1.
  7. عطاری، یوسف علی؛ شهنی ییلاق، منیژه؛ کوچکی، محمد عاشور و بشلیده، کیومرث (1384). بررسی تأثیر آموزش گروهی مهارت­های اجتماعی در سازش‌یافتگی فردی- اجتماعی نوجوانان بزهکار در شهرستان گنبد کاووس، مجله علوم تربیتی و روان­شناسی، 12 (2)، 46-25.
  8. قاسمی، وحید (1392). مدلسازی معادله ساختاری در پژوهشهای اجتماعی با کاربرد (Amos Graphics). تهران: نشر جامعه شناسان.
  9. کدیور، پروین؛ تنها، زهرا و فرزاد، ولی اله (1391). رابطه باورهای معرفت­شناختی، رویکرد یادگیری و تفکر تأملی با پیشرفت تحصیلی. مجله روانشناسی، 16 (3)، 265-251.
  10. منجزی، فرزانه؛ شفیع آبادی، عبدالله و سودانی، منصور (1391). بررسی اثر ارتباط اسلامی و نگرش­های مذهبی بر بهبود رضایت زناشویی، تحقیقات علوم رفتاری، 28 (1)، 30-37.
  11. میکائیلی منیع، فرزانه؛ بابایی، زینب و حسنی، محمد (1395). بررسی رابطۀ دینداری، هوش معنوی و بخشش با سازش‌یافتگی اجتماعی در دانشجویان سال اول. روانشناسی دین، 9 (1)، 123-142.
  12. نظری شاکر، حسین؛ فتح تبار فیروزجایی، کاظم و کرامتی، محمدرضا (1390). بررسی رابطه بین عادت­های مطالعه و خودکارآمدی تحصیلی با عملکرد تحصیلی دانش­آموزان پایه سوم راهنمایی شهرستان بابل. فصلنامه علوم تربیتی، 13 (15)، 59-71.
  13. هاشمیان، فاطمه؛ شفیع­آبادی، عبدالله و سودانی، منصور (1387). اثربخشی آموزش مهارت­های خشم بر سازش‌یافتگی فردی- اجتماعی دانش­آموزان دختر سال اول متوسطه شهرستان ماهشهر. مجله دانش و پژوهش در روانشناسی، 35-14-1.