اثربخشی بازی‌های توجه بر عملکرد خواندن دانش‌آموزان دختر با نارساخوانی

نوع مقاله : مقاله علمی

نویسندگان

1 دانشیار گروه کودکان استثنایی،دانشگاه شیراز،شیراز،ایران

2 کارشناس ارشد روان شناسی و آموزش کودکان استثنایی،دانشگاه شیراز،شیراز،ایران

10.22111/jeps.2021.5897

چکیده

هدف پژوهش حاضر بررسی تأثیر بازی‌های توجه بر عملکرد خواندن دانش‌آموزان دختر با نارساخوانی بود. روش پژوهش نیمه‌آزمایشی بود و با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه کنترل انجام شد. جامعه آماری این پژوهش شامل همه دانش‌آموزان دختر پایه سوم ابتدایی شهر اصفهان بودند. نمونه‌ پژوهش شامل 30 نفر از دانش‌آموزان دختر پایه سوم با نارساخوانی بودند که‌ به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند و به طور تصادفی به دو گروه آزمایش(15 نفر) و کنترل(15 نفر) تقسیم شدند. عملکرد خواندن هر دو گروه در پیش‌آزمون و پس‌آزمون با استفاده از آزمون خواندن و نارساخوانی نما کرمی نوری و مرادی(1384) ارزیابی شد. گروه آزمایش برنامه مداخله بازی‌های توجه را به مدت 12 جلسه دریافت کردند در حالی که به گروه کنترل این مداخله ارایه نشد. آزمون تحلیل کواریانس یک‌متغیره برای تحلیل داده‌ها استفاده شد. نتایج نشان داد که مداخله بازی‌های توجه منجر به بهبود عملکرد خواندن دانش‌آموزان دختر با نارساخوانی گروه آزمایش در مقایسه با گروه کنترل شده است. با توجه به یافته‌های این پژوهش، مداخله بازی‌های توجه بر بهبود عملکرد خواندن دانش‌آموزان دختر با نارساخوانی تأثیر دارد. بنابراین پیشنهاد می‌شود از بازی‌های توجه در جهت بهبود عملکرد خواندن دانش‌آموزان با نارساخوانی استفاده شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Efficacy of Attention Plays on Reading Performance of Female Students with Dyslexia

نویسندگان [English]

  • Ghorban Hemati Almdarloo 1
  • Fariba Tavakoli 2
1 Associate Professor, Department of Exceptional Children, Shiraz University, Shiraz, Iran
2 Master of Psychology and Education of Exceptional Children, Shiraz University, Shiraz, Iran
چکیده [English]

The present study aimed to investigate the effect of an attention plays on the reading performance of female students with dyslexia. The study was quasi-experimental and benefitting from pretest-posttest and control group design. The statistical population of the study included all third-grade female students with dyslexia in Isfahan who were selected through convenience sampling and randomly assigned to an experimental group (n = 15) and a control group (n = 15). The reading performance of both groups were assessed on a pre- and a post-test employing Karami Nuri and Moradi’ Reading and Dyslexic Test (2005). The experimental group participated in 12 sessions of attention plays intervention while the control group did not. Analysis of covariance (ANCOVA) was used for the data analysis. The results showed that attention plays intervention improved the reading performance of the female students with dyslexia in the experimental group compared with the control participants significantly. Considering the findings, attention plays has an impact on improving the reading performance of female students with dyslexia, therefore these plays can be employed for dyslexic student pedagogically to help them advance their reading skill successfully.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Attention plays
  • Reading performance
  • Female students
  • Dyslexia
  1. ابوالقاسمی، عباس؛ نریمانی، محمد؛ رضایی جمالویی، حسن؛ زاهد بابلان، عادل (1390). مقایسه شایستگی اجتماعی و مؤلفه های آن در دانشآموزان دارای ناتوانی یادگیری و دانشآموزان دارای پیشرفت تحصیلی پایین، متوسط و بالا. مجله ناتوانی‌های یادگیری، 1(1)، 23-6.
  2. احدی، حسن؛ کاکاوند، علیرضا (1389). اختلال­هاى یادگیرى (از نظریه تا عمل). تهران: ارسباران.
  3. احمدزاده، مریم (1392). اثر بخشی  بازی های  توجهی  بر  کاهش  نقایص  عصب روان‌شناختی  دانش‌آموزان دبستانی پسر  دارای  اختلال  نقص توجه/ بیش فعالی  شهر اصفهان.  پایان نامه  کارشناسی  ارشد،  دانشگاه  اصفهان.
  4. اصغری‌نکاح، سید محسن (1391). چرایی و چگونگی پیشگیری از اختلالات ویژه یادگیری به مثابه معلولیتی پنهان (با تمرکز بررویکرد زبانشناختی به اختلال ویژه خواندن). دومین همایش پیشگیری از معلولیت‌ها، تهران: انتشارات سازمان آموزش و پرورش استثنایی.
  5. اهرمی، راضیه؛ شوشتری، مژگان؛ گلشنی منزه، فرشته؛ کمرزرین، حمید (1390). اثربخشی آموزش دقت بر توانایی خواندن دانش‌آموزان نارساخوان دختر پایة سوم ابتدایی شهر اصفهان. فصلنامه روانشناسی افراد استثنایی، 3(1)، 152-140.
  6. بخشایش، علیرضا؛ میرحسینی، راضیه (1392). اثربخشی بازی درمانی بر کاهش علائم اختلال بیش فعالی/ کمبود توجه و بهبود عملکرد تحصیلی کودکان. مجله علمی پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی ایلام، 22(6)، 13- 1.
  7. حیدری، طاهره (1389). اثربخشی روش تصحیح نارساخوانی دیویس بر عملکرد خواندن کودکان نارساخوان. پایان نامه کارشناسی ارشد،  دانشگاه  اصفهان.
  8. رجبی، غلامرضا (1387). هنجاریابی آزمون ماتریس های پیشرونده ریون رنگی کودکان در دانش‌آموزان شهر اهواز. روانشناسی معاصر، 3 (1)، 32 - 23 .
  9. رجبی، سوران؛ پاکیزه، علی (1391). مقایسه­ نیم رخ  دانش‌آموزان  مبتلا  به  ناتوانیهای  یادگیری  با  دانش‌آموزان  عادی.  فصلنامه ناتوانی‌های  یادگیری، 1(3)، 84-63 .
  10. رحمانی، جهانبخش؛ عابدی، محمدرضا (1382). هنجاریابی آزمون ریون رنگی کودکان کودکان 5 تا 10 ساله در استان اصفهان. سازمان آموزش و پرورش، شورای تحقیقات سازمان آموزش و پرورش استان اصفهان.
  11. سیف، علی‌اکبر (1391). روانشناسی پرورشی نوین. تهران: نشر دوران.
  12. شوشتری، مژگان؛ ملک پور، مختار؛ عابدی، احمد؛ اهرمی، راضیه (1390). اثربخشی مداخلات زود هنگام مبتنی بر بازی‌های توجهی بر میزان توجه کودکان مبتلا به اختلال نقص توجه- بیش فعالی/ تکانشگری. مجله علمی پژوهشی روانشناسی بالینی، 3(3)، 27-17.
  13. شهسوارانی، امیرمحمد؛ رسول‌زاده طباطبایی، کاظم؛ عشایری، حسین؛ ستاری،کلثوم (1389). تأثیر استرس بر توجه انتخابی و متمرکز بینایی با در نظر گرفتن اثر آن در آموزش و یادگیری. اندیشه­های نوین تربیتی، 6(4)، 194-169.
  14. عابدی، احمد؛ پیروز زیجردی، معصومه؛ یارمحمدیان، احمد. (1391). اثربخشی آموزش توجه بر عملکرد ریاضی دانش‌آموزان با اختلال‌ یادگیری ریاضی. مجله ناتوانی‌های یادگیری، 2(1)، 106-92.
  15. عابدی، احمد؛ قادری نجف آبادی، مریم؛ شوشتری،  مژگان؛  گلشنی،  فرشته (1390).  اثر  آموزش  برنامه فراشناخت  پانورا  و فیلیپو  بر  بهبود  عملکرد  حل مسئله  دانش  و مهارت  فراشناخت  دانش‌آموزان  با نارسایی ویژه ریاضی. فصلنامه روانشناسی افراد استثنایی، 2(5)، 145-125.
  16. فیاضبخش، حسین ( 1388 ). بررسی تأثیر برنامه ی درسی ویژه ی ارتقا خواندن، بر سطح خواندن دانش‌آموزان نارساخوان پایه سوم ابتدایی شهر یاسوج. فصلنامه رهیافتی نو در مدیریت آموزشی،4، 118-93.
  17. قزوینی نژاد، حمیرا (1385). کلیات بازی درمانی. تهران: انتشارات آییژ.
  18. قلمزن، شیما؛ مرادی، محمدرضا؛ عابدی، احمد (1393). مقایسه نیم کارکردهای اجرایی و توجه کودکان عادی و کودکان ناتوانی‌های یادگیری. مجله ناتوانی‌های یادگیری، 4(3)، 111-99.
  19. کلانی، سارا؛ اصغری‌نکاح، سیدمحسن؛ غنایی چمن‌آباد، علی (2015). اثربخشی برنامه‌ی مبتنی بر بازی‌های نرم‌افزاری با رویکرد زبان‌شناختی بر دقت خواندن و درک مطلب دانش‌آموزان با اختلال خواندن. ناتوانی های یادگیری، 4(4)، 84-66.‎
  20. کرمی نوری، رضا؛ مرادی، علیرضا (1384). آزمون خواندن و نارساخوانی. تهران: انتشارات جهاد دانشگاهی واحد تربیت معلم.
  21. لرنر، ژانت (1997). ناتوانی‌های یادگیری (نظریه­ها، تشخیص و راهبردهای تدریس). ترجمه عصمت دانش (1384). تهران: مرکز چاپ و انتشارات دانشگاه شهید بهشتی.
  22. محمد اسماعیل، الهه (1391). بازی درمانی، نظریه ها و کاربردهای بالینی. تهران: انتشارات دانژه.
  23. میرمهدی، رضا؛ علیزاده، حمید؛ سیف‌نراقی، مریم (1387). تأثیر آموزش کارکردهای اجرایی بر عملکرد ریاضیات و خواندن دانش‌آموزان دبستانی با ناتوانی‌های یادگیری ویژه. پژوهش در حیطه­های کودکان استثنایی، 31(1)، 12-1.
  24. American Psychiatric Association (2013). Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders: DSM-5,( 5th ed). Arlington: American Psychiatric.
  25. Bosse, M. L., & Valdois, S. (2009). Influence of the visual attention span on child reading performance: A cross‐sectional study. Journal of Research in Reading, 32(2), 230-253.
  26. Bosse, M. L., Tainturier, M. J., & Valdois, S. (2007). Developmental dyslexia: The visual attention span deficit hypothesis. Cognition, 104(2), 198–230.
  27. Carretti, B., Borella, E., Cornoldi, C., & De Beni, R. (2009). Role of working memory in explaining the performance of individuals with specific reading comprehension difficulties: A meta-analysis. Learning and Individual Differences, 19 (2), 246–251.
  28. Chen, y. & Lio, H. (2014). Novel-word learning deficits in mandarin-speaking preschool children with specific language impairments. Research in Developmental Disabilities, 35 (1), 10- 20.
  29. Chenault, B., Thomson, J., Abbott, R. D., & Berninger, V. W. (2006). Effects of prior attention training on child dyslexics' response to composition instruction. Developmental Neuropsychology, 29(1), 243-260.
  30. Coelho, C. (2005). Direct attention training as a treatment for reading impairment in mild aphasia. Aphasiology, 19(3-5), 275-283.
  31. Facoetti, A., Lorusso, M. L., Paganoni, P., Umilta, C., & Mascetti, G. G. (2003). The role of visuospatial attention in developmental dyslexia: evidence from a rehabilitation study. Cognitive Brain Research, 15(2), 154-164.
  32. Faramarzi, S., Shamsi, A., Samadi, M., & Ahmadzade, M. (2015). Meta-analysis of the efficacy of psychological and educational interventions to improve academic performance of students with learning disabilities in Iran. Journal of education and health promotion, 4, 58-64.
  33. Fletcher, J. M., Lyon, G. R., Fuchs, L. S., & Barnes, M. A. (2006). Learning disabilities: From identification to intervention. New York: Guilford press.
  34. Fletcher, J. M., Lyon, G. R., Fuchs, L. S., & Barnes, M. A. (2018). Learning disabilities: From identification to intervention. Guilford Publications.
  35. Freilich, R., & Shechtman, Z. (2010). The contribution of art therapy to the social, emotional, and academic Adjustment of children with learning disabilities. The Arts in Psychotherapy, 37, 97–105.
  36. Goswami, U. (2011). A temporal sampling framework for developmental dyslexia. Trends in cognitive sciences, 15(1), 3-10.
  37. Gray, S. A., Chaban, P., Martinussen, R., Goldberg, R., Gotlieb, H., Kronitz, R., & Tannock, R. (2012). Effects of a computerized working memory training program on working memory, attention, and academics in adolescents with severe LD and comorbid ADHD: a randomized controlled trial. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 53(12), 1277-1284.
  38. Hallahan, D. P., Pullen, P. C., Kauffman, J. M., & Badar, J. (2020). Exceptional learners. In Oxford Research Encyclopedia of Education.
  39. Hamill, s. (2003). Self-concept in children with learning disabilities: The relationship between global self-concept, academic discounting, nonacademic self-concept and perceived social support. Learning Disability Quarterly, 17(3), 140-149.
  40. Holmes, J., Gathercole, S. E., & Dunning, D. L. (2009). Adaptive training leads to sustained enhancement of poor working memory in children. Developmental science, 12(4), 9-15.
  41. Isenberg, J. P., & Quisenberry, N. (2002). A position paper of the association for childhood education international play: Essential for all children. Childhood Education, 79(1), 33-39.
  42. Khalili, M., Emadian, S. O., & Hassanzadeh, R. (2021). Effectiveness of attention training based on Fletcher’s program, Delacato’s neuropsychological treatment, and computerized cognitive rehabilitation on executive functions in children with special learning disability. International Clinical Neuroscience Journal, 8(1), 30-36.
  43. Kibby, M. Y., Marks, W., Morgan, S., & Long, C. J. (2004). Specific impairment in developmental reading disabilities a working memory approach. Journal of learning disabilities, 37(4), 349-363.
  44. Kirk, S. A., callagher, J. J., Anastasiow, N. J., & Coleman, M. R. (2006). Educating exeptional children. Boston: Houghton Mifflin.
  45. Lallier, M., Tainturier, M. J., Dering, B., Donnadieu, S., Valdois, S., & Thierry, G. (2010). Behavioral and ERP evidence for amodal sluggish attentional shifting in developmental dyslexia. Neuropsychologia, 48(14), 4125-4135.
  46. Landreth, G. L., Ray, D. C., & Bratton, S. C. (2009). Play therapy in elementary schools. Psychology in the Schools, 46(3), 281-289.
  47. Lewandowska, M., Milner, R., Ganc, M., Włodarczyk, E., & Skarzynski, R. (2014). Attention dysfunction subtypes of developmental dyslexia. Medical Science, 20, 2256–2268.
  48. Lobier, M., Peyrin, C., Le Bas, J. F., & Valdois, S. (2012). Pre-orthographic character string processing and parietal cortex: a role for visual attention in reading?. Neuropsychologia, 50(9), 2195-2204.
  49. Matthews, A. J., & Martin, F. H. (2015). Spatial attention and reading ability: ERP correlates of flanker and cue-size effects in good and poor adult phonological decoders. Brain and language, 151, 1-11.
  50. Mccloskey, G., Perkins, L., & Divner, B. (2009). Assessment and intervention for executive function Difficulties. New York: Routledge press.
  51. McNamara, J. K. (2010). A longitudinal study of risk-taking behavior in adolescents with learning disabilities. Learning Disabilities Research & Practice, 1, 11-24.
  52. Oga, Ch., & Haron, F. (2012). Life experiences of individuals living with dyslexia in malaysia phenomenological study. Social and Behavioral Sciences, 46, 1129-1133.
  53. Peng, p., & Fuchs, D. (2005). A randomized control trial of working memory training with and without strategy instruction, effects on young children’s working memory and comprehension. Journal of Learning Disabilities, 50(1), 36-44.
  54. Ray, D. C., Schottelkorb, A., & Tsai, M. H. (2007). Play therapy with children exhibiting symptoms of attention deficit hyperactivity disorder. International Journal of Play Therapy, 16(2), 95-109.
  55. Reynolds, C., & Fletcher-Janzen, E. (2013). Handbook of clinical child neuropsychology. Springer.
  56. Seidman, L. J. (2006). Neuropsychological functioning in people with ADHD across the life span. Clinical Psychology Review, 26, 466-485.
  57. Shaywitz, S. E., & Shaywitz, B. A. (2008). Paying attention to reading: the neurobiology of reading and dyslexia. Development and psychopathology, 20(4), 1329-1349.
  58. Solan, H. A., Shelley-Tremblay, J., Ficarra, A., Silverman, M., & Larson, S. (2003). Effect of attention therapy on reading comprehension. Journal of Learning Disabilities, 36(6), 556-563.
  59. Stern, P., & Shaliv, L. (2013). The role of sustained attention and display medium in reading comprehension among adolescents with ADHD and without it. Research in Developmental Disabilities. 34(1), 431-439.
  60. Sterr, A. M. (2004). Attention performance in young adults with learning disabilities. Learning and individual differences, 14(2), 125-133.
  61. Van den Boer, M., van Bergen, E., & de Jong, P. F. (2015). The specific relation of visual attention span with reading and spelling in Dutch. Learning and Individual Differences, 39, 141-149.
  62. Vidyasagar, T. R., & Pammer, K. (2010). Dyslexia: a deficit in visual-spatial attention, not in phonological processing. Trends in cognitive sciences, 14(2), 57-63.

63. Westwood, P. S. (2009). What teachers need to know about students with disabilities. Australia, Camberwell Victoria: ACER Press.