وارسی مسیر رابطه میان مهارتهای ارتباطی، سازگاری فردی و مولفه های روان شناسی مثبت نگر در دانشجویان پسر و دختر دانشگاه فرهنگیان مشهد

نوع مقاله : مقاله علمی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روانشناسی عمومی، دانشگاه آزاد اسلامی- زاهدان، ایران.

2 دانشیار، گروه روانشناسی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران.

3 دانشیار، گروه روانشناسی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران

4 استادیار، گروه روانشناسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد زاهدان، زاهدان، ایران

10.22111/jeps.2021.5896

چکیده

هدف از پژوهش حاضر، پیش‌بینی پذیری مهارت‌های ارتباطی و سازگاری فردی با توجه به مؤلفه‌های روانشناسی مثبت نگر در دانشجویان دانشگاه فرهنگیان شهر مشهد در سال تحصیلی ۱۳۹۹-۹۸ است. پژوهش حاضر از نوع همبستگی است. در این مطالعه ۳۱۴، دانشجو (۱۸۲ مرد و ۱۳۲ زن)، به شیوه‌ی نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای انتخاب شدند. ابزار این پژوهش شامل پرسشنامه‌های حالت‌های روان‌شناختی مثبت، (رجائی، خوی نژاد، نسائی، ۱۳۹۱)، مهارت‌های ارتباطی، (جرابک، ۲۰۰۴) و سازگاری (بل، ۱۹۶۱) ) بود که از روایی و پایایی لازم برخوردار بوده اند. داده‌های این تحقیق از روش تحلیل مسیر و با بهره گیری از نرم افزار AMOS مورد تجزیه و تحلیل آماری قرار گرفتند. نتایج نشان داد که مسیر تبیین مهارت‌های ارتباطی بر اساس سازگاری با نقش میانجی مؤلفه‌های توکل به خدا، قدردانی و بخشش معنادار شده است. این یافته‌ها بیانگر لزوم توجه به حالت‌های روان‌شناختی مثبت در تبیین سطوح ارتباطی دانشجویان است. همچنین، در تبیین این یافته می‌توان گفت سازگاری به ‌عنوان یک متغیر اثرگذار بر مهارت‌های ارتباطی از طریق مؤلفه‌های روانشناسی مثبت مکانیسم اثر دارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The investigation of releationship path between Communication Skills، Individual Adaptation and Positive Psychological states in Male and Female Students of Mashhad Farhangian University

نویسندگان [English]

  • Vahid Nessai 1
  • Farhad Kahrazei 2
  • Ali Farnam 3
  • Mohammad Ali Fardin 4
1 PhD Student in General Psychology, Islamic Azad University - Zahedan, Iran.
2 Associate Professor Department of psychology. university of sistan and baluchestan
3 Associate Professor, Department Of Psychology, University Of Sistan and Baluchestan
4 Assistant Professor, Department of Psychology. Islamic Azad University.Zahedan Branch. Zahedan.Iran
چکیده [English]

The aim of the present study was to predict the communication skills and individual adjustment according to the components of positive psychology in students of Farhangian University of Mashhad in the academic year 1399-98. The present study was a correlational study. Among 3200 college students of Shahid Rajaei and Shahid Beheshti Universities in Mashhad in the 98-99 academic year, 314 students (182 males and 132 females) were selected by cluster random sampling. The instruments of this study included the questionnaires of positive psychological states (Rajaei, Khoynejad and Nesai, 2012), communication skills (Jarabak, 2004) and adjustment (Bell, 1961)) which had the necessary validity and reliability. The data of this study were statistically analyzed by path analysis method using AMOS software. The results showed that the path of explaining communication skills based on adaptation to the mediating role of the components of trust in God, appreciation and forgiveness has become significant (P <0.05). These findings indicate the need to pay attention to positive psychological states in explaining students' communication levels. Also, in explaining this finding, it can be said that paying attention to the components of positive psychology in individuals along with adjustment can be a strong explanation for the level of communication skills.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Positive psychological states
  • Adaptation
  • Communication skills
اردلان، الهام، حسین‌چاری، مسعود. (۱۳۹۰). پیش‌بینی سازگاری تحصیلی بر اساس مهارت‌های ارتباطی باواسطه باورهای خودکارآمدی. فصلنامه روان شناسی تربیتی. ۶ (۱۷). ۱-۳۲
اتکینسون، ر؛ هیلگارد، ا؛ هوکسما، س؛ اسمیت، ا؛ بم، دی جی. (۲۰۰۰). زمینه روانشناسی هیلگارد. (مترجمان :براهنی، م؛ کریمی، ی؛ مهرآرای، م؛ بیرشک، ب؛ شاملو، س؛ هاشمیان، ک؛ گاهان، ن و همکاران، ۱۳۹۰) تهران: انتشارات رشد
بنی اسد اسماء. (۱۳۹۰). اثربخشی آموزش مهارت های زندگی با رویکرد توانمندسازی مددکاری اجتماعی بر میزان سازگاری فردی-اجتماعی دختران معلول جسمی حرکتی، پایان نامه کارشناسی ارشد. تهران. دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی.
بهادری خسروشاهی جعفر، حبیبی‌کلیبر، رامین. (۱۳۹۶). تاثیر آموزش مهارت‌های ارتباطی بر انگیزش تحصیلی و سازگاری تحصیلی دانش‌آموزان دوره متوسطه. نشریه علمی- پژوهشی آموزش و ارزشیابی. ۱۰ (۳۹). ۱۵۱-۱۷۳.
پورسید سید رضا، حبیب الهی سعید، فرامرزی سالار. (۱۳۸۹). اثربخشی برنامه آموزش مهارت های زندگی بر میزان سازگاری دانشجویان نابینا و کم بینا. دوماهنامه علمی- پژوهشی راهبردهای آموزش در علوم پزشکی. ۳ (۱) :۳-۴
جباری، مهدی، شهیدی، شهرام و موتابی، فرشته. (۱۳۹۳). اثربخشی مداخله‌ای مثبت نگر گروهی در کاهش نگرش ناکارآمد و افزایش میزان شادکامی دختر نوجوان. مجله‌ی روان‌شناسی بالینی،۶ (۲ پیاپی ۲۲)، ۷۴-۶۵.
حسین‌چاری مسعود، فداکار محمدمهدی. (۱۳۸۴). بررسی تأثیر دانشگاه بر مهارت‌های ارتباطی‌براساس‌مقایسه‌دانش‌آموزان و دانشجویان. پژوهش‌های آموزش و یادگیری. ۱ (۱۵) :۲۱-۳۲
حکیمی، ثریا. طالع پسند، سیاوش. رحیمیان، اسحق. کرن، مارگارت. (۱۳۹۶). اثر‌بخشی روان‌درمانی مثبت‌گرا بر افسردگی، بهزیستی و پیشرفت تحصیلی ‏دانش‌آموزان در دروس‌ ریاضیات و علوم تجربی. مجله مطالعات روانشناسی تربیتی. ۱۴ (۲۸): ۶۹-۸۲
رجایی، علیرضا؛ خوی نژاد، غلامرضا؛ نسایی، وحید. (۱۳۹۱). پرسشنامه حالت های روانشناختی مثبت. تهران. انتشارات آزمون یار پویا
رحیمیان ‌بوگر، احمد. (۱۳۹۲). نقش پیش‌بینی شادکامی، خوش‌بینی و وضعیت جمعیت شناختی در اقدام به رفتارهای مرتبط با سلامت. فصلنامه دانش و تندرستی، ۸(۱)،۲۳- ۱۷.
ریو، جان مارشال. (۱۳۸۹). انگیزش و هیجان، مترجم: سید محمدی یحیی، تهران، ویرایش، (تاریخ انتشار به زبان اصلی، ۱۹۹۷).
سام آرام، عزت اله. (۱۳۹۰). مددکاری اجتماعی کار با فرد، تهران. انتشارات رشد، چاپ سوم.
سلیگمن، مارتین. (۱۳۸۹). شادمانی درونی روان­شناسی مثبت­گرا در خدمت خشنودی پایدار، مترجمین: تبریزی، مصطفی، کریمی، رامین، نیلوفری، علی، تهران: دانژه.
سامانی, سیامک, سهرابی شگفتی, نادره, منصوری, سپیده. (۱۳۹۰). نقش واسطه‌گری تنظیم شناختی هیجان برای سبک والدگری و مشکلات هیجانی. فصلنامه علمی - پژوهشی روشها و مدلهای روانشناختی، ۱ (۳). ۱۹-۱۳۳
سیاوشی حسین. نوابی نژاد، شکوه. (۱۳۸۴). رابطه‌ی بین الگوهای ارتباط زناشویی و باورهای غیرمنطقی دبیران دبیرستان‌های شهر ملایر. فصلنامه‌ی تازه‌ها و پژوهش‌ها. مشاوره، جلد ۴. شماره ۱۵، صص ۹-۳۴.
شریعت باقری، محمدمهدی. (۱۳۹۷). تأثیر آموزش مهارت‌های اجتماعی- ارتباطی بر مسئولیت پذیری و سازگاری دانش آموزان. فصلنامه علمی- پژوهشی روشها و مدلهای روانشناختی، ۹(۳۲), ۲۰۳-۲۲۰.
شفیع آبادی، عبدالله. ناصری، غلامرضا. (۱۳۹۵). نظریه­های مشاوره و روان­درمانی. تهران. مرکز نشر دانشگاهی.
صادقی نیری، رحیم. الهیاری نژاد، محمد. (۱۳۹۲). مثبت ‌اندیشی و خوش‌بینی در نهج‌البلاغه. پژوهشنامه نهج‌البلاغه،۱(۱) ۷۳-۶۳.
فرنام، علی. مددی زاده، طاهره. (۱۳۹۶). اثربخشی آموزش مثبت نگری بر حالت‌های روان‌شناختی مثبت (توانمندی‌های منش) دانش آموزان دختر دبیرستانی، پژوهش‌نامه روانشناسی مثبت. ۳ (۱): ۶۱-۷۶
فتحی اقدم، قربان. احدی، حسن. جمهری، فرهاد. فرخی، نورعلی. (۱۳۹۰). مقایسه اثربخشی آموزش مهارت‌های ارتباطی در تعارضات زناشویی و کیفیت زندگی دانشجویان زن. مجله علوم رفتاری. ۳ (۹). ۱۰۱-۱۱۹
کار، آلان. (۱۳۸۷). روان­شناسی مثبت علم شادمانی و نیرومندی­های انسان، مترجمین: شریفی، حسن پاشا. نجفی زند، جعفر. ثنایی، باقر. تهران. سخن. (تاریخ انتشار به زبان‌اصلی، ۲۰۰۴
کهرازهی، فرهاد. ریگی کوته، بهزاد. (۱۳۹۶). فراتحلیل اثربخشی مداخلات روان‌شناختی بر عزت‌نفس دانش‌آموزان. مجله مطالعات روانشناسی تربیتی. ۱۴ (۲۵): ۳۹-۵۶
نظری، رسول؛ احسانی، محمد؛ گنجویی، محمد؛ اشرف، فریده؛ قاسمی، حمید. (۱۳۹۱). اثرات مهارت های ارتباطی و ارتباطات بین فردی بر اثربخشی سازمانی مدیران ورزشی ایران و ارائه الگو. مجله مطالعات مدیریت ورزشی. ۱۶(۱۸). ۱۵۷-۱۷۴
نویدی، احمد. (۱۳۸۸). تأثیر آموزش مدیریت خشم و تأثیر آن بر سازگاری، خود نظم دهی، سلامت عمومی در نوجوانان ۱۵-۱۸ ساله، رساله دکتری روانشناسی. دانشگاه علامه طباطبائی.
یوسفی، فرهاد. (۱۳۸۶). ارتباط بین هوش هیجانی و مهارت‌های ارتباطی در دانش آموزان، مجله‌ی روانشناسان ایرانی، ۳ (۹)؛ و صص ۵-۱۳.
Baileya, Th., Eng, W., Frisch, M. B., & Snydert, C. R. (2007). Hope and optimism as related to life satisfaction. The Journal of Positive Psychology, 2 (3), 168-175.
Bangtsson, A & Lars H. (2008). The validity of Antonovsky Sense of Coherence Measure in a sample of Schizophernic Patients Living in the Community Journal of, Advanced Nursing, 33, 432- 438.
Cohn, M. A., Fredrickson, B. L. (2010). In search of durable positive psychology interventions: Predictors and consequences of long-term positive behavior change. Journal Positive Psychology, 5 (5), 355–366. Doi: 10.1080/17439760.2010.508883
Enrique, Á., Bretón-López, J., Molinari, G., Baños, R. M., & Botella, C. (2018). Efficacy of an adaptation of the Best Possible Self intervention implemented through positive technology: a randomized control trial. Applied Research in Quality of Life13(3), 671-689.‏
Jerabek I. Communication Skills Inventoryrevised. Body-Mind QueenDom. Available from: http://www.queendom.com/comunic.html.2004. Accessed December23, 2019.
Maguire, P., & Pitceathly, C. (2002). Key comunicationskills and how to acquire them. Bmj, 325 (7366), 697-700
Martin, A. J., & Marsh, H. W. (2008). Academic buoyancy: Towards an understanding of students' everyday academic resilience. Journal of School Psychology, 46(1), 53-83.
Martz, E., & Livneh, H. (2016). Psychosocial adaptation to disability within the context of positive psychology: findings from the literature. Journal of Occupational Rehabilitation26(1), 4-12.‏
Nitsch, E., Hannon, G., Ricjard, E., Houghton, Sh., & Sharry, J. (2015). Positive parenting: a randomized controlled trial evaluation of the Parents plus Adolescent Programme in schools. Child Adolescent Psychiatry Mental Health, 9(43): 2_12.
Kozlowski, D., Hutchinson, M, Hurley, M., & Browne, G. (2018). Increasing nurses' emotional intelligence with a brief intervention. Applied Nursing Research, 41(1): 59-61.
Sharma, S. (2018). A study of occupational adjustment in relation to emotional intelligence and spiritual intelligence among senior secondary school teachers. In 2nd International Conference, Redefining Role Of Teachers In The New Emerging World, serial (No. 20,190-199, pp. 32-39).
Snyder, C.R. & Lopes, S.J. (2002). Handbook of positive psychology Oxford: oxford University press.
Overbey, G. A., Snell, W. E., & Callis, K. E. (2009). Subclinical ADHD, stress, and coping in romantic relationships of university students. Journal of Attention Disorders,20 (10), 1-12.
Wicks, R. J. (2010). Bounce: Living the resilient life. New York, NY: Oxford University Press.
Wickens, L., & Greeff, A. P. (2005). Sense of family coherence and the utilization of resources by first-year students. The American Journal of Family Therapy33(5), 427-441.
Zhang, Y., Jiang, G., Sun, Y., Zhao, X., & Yu, X. (2019). Adaptation of the Communication Skills Attitude Scale (CSAS) to Surgical Residents in China. Journal of surgical education76(2), 329-336.