رابطة انگیزش تحصیلی و راهبردهای خودتنظیمی با اضطراب درس آمار دانشجویان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد تحقیقات آموزشی دانشگاه سیستان و بلوچستان

2 استادیار گروه علوم تربیتی دانشگاه سیستان و بلوچستان

3 دانشیار گروه علوم تربیتی دانشگاه سیستان و بلوچستان

چکیده

پژوهش حاضر با هدف تعیین رابطة بین انگیزش تحصیلی و راهبردهای خودتنظیمی با اضطراب درس آمار دانشجویان انجام شده است. روش پژوهش توصیفی از نوع همبستگی بوده است. جامعة آماری پژوهش شامل کلیة دانشجویان دانشکده‌های علوم تربیتی و روان‌شناسی و دانشکدة اقتصاد دانشگاه سیستان و بلوچستان بود که در نیم‌سال اول تحصیلی 1394-1393 درس آمار را انتخاب کرده بودند، که تعداد 180 نفر از آنها براساس جدول مورگان و روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای متناسب با جنسیت انتخاب شدند. برای جمع‌آوری اطلاعات، از سه پرسشنامة «اضطراب آمار» (کرویس و همکاران، 1985) «انگیزش تحصیلی» (والرند و همکاران، 1992) و پرسشنامة «راهبردهای یادگیری خودتنظیمی» (پینتریج و همکاران، 1990) استفاده شد. برای تجزیه‌وتحلیل داده‌ها از آزمون ضریب همبستگی پیرسون، تحلیل رگرسیون، t مستقل و  tتک‌نمونه استفاده شد. یافته‌های پژوهش نشان داد که بین «انگیزش درونی، بیرونی‌، راهبردهای شناختی و فراشناختی» با «اضطراب درس آمار»، رابطة منفی و معنادار و‌ بین «بی‌انگیزگی» با «اضطراب درس آمار دانشجویان»، رابطة مثبت و معنادار وجود دارد. نتایج تحلیل رگرسیون نیز بیانگر آن بود که سه متغیّر فراشناختی، بی‌انگیزگی و انگیزش درونی قادر به پیش‌بینی اضطراب درس آمار دانشجویان می‌باشند. علاوه‌بر این، نتایج آزمون t مستقل نشان داد که بین میزان اضطراب درس آمار دانشجویان بر‌حسبِ مقطع تحصیلی، تفاوت معناداری وجود دارد و دانشجویان مقطع کارشناسی اضطراب بیشتری در درس آمار داشتند. در‌مجموع، به‌نظر می‌رسد افزایش برانگیزنده‌های درونی و بیرونی و نیز آموزش مهارت‌های خودتنظیمی به دانشجویان می‌تواند در کاهش میزان اضطراب آن‌ها در درس آمار مؤثر باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The relationship between academic motivation and self-regulation strategies with students’ statistics anxiety

نویسندگان [English]

  • Somaye Ordoni 1
  • Afsane Marzie 2
  • Abdolwahab Pourghaz 3
چکیده [English]

The purpose of present study was to determine the relationship between educational motivation and self-regulation strategies with statistical course anxiety of students. The research method of this study was correlation- descriptive design. The study population consisted all students at the faculty of Education & Psychology and Economics’ University of Sistan and Baluchestan in the first semester 2014 were chosen Statistics course, that 180 of them, according to Morgan table by Stratified random sampling based on gender were selected. Three questionnaires of Statistics Anxiety Rating Scale (Kervis et al, 1985), Academic Motivation Scale (Vallerend, et al 1992) and Motivated Strategies for Learning Questionnaire (Pintrich et al, 1990) were used to collect the information. To analyze the data, Pearson correlation coefficient, stepwise regression, independent t and one-sample t test was applied. The results revealed that there was a significant and reverse relationship between intrinsic motivation, extrinsic motivation, cognition strategy and Meta cognition with statistics anxiety, and there was a significant and direct relationship between Amotivation with statistics anxiety of students. Also, the results of the stepwise regression illustrated that Metacognition, Amotivation and intrinsic motivation could predict the statistics anxiety of students. In addition, results showed that there are significant differences between statistics anxiety of students’ base on educational grade and bachelor students had more statistics anxiety. All in all it seems, increasing intrinsic and extrinsic motivating and as well as self-regulation skills training for students can be effective in reducing statistics anxiety.

کلیدواژه‌ها [English]

  • "intrinsic motivation"
  • " extrinsic motivation"
  • cognitive strategies
  • Meta cognitive strategies
  • statistic course anxiety
منابع و مآخذ

1.اژه‌ای، جواد؛ ویسانی، مختار؛ سیادت، سمیه‌سادات؛ خضری‌آذر، هیمن (1390). انگیزش تحصیلی و اضطراب آمار: بررسی نقش میانجی راهبردهای یادگیری، مجلة روان‌شناسی، 15 (2)، 128-110.

2.اشعری، نرگس؛ شفیع‌آبادی، عبدالله؛ سودانی، منصور (1388). بررسی اثر‌بخشی آموزش راهبردهای یادگیری بر عملکرد تحصیلی و یادگیری خود‌تنظیم دانش‌آموزان دختر دورة پیش‌دانشگاهی شهر اهواز. یافته‌های نو در روان‌شناسی، 5 (13)، 22-7.

3.باغبانی، مریم؛ دهقانی‌نیشابوری، محسن (1390).بررسی تأثیر انگیزش تحصیلی، خودکارآمدی و رویکردهای مطالعه بر پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان. اولین همایش ملی یافته‌های علوم‌شناختی در تعلیم‌و‌تربیت، 3-2 آذرماه، 125-113.

4.جنا‌آبادی، حسین (1395). بررسی رابطة راهبردهای فراشناختی و خلاقیت با سبک‌های یادگیری در دانش‌آموزان با خواهر و برادرهای دارای اختلالات بیرونی، درونی و هیجانی. دو فصلنامة راهبردهای شناختی در یادگیری، 4 (6)، 15-1.

5.توکلیان، محبوبه (1387). بررسی رابطة راهبردهای خودتنظیمی (خودگردان) با انگیزة پیشرفت و خودکارآمدی رایانه‌ای دانشجویان دانشکدة علوم انسانی دانشگاه اراک، پایان‌نامة کارشناسی ارشد، دانشگاه اراک.

6.رکابدار، قاسم؛ سلیمانی، بهاره (1387). ساختار عاملی مقیاس اضطراب آمار و ارتباط آن با ویژگی‌های فردی دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی آبادان. مجلة علوم‌تربیتی، 3، 124-103.

7.زارعی، اقبال؛ شهنی‌کرم‌زاده‌، مانا؛ شهنی‌ییلاق، منیجه (1391). تأثیر آموزش راهبردهای شناختی و فراشناختی در کاهش اضطراب امتحان و افزایش عملکرد درس علوم‌تجربی در دانش‌آموزان دختر سال سوم راهنمایی اهواز. مجلة علوم‌تربیتی دانشگاه شهید چمران اهواز، 6 (1)، 82-67.

8.سعدی‌پور، اسماعیل؛ شجاعی، مریم (1393). رابطة بین اضطراب، خود‌باوری تحصیلی با انگیزش پیشرفت تحصیلی دانشجویان دانشگاه پیام‌نور شهرستان بجنورد. پژوهشنامة تربیتی، 15 (38)، 94-79.

9.سیف، علی‌اکبر (1390).روان‌شناسی پرورشی نوین: روان‌شناسی یادگیری و آموزش. تهران: نشر دوران.

10.شریفی‌راد، غلامرضا؛ محبی، سیامک؛ مطلبی، محمد؛ شاه‌سیاه، مرضیه؛ تبرایی، یاسر (1390). تأثیر آموزش قاطعیت بر میزان اضطراب تحصیلی دانش‌آموزان. مجلة دانشگاه علوم‌پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی سبزوار، 18 (‌2)، 90-82.

11.کجباف، محمد‌باقر؛ عاشوری‌، جمال؛ عاشوری‌، محمد (1392).بررسی راهبردهای انگیزشی، راهبردهای یادگیری و خلاقیت با پیشرفت ریاضی در دانش‌آموزان تیز‌هوش اصفهان. مجلة مطالعات آموزش و یادگیری، 1، 85-65.

12.غفاری، ابوالفضل؛ ارفع‌بلوچی، فاطمه (1390). رابطة انگیزش پیشرفت و خودپندارة تحصیلی با اضطراب امتحان در دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه فردوسی. پژوهش‌های روان‌شناسی بالینی و مشاوره (مطالعات تربیتی و روان‌شناسی)، 1 (2)، 136-121.

13.محمدی‌درویش‌بقال، ناهید؛ حاتمی، حمیدرضا؛ اسد‌زاده، حسن؛ احدی، حسن (1392). بررسی تأثیر آموزش راهبردهای خودتنظیمی (شناختی و فراشناختی) بر باورهای انگیزشی (انگیزش تحصیلی، خود‌کارآمدی، اضطراب آزمون) دانش‌آموزان دبیرستان. فصلنامة روان‌شناسی تربیتی، 27، 66-49.

14.مرزیه، افسانه؛ اژه‌ای، جواد؛ حجازی، الهه؛ قاضی‌طباطبایی، محمود (1392). رابطة ابعاد سبک تدریس ادراک‌شده، انگیزش خود‌مختار و خلاقیت: ارائة مدل خلاقیت بر‌اساس نظریة خودتعیین‌گری. مجلة روان‌شناسی، 17 (4)، 364-350.

15.مرزیه، افسانه؛ پناهی، غلامحسن (1394). انگیزش تحصیلی و سبک تدریس در چارچوب نظریة خود‌تعیین‌گری. تربت حیدریه: چشم‌انداز قطب.

16.نجفی‌کلیانی، مجید؛ پورجم، الهه؛ جمشیدی، ناهید؛ کریمی، شهناز؛ نجفی‌کلیانی، وحید (1392). بررسی استرس، اضطراب، افسردگی و خودپندارة دانشجویان علوم‌پزشکی فسا در سال 1388. مجلة علوم پزشکی فسا، 3 (3)، 240-235.

17.نخستین‌گلدوست، اصغر؛ معینی‌کیا، مهدی (1388).رابطة راهبردهای یادگیری خودتنظیم و راهبردهای انگیزشی برای یادگیری با عملکرد تحصیلی دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد اردبیل. مجلة دانش و پژوهش در علوم‌تربیتی- برنامه‌ریزی درسی، 23، 100-85.

18.ویسانی‌، مختار‌؛ لواسانی‌، مسعود؛ اژه‌ای‌، جواد (1391). نقش اهداف پیشرفت، انگیزش تحصیلی و راهبردهای یادگیری بر اضطراب آمار:آزمون مدلی علّی. مجلة روان‌شناسی، 16 (2)، 160-142.

19.Baloglu, M. (2003). Individual differences in statistics anxiety among college students. Personality and Individual Differences, 34, 855-865.

20.Benson, J & Bandalos, D.L. (1989). Structural model of statistical test anxiety in adults. In H. Van der Ploeg & R. Schwarzer (Eds.), Advances in Test Anxiety Research, vol.6, pp. 611-624. Lisse/Hillsdale: Swets & Zeitlinger/Erlbaum.

21.Bodrova, E; Loeng, D. (2005). Promoting student self- regulation in learning. The Education Digest. 71 (2), 54-57.

22.Cruise, R.J; Wilkins, E.M. (1980). STARS: Statistical Anxiety Rating Scale. Unpublished manuscript, Andrews University, Berrien Springs, MI.

23.Cruise, R. J; Cash, R. W; Bolton, D. L. (1985). Development and validation of an instrument to measure statistical anxiety. American Statistical Association Proceedings of the Section on Statistics Education, 92-97.

24.Chen, K.C; Jang, S.J. (2010). Motivation in online learning: Testing a model of self-determination theory. Journal of Computers in Human Behavior, 26, 741–752

25.Clark, M.H; Schroth, C.A. (2010). Examining relationships between academic motivation and personality among college students. Journal of Learning and Individual Differences, 20, 19–24.

26.Deci, E. L; Ryan, R. M. (1985). Intrinsic motivation and self-determination in Human behavior. New York: Plenum Press.

27.Deci, E.L; Ryan, R.M. (2000). Self-determination theory and the facilitation of intrinsic motivation, social development, and well-being. American Psychologist, 55, 68–78

28.Keogh, E; Bond, FW; Flaxman, PE. (2006). Improving academic performance and mental health through a stress management intervention: outcomes and mediators of change. Behaviour Research and Therapy, 44 (3)339-57

29.Murphy, P. K; Holleran, T.A; Long, J. F; Zeruth, J.A. (2005). Examining the complex roles of motivation and text medium in the persuasion process. Contemporary Educational Psychology. 30 (4), 418-438

30.Onwuegbuzie, A. J; Seaman, M. (1995). The effect of time and anxiety on statistics achievement. Journal of Experimental Psychology, 63, 115-12.

31.Onwuegbuzie, A.J; Daley, C.E. (1999). Perfectionism and statistics anxiety. Journal of Personality and Individual Diligences, 26, 1989-1102

32.Pintrich, P. R. (2003). A motivational science perspective on the role of student motivation in learning and teaching contexts. Journal of Educational Psychology, 95, 667-686.

33.Pintrich, P. R; Smith, D.A; Garcia, T; McKeachie, W.J. (1991). A manual for the use of the motivated strategies for learning questionnaire (MSLQ).Ann Arbor, MI: University of Michigan.

34.Roberts, D.M; Bilderback, E.W. (1980).Reliability and validity of statistics attitude survey. Education and psychological Measurements, 40, 235-238

35.Vallerand, R.j; Pelletier, L.G; Blais, M.R; Briere, N.M; Senecal, C; Vallieres, E.F. (1992). The Academic Motivation Scale: A measure of intrinsic, extrinsic, and a motivation in education. Journal of Educational and Psychological Measurement, 52, 1003-1017

36.Zeidner, M. (1991). Statistics and mathematics anxiety in social science students: Some interesting parallels. British Journal of Educational Psychology, 61, 319-328.

37.Zimmerman, B. J; Martinez- Pons, M. (1990). Student differences self- regulated learning: relating grade, sexed giftedness to self- efficacy and strategy use. Journal of Educational Psychology, 82, 51-59.