بررسی اثربخشی درمان ذهن آگاهی کودک محور و آموزش مهارت‌های حل مسئله بر کارکردهای اجرایی و خودتنظیمی تحصیلی دانش آموزان دارای اختلال نقص‌توجه/ بیش‌فعالی

نوع مقاله : مقاله علمی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روانشناسی تربیتی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری روانشناسی کودکان استثنایی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایرا

3 دانشجوی دکتری روانشناسی کودکان استثنایی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

4 گروه روانشناسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

5 دکتری روانشناسی تربیتی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

10.22111/jeps.2026.47583.5630

چکیده

این مطالعه با هدف بررسی اثربخشی آموزش درمان مبتنی بر ذهن‌آگاهی کودک‌محور و مهارت‌های حل‌مسئله بر کارکردهای اجرایی و خودتنظیمی تحصیلی دانش آموزان دارای اختلال نقص‌توجه/ بیش‌فعالی صورت گرفت. جامعه آماری این مطالعه نیمه آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون و گروه کنترل، شامل تمامی دانش آموزان دوره ابتدایی شهر تهران طی سال1400 می‌شد. نمونه‌گیری به روش خوشه‌ای صورت گرفت و در نهایت 45 کودک دارای اختلال نقص‌توجه/ بیش‌فعالی که شرایط ورود به مطالعه را داشتند در سه گروه ذهن‌آگاهی کودک محور (تعداد 15 نفر) و آموزش مهارت‌های حل مسئله (تعداد 15 نفر) و کنترل (تعداد 15 نفر) قرار گرفتند. شرکت‌کنندگان در دو مرحله پیش و پس‌آزمون با پرسشنامه‌های کارکرد اجرایی و خودتنظیمی تحصیلی ارزیابی شدند. داده‌ها در نرم‌افزار آماری SPSS-22 با روش آماری آنالیز واریانس تکراری تجزیه تحلیل شدند. نتایج به دست آمده نشان داد نمرات کارکردهای اجرایی و خودتنظیمی تحصیلی شرکت کنندگان درمان ذهن‌آگاهی کودک محور و آموزش حل مسئله در مقایسه با گروه کنترل بهبود معناداری داشته است. مقایسه نمرات دو گروه مداخله حاکی از این بود که درمان ذهن آگاهی کودک محور اثربخشی بیشتری داشته است. با توجه به یافته های به دست آمده درمان ذهن‌آگاهی کودک محور اثربخشی بیشتری نسبت به آموزش حل مسئله داشته ولی آموزش‌های حل‌مسئله نیز به عنوان روشی ساده که نیاز به تخصص درمانی ندارد می‌تواند توسط معلمان و مربیان نیز به کار گرفته شود.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Comparative Effectiveness of Child-Centered Mindfulness Therapy and Problem-Solving Skills Training on Executive Functions and Academic Self-Regulation in Students with Attention Deficit/Hyperactivity Disorder (ADHD)

نویسندگان [English]

  • Seyed Shahrooz Mirhosseini 1
  • Amirhossein Davallou 2
  • Narges Nasiri tafrteshi 3
  • Fateme Dehghani Arani 4
  • Razieh Safarifard 5
1 Ph.D. Student of Educational psychology, Department of Psychology and Educational Science, University of Tehran, Tehran, Iran
2 h.D. Student of psychology exceptional children, Department of Psychology and Educational Science, University of Tehran, Tehran, Iran
3 . Student of clinical psychology, Islamic Azad University, Tehran, Iran
4 Department of psychology , faculty of education and psychology, University of Tehran, Tehran, Iran
5 Ph. D. Educational psychology, Faculty of of Psychology and Educational Science, University of Tehran, Tehran, Iran
چکیده [English]

This study aimed to investigate the effectiveness of a mindfulness-based child-centered therapy and problem-solving skills training on executive functions and academic self-regulation in students with Attention Deficit/Hyperactivity Disorder (ADHD). The study population included all elementary school students in Tehran during the year 2021, and a semi-experimental design with pre-test/post-test and control group was employed. Cluster sampling was utilized, resulting in a final sample of 45 children with ADHD meeting the study criteria, who were assigned to three groups: Child-Centered Mindfulness (n=15), Problem-Solving Skills Training (n=15), and Control (n=15). Participants were assessed with executive function and academic self-regulation questionnaires in both pre- and post-intervention stages. Data were analyzed using repeated measures analysis of variance (ANOVA) in SPSS-22. The results revealed significant improvements in the executive functions and academic self-regulation scores of participants in the Child-Centered Mindfulness and Problem-Solving Skills Training groups compared to the control group. A comparison between the two intervention groups indicated that Child-Centered Mindfulness therapy was more effective. Considering the findings, Child-Centered Mindfulness therapy demonstrated greater effectiveness compared to problem-solving skills training, although the latter can be a simple method employed by teachers and educators without the need for therapeutic expertise.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Mindfulness
  • Problem-Solving
  • Executive Functions
  • Academic Self-Regulation
  • Attention Deficit/Hyperactivity Disorder

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار