Causal Model of students' Academic Hope based on the Perceived Social Support and Psychological Well-being: The Mediating role of Academic Engagement

Document Type : Scientific Articles

Authors

1 PhD Student, Educational Planning & Management Department, psychology and Educational Science Faculty, University of Tehran, Tehran, Iran.

2 Master of Educational Psychology, Department of Educational Sciences, Azarbaijan Shahid Madani University, Tabriz, Iran.

3 Associate Professor, Department of Psychology, Faculty of Humanities, University of Yasuj, Yasuj, Iran.

Abstract

The aim of the present study was to examine the causal model of students' academic hope based on the perception of social support and psychological well-being, with the mediating role of academic engagement. This study is descriptive and correlational in nature and The statistical population of the study included all male middle school students in Yasuj city during the 2023-2024 academic year, from which a sample of 360 students was selected through multistage cluster sampling. For data collection, the study utilized the Academic Engagement Questionnaire by Reeve and Tseng (2011), the Perceived Social Support Scale by Zimet et al. (1988), the Academic Hope Scale by Khormaei and Kamari (2017), and the Psychological Well-Being Scale by Ryff (1995). To analyze the data, Pearson correlation, multiple regression analysis, and structural equation modeling were employed and SPSS and Smart PLS software were used. The results of the regression analysis indicated that psychological well-being and academic engagement significantly predicted academic hope, whereas perceived social support did not predict academic hope scores. Path analysis results also demonstrated that the mediating role of academic engagement in the relationship between perceived social support and academic hope was not significant; furthermore, the indirect effect of academic engagement in this pathway was not significant.  However, the indirect effect of academic engagement on academic hope through psychological well-being was significant (ß=./16). Academic engagement plays a mediating role in the relationship between psychological well-being and academic hope. In fact, psychological well-being enhances academic hope in students by increasing their academic engagement. Enhancing psychological well-being and academic engagement can significantly increase students' hope for education. Schools and counselors should focus on creating supportive environments and motivational activities to achieve this goal.

Keywords


ابراهیمی، سارا و موسویان‌خطیر، سیده الهام. (1401). نقش واسطه‌ای حساسیت به طرد و عزت‌نفس در رابطه ‌ذهن‌آگاهی و بهزیستی روانی نوجوانان. فصلنامه پژوهش های نوین روانشناختی، 17(68)، 11-1. doi: 10.22034/jmpr.2023.15340
ابراهیمی‌هژیر، زهرا؛ سهرابی، احمد؛ یاراحمدی، یحیی و جدیدی، هوشنگ. (1400). تدوین مدل علّی امید به تحصیل بر اساس خودتنظیمی انگیزشی و ادراک حمایت معلم از خودمختاری با نقش واسطه‌ای راهبردهای تنظیم شناختی هیجان. فصلنامه علمی پژوهش در یادگیری آموزشگاهی و مجازی، 9(2)، 86-75. doi: 10.30473/etl.2021.61498.3657
احمدپور، روژینا؛ هاشمی، نظام؛ نجاری، مسعود و محمد، آرمند. (1400). مدل ساختاری وجدان تحصیلی بر اساس کفایت اجتماعی با نقش میانجی اشتیاق تحصیلی. فصلنامه سلامت روان کودک، 8(2)، 119-107.
آقاجانی، سیف الله؛ امیریان، سیده خدیجه؛ نوری لاسکی، شایان؛ خادمی، رقیه و زارعی نوروزی، محمد . (1403). ارائه مدل گرایش به ‌مصرف سیگار دانشجویان براساس تنظیم هیجان و حمایت اجتماعی ادراک‌شده با نقش میانجیگری فرسودگی تحصیلی. پژوهش‌های روانشناسی اجتماعی، 14(55).doi: 10.22034/spr.2024.440494.1912
اقبالی، علی؛ واحدی، حسین؛ ابراهیمی، اکبر و اقلیمی، ثریا. (1403). نقش هیجان‌های تحصیلی، ادراک از جو دانشگاه و رفتارهای یادگیری در پیش‌بینی اشتیاق تحصیلی دانشجویان. مطالعات روانشناسی تربیتی، 21(54)، -. doi: 10.22111/jeps.2024.46329.5471
باب‌السلام، صفورا؛ غضنفری، احمد و احمدی، رضا. (1401). مدل‌یابی اشتیاق تحصیلی بر اساس هویت تحصیلی با میانجی‌گری بهزیستی تحصیلی دانش‌آموزان. فصلنامه سلامت روان کودک، 9(3)، 77-62.
بارانی، حمید؛ راه‌پیما، سمیرا و خرمایی، فرهاد. (1398). رابطه امید به تحصیل و تحصیل‌گریزی: ‌نقش واسطه‌ای خودنظم‌جویی تحصیلی. روانشناسی تحولی: روانشناسان ایرانی، 15(59)، 335-323.
ﺑﺸﺎرت،  محمدعلی. (1386). وﻳﮋﮔﻲﻫﺎی روانﺳﻨﺠﻲ و ﺳﺎﺧﺘﺎر ﻋﺎﻣﻠﻲ ﻣﻘﻴﺎس ﭼﻨﺪﺑﻌﺪی ﺣﻤﺎﻳﺖ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ادراکﺷﺪه. ﮔﺰارش ﭘﮋوﻫﺸﻲ، داﻧﺸﮕﺎه ﺗﻬﺮان.
بیانی، علی‌اصغر؛ محمدکوچکی، عاشور و بیانی علی.(1387). روایی و پایایی مقیاس به‌زیستی روانشناختی ریف. مجله روانپزشکی و روانشناسی بالینی ایران،14(2)، 146-151.
پروانه، آذر؛ رسولی، آراس؛ رشیدی، علیرضا؛ گل‎محمدیان، محسن و رستمی‌نظیر، فاطمه. (1396). اثربخشی آموزش گروهی مبتنی بر رویکرد امید درمانی بر بهزیستی روان شناختی دانش­آموزان. فصلنامه علمی پژوهش های یاددهی و یادگیری دانشگاه آزاد واحد بجنورد، 12(51)، 18-1.
پناهی، غلامحسن؛ اردونی، طیبه و کاظمی، سجاد. (1402). تاثیر اشتیاق تحصیلی بر امید تحصیلی از طریق نقش میانجی خوش‌بینی تحصیلی در دانش آموزان. مطالعات روانشناسی تربیتی، 20(50)، 33-20. doi: 10.22111/jeps.2023.44536.5291
پناهی، غلامحسن؛ اردونی، طیبه و کاظمی، سجاد. (1402). تأثیر اشتیاق تحصیلی بر امید تحصیلی از طریق نقش میانجی خوش بینی تحصیلی در دانش­آموزان. مجله مطالعات روانشناسی تربیتی، 20(50)، 33-20. doi: 10.22111/jeps.2023.44536.5291
جلیلی‌شیشیوان، علی؛ درتاج، فریبرز؛ سعدی‌پور، اسماعیل و فرخی، نورعلی. (1396). نقش واسطه‌‌ای عزت نفس در رابطة بین سرمایة اجتماعی و امید تحصیلی دانشجویان نخبة ورزشی. پژوهش در نظام‌های آموزشی، 11(36)، 40-7. doi: 10.22034/jiera.2017.51074
جناآبادی، حسین و بحری، مهناز. (1401). نقش سرمایه‌های رشدی بر امید تحصیلی و مشغولیت تحصیلی دانش‌آموزان. روان­شناسی مدرسه و آموزشگاه، 11(4)، 56-43. doi: 10.22098/jsp.2023.2058
 حاجی علیزاده، کبری؛ سماوی، عبدالوهاب و رفیعی پور، امین. (1395). بررسی شاخص های روان سنجی پرسشنامه درگیری تحصیلی در دانش آموزان دبیرستانی شهر بندرعباس. فصلنامه اندازه گیری تربیتی، 7(24)، 102-83.
حاجی، جمال؛ خالق‌خواه، علی؛ محمدی‌مهر، مژگان و وفایی‌فر، گلاویژ. (1401). بررسی نقش واسطه‌ای عزت‌نفس در رابطه بین بهزیستی روان‌شناختی با خودکارآمدی و امید تحصیلی دانش‌آموزان دختر متوسطه دوم. تدریس پژوهی، 10(4)، 142-118. doi: 10.22034/trj.2022.62684
حبیب وند، فاطمه؛ مهدیان، محمدجعفر و شهبازی ،شهرام. (1402). رابطه ی باورهای فراشناخت با امید به تحصیل دانش آموزان دختر دوره دوم متوسطه شهر نهاوند با میانجی‌گری هوش هیجانی. نشریه علمی رویکردهای پژوهشی نوین مدیریت و حسابداری، 7(27)، 437-455.
حسین‌آبادی، جعفر و ناستی‌زایی، ناصر. (1401). اثربخشی آموزش مهارت‌های ارتباطی بین فردی بر امید به تحصیل و احساس تعلق به مدرسه. مجله مطالعات روانشناسی تربیتی، 19(47)، 52-33. doi: 10.22111/jeps.2022.7226
حق‌پناه، فاطمه و رضایی‌کلانتری، مرضیه. (1396). پیش بینی اشتیاق تحصیلی مبتنی بر بهزیستی روانشناختی و خود تنظیمی انگیزشی در دانشجویان. پژوهش‌های برنامه‌ریزی درسی و آموزشی، 7(1)، 66-51.
حیدری باغبادرانی، محبوبه. (1403). نقش واسطه‌ای بهزیستی روانشناختی در رابطه سرمایه روانشناختی با فرسودگی تحصیلی دانشجویان روانشناسی دانشگاه‌های آزاد اسلامی شهر تهران. جامعه شناسی آموزش و پرورش، 10(2)، 408-398. doi: 10.22034/ijes.2024.2027695.1559
خالق‌خواه، علی و کریمیان‌پور، غفار. (1399). تحلیل نقش میانجی امید به تحصیل در رابطه بین حمایت تحصیلی و اشتیاق به تحصیل در بین دانش‌آموزان. روان شناسی مدرسه و آموزشگاه، 9(3)، 67-50. doi: 10.22098/jsp.2020.1064
خداپناه، فاطمه و تمنایی‌فر، محمدرضا. (۱۴۰۱). نقش میانجی‌گر شادکامی و خودکارآمدی تحصیلی در رابطه‌ی شفقت به خود و بهزیستی تحصیلی دانش‌آموزان. مجله علوم روانشناختی، ۲۱ (۱۱۸)، 2090-2067.
خرمائی، فرهاد و کمری، سامان . (1396). ساخت و بررسی ویژگی‌های روانسنجی مقیاس امید به تحصیل. راهبردهایشناختی در یادگیری، 5(8)، 37-15. doi: 10.22084/j.psychogy.2017.9549.1284
خوشرو‌ رودبارکی، طراوت؛ قربان‌پور لفمجانی، امیر و بلند، حسن. (1402). رابطه‌ی سرمایه روانشناختی با توانمندی خانواده: نقش میانجی معنای زندگی و حمایت اجتماعی ادراک‌شده. فصلنامه فرهنگی تربیتی زنان و خانواده، 18(63)، 212-181.
رضائی‌ورمزیار، مرادعلی. (1397). رابطه بین حمایت‎ های اجتماعی ادراک ‌شده با بهزیستی روان ‌شناختی: نقش واسطه‌ای سرمایه‎‌های تحولی. روانشناسی تحولی: روانشناسان ایرانی، 15(58)، 188-175.
زارعی، فرانک. (1401). ،بررسی ارتباط امید به تحصیل با نشاط تحصیلی با نقش میانجی اشتیاق به تحصیل و بی صداقتی تحصیلی در میان دانش­آموزان دوره متوسطه دوم کرمانشاه، پنجمین کنفرانس بین‌المللی مدیریت، گردشگری و تکنولوژی. https://civilica.com/doc/1573451
زینعلی، شینا؛ اکبری، بهمن؛ صادقی، عباس و مقتدر، لیلا. (1400). مدل ساختاری رابطه سرمایه‌های تحولی،امید به تحصیل با بهزیستی تحصیلی، بازداری رفتاری با میانجیگیری کنترل روانشناختی والدینی در دانش­آموزان داوطلب ورود به دانشگاه ها. مجله دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، 64(4)، 3463-3447.
شفیعی، حسن و رستمی، محمدصالح. (1401). اثربخشی برنامه آموزشی سازگاری اجتماعی بر ادراک شایستگی، اشتیاق تحصیلی و احساس تعلق به مدرسه در دانش‌آموزان پسر. مطالعات روانشناسی تربیتی، 19(48)، 131-115. doi: 10.22111/jeps.2023.7421
شفیعی، حسین؛ شاکری، محسن؛ رحیمی، مهدی و استبرقی، مهدیه. (1402). نقش ابعاد حمایت اجتماعی در بهزیستی دانش‌آموزان دبیرستانی با واسطه‌گری قدردانی. دست‌آوردهای روان‌شناختی، 30(2)، 260-245.
صابری، محمد؛ محمدی، آمینه و شیرین‌کام، محمدصادق. (۱۴۰۰). رابطه اشتیاق تحصیلی، کمک طلبی تحصیلی و پایستگی تحصیلی با سرزندگی تحصیلی دانشجویان علوم پزشکی. دوماهنامه علمی- پژوهشی راهبردهای آموزش در علوم پزشکی،۱۴(۶)، ۳۸۷-۳۹۴.
صادقی، راحله؛ فاطمی، فاطمه‌سادات و صدری، اسماعیل. (1402). اثربخشی آموزش ذهن‌آگاهی بر بهزیستی روان‌شناختی و اشتیاق تحصیلی دانش‌آموزان با پیشرفت تحصیلی پایین. فصلنامه پژوهش‌های کاربردی روانشناختی، 14(1)، 144-129.
صدری، مهدی؛ نقش، زهرا و حجازی، الهه. (1402). نقش میانجی اشتیاق تحصیلی و بهزیستی تحصیلی در رابطۀ بین جو روانی-اجتماعی کلاس و تاب‌آوری تحصیلی. فصلنامه پژوهش‌های کاربردی روانشناختی، 14(3)، 162-143.
طالب‌زاده، سپیده؛ احدی، حسن؛ صداقت، مستوره؛ خلعتبری، جواد و تیزدست، طاهر. (1403). نقش میانجی حمایت اجتماعی ادراک شده در رابطۀ بین شایستگی اجتماعی با اعتیاد به شبکه‏ های اجتماعی در دانش آموزان. مطالعات روان‌شناختی، 20(2)، 82-69.
طباطبایی‌چهر، محبوبه؛ مرتضوی، حامد؛ شریفیان، الهام و مهربان، زکیه. (1398). مقایسه بین حمایت اجتماعی دریافت‌شده و حمایت اجتماعی ادراک‌شده از دیدگاه افراد سالمند. مجله دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی، 11(2)، 106-98.
عبدالملکی، فاطمه؛ عبدالملکی، کیمیا؛ نباتی، سیده سحر و دهقان، طیبه. (1402). بررسی رابطه بین حمایت اجتماعی ادراک‌شده با امید به تحصیل در دانش­آموزان. هفتمین کنفرانس بین‌المللی علوم تربیتی، روانشناسی، مشاوره، آموزش و پژوهش، تهران، https://civilica.com/doc/1704438
قدم‌پور، عزت‌اله؛ حیدریانی، لیلا؛ برزگر بفرویی، مهدی و دهقان‌منشادی، منصور. (1397). بررسی نقش امید تحصیلی و حمایت عاطفی ادراک‌شده در پیش‌بینی بهزیستی تحصیلی دانشجویان علوم پزشکی. پژوهش در آموزش علوم پزشکی، 10(3)، 57-47.
کاس‌پور, سارا و زارعان، مصطفی . (1403). رابطه بین معنا در زندگی و بهزیستی روانشناختی در دانشجویان: نقش میانجی سرمایه روانشناختی. فصلنامه پژوهش‌های نوین روانشناختی، 19(76)، 107-97. doi: 10.22034/jmpr.2024.63739.6447
مرآتی، علیرضا؛ کریم‌زاده، نازنین؛ درویشی، مریم و ارشادی، پرستو. (1402). بررسی رابطه جوخانواده و سرمایه روان‌شناختی با اشتیاق تحصیلی با میانجی‌گیری نقش‌ ذهن‌آگاهی دانش‌آموزان متوسطه اول. نشریه علمی آموزش و ارزشیابی (فصلنامه)، 16(62)، 101-81.
مریخ، معصومه و زارعی، رضا. (1396). رابطه بهزیستی روانشناختی با اشتیاق تحصیلی و عملکرد تحصیلی دانش­آموزان دختر متوسطه دوم کوار، پنجمین کنگره علمی پژوهشی سراسری توسعه و ترویج علوم تربیتی و روانشناسی،جامعه شناسی و علوم فرهنگی اجتماعی.
ملاحی، فاطمه و تعبدی، میمنت. (1398). بررسی خودپنداره تحصیلی در رابطه با امید به تحصیل دانش­آموزان دختر مقطع متوسطه اول. مجله دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد. 62 (ویژه (روانشناسی))، 517-507.
مؤیدی‌مهر، مریم؛ پیمانی، جاوید؛ احدی، حسن و تیزدست، طاهر. (1402). بررسی تأثیر آموزش برنامه توانمند‌سازی روانشناختی بر مسئولیت‌پذیری زناشویی و بهزیستی روانی زنان همسر معتاد. نشریه روان پرستاری، 11(3)، 94-81.‎
میکاییلی منیع، فرزانه؛ ارژنگی، بهزاد و میرزایی سیلابی، سیامک. (1403). نقش میانجی حمایت اجتماعی ادراک‌شده از سوی معلم و ارزش تکلیف در رابطه اشتیاق ادراک‌شده معلم با فرسودگی تحصیلی دانش‌آموزان در درس ریاضی. فصلنامه علمی پژوهش در یادگیری آموزشگاهی و مجازی، 11(4)، 20-9.
نادمی، مهدیه‌سادات؛ محمدی‌آریا، علیرضا و خوئینی فاطمه. (۱۴۰۰). الگوی علّی روابط ادراک محیط اجتماعی با انگیزش تحصیلی با نقش میانجی انتظارات تحصیلی، سبک‌های اسنادی، و هیجانات تحصیلی. فصلنامه سلامت روان کودک، ۸ (۳)، ۱۰۲-۱۱۸.
نازی‌زاده زهرا، سادات سید برقی، اعظم.(1402). پیش‌بینی پیشرفت تحصیلی بر اساس امید به تحصیل و اشتیاق به مدرسه با میانجی‌گری خودپنداره تحصیلی در دانش‌آموزان. فصلنامه سلامت و اموزش در اوان کودکی، ۴(۴)، ۱۴۱-۱۲۹.
وفایی، آرمان؛ مرتضوی، مهدی و محمدی‌فر، یعقوب. (1396). مطالعه‌ی الگوهای استقراری، محوطه‌های مس-سنگی دشت اسدآباد با توجه به عوامل زمین‌ریختارشناسی. پژوهش‌های باستان شناسی ایران، 7(14)، 25-37. doi: 10.22084/nbsh.2017.6693.1280
References
Arslan, G., & Coşkun, M. (2023). School belongingness in academically at-risk adolescents: Addressing psychosocial functioning and psychological well-being. Journal of Happiness and Health, 3(1), 1-13.
Cao, F., Zhang, L. F., Li, M., & Xie, Z. (2024). Subjective well-being among PhD students in mainland China: the roles of psychological capital and academic engagement. Frontiers in Psychology, 15, 1354451.
Chu, T. H., Sun, M., & Crystal Jiang, L. (2023). Self-disclosure in social media and psychological well-being: A meta-analysis. Journal of Social and Personal Relationships, 40(2), 576-599.
Coleman, J. S. (1988). Social capital in the creation of human capital. American journal of sociology, 94, S95-S120.
Dilmaç, B., & Kocaman, E. N. (2019). Investigation of the relationship between hope and the psychological well-being in a group of adults in terms of different variables. Soc. Sci. Educ. Res. Rev, 6, 6-29.
Fredrickson, B. L. (2013). Positive emotions broaden and build. In Advances in experimental social psychology (Vol. 47, pp. 1-53). Academic Press.
Hailey, V., Fisher, A., Hamer, M., & Fancourt, D. (2023). Perceived social support and sustained physical activity during the COVID-19 pandemic. International journal of behavioral medicine, 30(5), 651-662.
Hansen, M. J., Palakal, M. J., & White, L. J. (2023). The Importance of STEM Sense of Belonging and Academic Hope in Enhancing Persistence for Low-Income, Underrepresented STEM Students. Journal for STEM Education Research, 1-26.
Ju, Y. J., Kim, W., & Lee, S. Y. (2023). Perceived social support and depressive symptoms during the COVID-19 pandemic: A nationally-representative study. International Journal of Social Psychiatry, 69(1), 47-55.
Kong, S. C., & Wang, Y. Q. (2021). The influence of parental support and perceived usefulness on students' learning motivation and flow experience in visual programming: Investigation from a parent perspective. British Journal of Educational Technology, 52(4), 1749-1770.‏
Luan, L., Hong, J. C., Cao, M., Dong, Y., & Hou, X. (2023). Exploring the role of online EFL learners’ perceived social support in their learning engagement: A structural equation model. Interactive Learning Environments, 31(3), 1703-1714.
Moltafet, G., & Sharifi, Z. (2021). The Prediction of Psychological Well-Being Based on Gratitude, Social Support and Self-Esteem. International Journal of Behavioral Sciences, 15(2), 127-132.
Nadifa, M., Latif, M. B. R. A., Sobr, A. Y., & Ubaidillah, A. F. (2024). The Importance of the Spiritual Dimension in Improving the Mental Well-Being of College Students. Studies in Learning and Teaching, 5(2), 370-381.
Qureshi, F., Khawaja, S., Sokić, K., Bach, M. P., & Meško, M. (2024). Exploring Intrinsic Motivation and Mental Well-Being in Private Higher Educational Systems: A Cross-Sectional Study. Systems, 12(8), 281.
Reeve, J., & Tseng, C. M. (2011). Agency as a fourth aspect of students’ engagement during learning activities. Contemporary educational psychology, 36(4), 257-267.
Saddique, A., Chong, S. C., Almas, A., Anser, M., & Munir, S. (2021). Impact of perceived social support, resilience, and subjective well-being on psychological distress among university students: Does gender make a difference. International Journal of Academic Research in Business and Social Sciences, 11(1), 528-542.
Shi, Y. (2022). Assessment of effect of perceived social support on school readiness, mental wellbeing, and self-esteem: mediating role of psychological resilience. Frontiers in Psychology, 13, 911841.
Song, J., Bong, M., Lee, K., & Kim, S. I. (2015). Longitudinal investigation into the role of perceived social support in adolescents’ academic motivation and achievement. Journal of Educational Psychology, 107(3), 821.
Songhori, M. H., & Salamti, K. (2024). The Linkage Between University Students’ Academic Engagement and Academic Support: The Mediating Role of Psychological Capital. Iranian Journal of Educational Sociology, 7(2), 72-84.
Wong, W. L. L., & Cheung, S. H. (2024). The role of hope in college transition: Its cross‐lagged relationships with psychosocial resources and emotional well‐being in first‐year college students. Journal of Adolescence.
Wong, W. L. L., & Yuen, K. W. A. (2023). Online Learning Stress and Chinese College Students’ Academic Coping during COVID-19: The Role of Academic Hope and Academic Self-Efficacy. The Journal of Psychology, 157(2), 95-120.
Xiang, G., Teng, Z., Li, Q., Chen, H., & Guo, C. (2020). The influence of perceived social support on hope: A longitudinal study of older-aged adolescents in China. Children and Youth Services Review, 119, 105616.
Yin, Z., Xuan, B., & Zheng, X. (2023). Academic Passion and Subjective Well-Being among Female Research Reserve Talents: The Roles of Psychological Resilience and Academic Climate. International Journal of Environmental Research and Public Health, 20(5), 4337.
Zhao, H., Liu, X., & Qi, C. (2021). “Want to Learn” and “Can Learn”: Influence of Academic Passion on College Students' Academic Engagement. Frontiers in psychology, 12, 697822.