The Effectiveness of a Positive Psychology-Based Intervention on Sense of Coherence, Self-Concept, and Academic Hope in Students with Academic Procrastination

Document Type : Scientific Articles

Authors

1 M.A. Student in Clinical Psychology, Department of Psychology, Ayatollah Kouhestani Branch, Islamic Azad University, Behshahr, Iran.

2 M.A. in Family Counseling, Department of Counselin, Khatam Non Profit University, Tehran, Iran.

3 M.A. in School Counseling, Department of Counseling, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran .

10.22111/jeps.2025.53304.6094

Abstract

The present study aimed to investigate the effectiveness of a positive psychology–based intervention on sense of coherence, self-concept, and academic hope among students with academic procrastination. This research employed a quasi-experimental design with a pretest-posttest control group and a three-month follow-up. The statistical population consisted of first-grade high school students in District 18 of Tehran during the 2024–2025 academic year. Using convenience sampling, 40 students were selected and randomly assigned to two groups of 20 (experimental and control). Data were collected through Antonovsky’s Sense of Coherence Questionnaire (1987), the Academic Hope Scale by Khorrami & Kamari (2016), and Yessen Chen’s Academic Self-Concept Questionnaire (2004). The experimental group received the Positive Psychology intervention based on Quilliam’s (2003) package for eight weeks, delivered in 8 sessions of 60 minutes, twice per week. Data analysis was conducted using repeated-measures ANOVA in SPSS version 24. The findings indicated that the positive psychology–based intervention led to significant increases in sense of coherence, self-concept, and academic hope among students with academic procrastination (p < .01), and these effects remained stable over the three-month period (p < .01). This intervention, by focusing on identifying and strengthening character strengths, providing meaning to learning experiences, and fostering positive emotions, effectively enhanced the target variables. The results suggest that preventive and empowering approaches—rather than solely correcting problematic behaviors—can break the negative cycle of procrastination by building positive attitudes, reinforcing meaningful connections with school, and improving perceptions of personal competence. Therefore, implementing structured positive psychology programs in schools, particularly for students at risk of academic decline, can serve as a practical strategy to increase motivation, responsibility, and active participation in the learning process, ultimately fostering their academic and psychological growth.

Keywords

References

احمدی، صادق؛ رمضانی، زهرا؛ بیگی‌راد، علیرضا؛ انصاری، فاطمه و طهماسب‌زاده، داود. (1402). اثربخشی آموزش مثبت‌اندیشی بر اشتیاق تحصیلی و بهبود مهارت‌های اجتماعی دانش‌آموزان ابتدایی. فصلنامه سلامت روان کودک، 10(2)، 82-68. URL: http://childmentalhealth.ir/article-1-1035-fa.html
افشاری‌زاده، سیداحسان؛ کارشکی، حسین و ناصریان، حمید. (1392). بررسی ویژگی‌های روان‌سنجی پرسشنامه خودپنداره تحصیلی دانش‌آموزان دبستانی شهر تهران. فصلنامه علمی روش‌ها و مدل‌های روانشناختی، 3(11)، 66-53. https://jpmm.marvdasht.iau.ir/article_239.html
بداغی بهلولی، علی حسین. (1393). رابطه بین احساس پیوستگی و نارسایی هیجانی با شادکامی. پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد ارسنجان.
حیدری منفرد، گوهر.، مرادی، افسانه و مرادپوری، فاطمه. (1403). اثربخشی برنامه ذهن‏ آگاهی کودک محور بر احساس تعلق به مدرسه و اشتیاق تحصیلی در دانش ‏آموزان. نشریه انگاره‌های نو در تحقیقات آموزشی، 3(2)، 89-74. https://www.jopre.ir/article_201657.html
حیدری، مرجان.، نوروزی، قاسم و عاشوری، محمد. (1403). اثربخشی درمان تعامل والد- کودک بر اساس رویکرد آیبرگ بر اضطراب و مهارت های اجتماعی کودکان با ناتوانی هوشی و رشدی. نشریه توانمندسازی کودکان استثنایی، 15(1)، 68-56. https://10.22034/CECIRANJ.2024.426945.1820
خرمایی، فرهاد و کمری، سامان. (1392). ساخت و بررسی ویژگی‌های روانسنجی مقیاس امید به تحصیل. راهبردهای شناختی در یادگیری، 5(8)، 37-15. https://asj.basu.ac.ir/article_1896.html
داودی، الهام؛ شریفی، طیبه و احمدی، رضا. (1403). مقایسه اثربخشی آموزش گروهی مهارت‌های مثبت‌اندیشی و مدیریت استرس مبتنی بر رویکرد شناختی-رفتاری بر تاب آوری و اشتیاق تحصیلی دانش‌آموزان دختر دارای اضطراب امتحان. نشریه رویش روانشناسی، 13(4)، 174-165. URL: http://frooyesh.ir/article-1-5078-fa.html
راه‌پیما، سمیرا؛ بارانی، حمید و خرمایی، فرهاد. (1399). رابطه امید به تحصیل و رویکرد به یادگیری: بررسی نقش واسطه‌ای خودتنظیمی تحصیلی. نشریه مجله روان‌شناسی، 24(1)، 122-106. http://www.iranapsy.ir/Article/13990124236510
رستمی، زهره. (1403). اثربخشی آموزش مهارت‌های اجتماعی بر مشکلات رفتاری و احساس تعلق به مدرسه دانش‌آموزان. نشریه پیشرفت‌های نوین در روانشناسی، علوم تربیتی و آموزش و پرورش، 73، 37-27.
شیخ الاسلامی، علی. (1401). پیش‏‌بینی سرزندگی تحصیلی دانش ‏آموزان براساس حمایت تحصیلی و خودپنداره ‏ی تحصیلی. فصلنامه پژوهش در نظام‌های آموزشی، 57، 61-51.
شیخ الاسلامی، علی؛ درتاج، فریبرز؛ دلاور، علی و ابراهیمی قوام، صغری. (1393). تاثیر آموزش برنامه‏ ی کاهش استرس مبتنی بر ذهن ‏آگاهی بر تعلّل ‏ورزی دانش‌آموزان. فصلنامه روانشناسی تربیتی، 10(34)، 109-94. https://jep.atu.ac.ir/article_1071.htm
شیخ الاسلامی، علی؛ کریمیان‌پور، غفار و محمّدی، یسری. (1397). پیش بینی پیوند با مدرسه دانش آموزان براساس حمایت تحصیلی و خودپنداره تحصیلی. مجله مطالعات روانشناسی تربیتی، 15(30)، 206-187. https://jeps.usb.ac.ir/article_4008.html
شیخ الاسلامی، علی؛ رضایی‌شریف، علی و ترابی، سیده نغمه. (1400). نقش ادراک از محیط کلاس، خوش بینی تحصیلی و هیجان های تحصیلی در پیش بینی پیوند با مدرسه دانش آموزان دختر. فصلنامه پژوهش در نظام‌های آموزشی، 15(52)، 57-46. https://www.jiera.ir/article_131167.html
گواهی، زهرا؛ سروری، محدثه؛ قربانی، مریم و زارع مقدم، علی. (1402). بررسی اثربخشی آموزش مثبت‌اندیشی به شیوه گروهی بر انگیزش تحصیلی و سرزندگی تحصیلی دانش‌آموزان با اختلال یادگیری خاص. نشریه تعلیم و تربیت استثنایی، 23(175)، 62-53. URL: http://exceptionaleducation.ir/article-1-2564-fa.html
 
ملک‌زاده محمدی، مائده و قمیان، محمدعلی. (1403). اثربخشی بازی درمانی والد-کودک بر عزت نفس، مهارت اجتماعی و عملکرد تحصیلی در دانش آموزان با اختلال نارسایی توجه/ بیش فعالی. نشریه توانمندسازی کودکان استثنایی، 15(1)، 36-24. hTTPS://10.22034/CECIRANJ.2024.452489.1855
وطن‌خواه، مژگان.، حافظی، فریبا و جوهری‌فرد، رضا. (1403). مقایسه اثربخشی مهارت آموزی کودک راه حل محور و روان نمایشگری بر مهارت اجتماعی دانش آموزان پسر کم توان ذهنی. نشریه سلامت و آموزش در اوان کودکی، 5(3)، 27-17. URL: http://jeche.ir/article-1-184-fa.html
هاشمی، محمدناصر؛ سلیمانی، اسماعیل و نریمانی، محمد. (1404). روابط ساختاری تعلل‌ورزی تحصیلی بر پایه خستگی شناختی و کمال گرایی با تاکید بر نقش میانجی خودتنظیمی هیجان. نشریه راهبردهای شناختی در یادگیری، 13(24)، 93-77. https://asj.basu.ac.ir/article_5630.html
یکانی زاد، امیر؛ سلیمان نژاد، اکبر؛ حاجی زاده، نوریه و منظری، مریم .(1401). اثربخشی آموزش مثبت اندیشی با تأکید بر آموزه‌های دینی بر شاد زیستی و بهزیستی روان شناختی دانش‌آموزان. فصلنامه مهارت‌های روانشناسی تربیتی، 13(3)، 89-73. https://sanad.iau.ir/fa/Journal/psyedu/Article/953434
Absalyamova, L., Kriukova, M., Chorna, O., Bader, S., Anastasova., & et al. (2024). Neuropsychological Prevention of Students’ Procrastination. Brain Broad Research in Artificial Intelligence and Neuroscience, 15(1), 1-13. http://dx.doi.org/10.18662/brain/15.1/530
Ahmad, R., Ullah, S., & Majeed, S. (2023). Perceptions Of Elementary School Teachers Concerning The Academic Optimism In Government Elementary Schools Of Lahore. Journal of Positive School Psychology, 1-16. https://journalppw.com/index.php/jpsp/article/view/14997
Alharbi, F. S., Aljemaiah, A. I., Osman, M., Alsubaie, B. A., Alotaibi, F. S., & Alsamman, D. D. (2024). The relationship between sense of coherence and depression, anxiety, and stress among first-year students in Princess Nourah University. Educational Administration: Theory and Practice, 30(4), 757-765.‏ DOI:10.53555/kuey.v30i4.1555
Brumariu, L. E., Waslin, S. M., Gastelle, M., Kochendorfer, L. B., & Kerns, K. A. (2023). Anxiety, academic achievement, and academic self-concept: Meta-analytic syntheses of their relations across developmental periods. Development and psychopathology, 35(4), 1597-1613.‏ DOI:10.1017/S0954579422000323
 
Chinaveh, M., & Tabatabaee, S. (2017). Mental health rehabilitation based on positive thinking skills training. International Journal of Psychology and Behavioral Sciences, 47(1), 1-6. https://doi.org/10.5923/j.ijpbs.20170701.01
Crawford, J., Allen, K. A., Sanders, T., Baumeister, R., Parker, P., Saunders, C., & Tice, D. (2024). Sense of belonging in higher education students: an Australian longitudinal study from 2013 to 2019. Studies in Higher Education, 49(3), 395-409.‏ https://doi.org/10.1080/03075079.2023.2238006
Dami, Z. A., Tameon, S. M., & Saudale, J. (2020). The predictive role of academic hope in academic procrastination among students: a mixed methods study. Pedagogika, 137(1), 208-229.‏
Donaldson, S. I., Lee, J. Y., & Donaldson, S. I. (2019). Evaluating positive psychology interventions at work: A systematic review and meta-analysis. International Journal of Applied Positive Psychology, 4(3), 113-134. https://doi.org/10.1007/s41042-019-00021-8 Bottom of Form
Fang, R., & White, R. (2024). Distance Learning Students’ Perspectives of Academic Procrastination: A Qualitative Investigation. The Journal of Continuing Higher Education, 1-17. https://doi.org/10.1080/07377363.2024.2317614
Farid, A., & Ashrafzade, T. (2021). Causal explanation of academic buoyancy based on teacher-student interaction, self-efficacy and academic hope. The Journal of New Thoughts on Education, 17(2), 203-227.‏   https://jontoe.alzahra.ac.ir/article_5548.html
Hausmann, L. R. M., Ibrahim, S. A., Kwoh, C. K., Youk, A., Obrosky, D. S., & Weiner, D. K. (2018). Rationale and design of the staying positive with arthritis (SPA) study: A randomized controlled trial testing the impact of a positive psychology intervention on racial disparities in pain. Contemporary Clinical Trials, 64, 243-253. https://doi.org/10.1016/j.cct.2017.09.001
Jafari, F., Siadati, S., & Bannink, F. (2024). Enhancing the sense of coherence and social acceptance in married female students with education-family conflict: A positive-cognitive behavioral group therapy approach. International journal of psychology and psychological therapy, 24(1), 37-51.‏ https://www.ijpsy.com/volumen24/num1/654.html
Lestari, B., Oktiyani, A. I., Ramadhani, R., & Lutfhi, M. N. (2024). The Effect of Positive Thinking Training in Increasing Self-Confidence in Students. Indonesian Journal of Multidisciplinary Sciences (IJoMS), 3(1), 80-85.‏
Marsh, H. W., Guo, J., Pekrun, R., Lüdtke, O., & Núñez-Regueiro, F. (2024). Cracking chicken-egg conundrums: Juxtaposing contemporaneous and lagged reciprocal effects models of academic self-concept and achievement’s directional ordering. Educational Psychology Review, 36(2), Article 53. https://doi.org/10.1007/s10648-024-09887-w
Potts, C. (2021). Seen and unseen: First-year college students' sense of belonging during the COVID-19 pandemic. College Student Affairs Journal, 39(2), 214-224.‏ 10.1353/csj.2021.0018
Rad, H. F., Bordbar, S., Bahmaei, J., Vejdani, M., & Yusefi, A. R. (2025). Predicting academic procrastination of students based on academic self-efficacy and emotional regulation difficulties. Scientific Reports, 15(1), 3003.‏ DOI:10.1038/s41598-025-87664-7
Shademan, T., Mohammadi, M., Lotfi Kahriz Sangi, Z., & Ashrafi Alavijeh, M. (2024). The effectiveness of positive thinking training on academic vitality and students' achievement motivation during Corona epidemic. Quarterly Journal of Child Mental Health, 11(1), 1-14.‏ URL: http://childmentalhealth.ir/article-1-1137-en.html
Ubago-Jimenez, J. L., Zurita-Ortega, F., Ortega-Martin, J. L., & Melguizo-Ibañez, E. (2024). Impact of emotional intelligence and academic self-concept on the academic performance of educational sciences undergraduates. Heliyon, 10(8).‏ https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2024.e29476
Urtubia-Herrera, V., Navarta-Sánchez, M. V., Palmar-Santos, A. M., Pedraz-Marcos, A., García-Gomez, A., Luis, E. O., & Bermejo-Martins, E. (2024). The relationship between sense of coherence and emotional intelligence as individual health assets for mental health promotion in students and healthcare professionals: a scoping review. Frontiers in Public Health, 12, 1304310.‏  DOI: 10.3389/fpubh.2024.1304310
Wong, W. L. L., & Yuen, K. W. A. (2023). Online learning stress and Chinese college students’ academic coping during COVID-19: the role of academic Hope and academic self-efficacy. The Journal of Psychology, 157(2), 95-120.‏ DOI: 10.1080/00223980.2022.2148087
Woodworth, RJ., O'Brien.Malone, A., Diamond, MR., & Schuz, B. (2016). Happy days: positive psychology interventions effects on affect in an N.of.1 trial. Int J Clin Health Psychol, 16(1), 21-29. DOI: 10.1016/j.ijchp.2015.07.006
Zhu, Y., Lu, H., & Ma, W. (2024). The Relationship Between Perceived Peer Support and Academic Adjustment Among Higher Vocational College Students: The Chain-Mediating Effect of Academic Hope and Professional Identity and the Moderating Effect of Educational Background. Preprints 2024, 2024040462. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2025.1534883
Journal of Educational Psychology Studies
Volume 22, Issue 60
December 2025
Pages 173-147

Files

Share

How to cite

Statistics