Presenting a structural model of Obsessive-Compulsive Symptoms based on Mentalization with the mediation of Intolerance of Uncertainty and Self-Compassion in Students

Document Type : Scientific Articles

Authors

1 PhD Student in Psychology, Department of Clinical Psychology, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Semnan University, Semnan, Iran.

2 Associate Professor, Department of Clinical Psychology, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Semnan University, Semnan, Iran.

Abstract

The current study aimed to present a structural model of obsessive-compulsive symptoms based on mentalization, with the mediating roles of intolerance of uncertainty and self-compassion among students. This study employed a descriptive-correlational design. The statistical population included all first- and second-grade high school students in Karaj during the 2024–2025 academic year. A sample of 397 students (260 girls and 137 boys) was selected using a multistage cluster random sampling method. The research instruments included the Children’s Obsessive-Compulsive Inventory (Foa et al., 2010), The Mentalization Scale (Dimitrijević et al., 2017), Self-Compassion Scale (Neff et al., 2003), and Intolerance of Uncertainty Scale (Carleton et al., 2007). Data were analyzed using Pearson correlation and structural equation modeling (SEM) in SPSS-27 and AMOS-24. The findings showed that mentalization (β=−0.18), self-compassion (β=−0.50), and intolerance of uncertainty (β= 0.26) had direct and significant effects on obsessive–compulsive symptoms (P<0.01). Moreover, mentalization had significant direct effects on self-compassion (β=0.67) and intolerance of uncertainty (β=−0.59) (P<0.01). Finally, mentalization indirectly and significantly affected obsessive–compulsive symptoms through self-compassion and intolerance of uncertainty (β=−0.49, P<0.01). These results suggest that enhancing mentalization capacity and fostering self-compassion among students can be effective strategies for reducing obsessive–compulsive symptoms. Accordingly, designing educational programs based on these two components may contribute to the prevention and promotion of adolescents’ mental health.

Keywords

References

ارفعی، اصغر؛ بشارت قراملکی، رباب؛ قلی‌زاده، حسین؛ و حکمتی، عیسی (1390). عدم تحمل بلاتکلیفی: مقایسه بیماران افسرده اساسی با بیماران وسواسی-اجباری. مجله علوم پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تبریز، 33(5)، 22–17. https://mj.tbzmed.ac.ir/fa/Article/7524
پیمان پاک، فائزه؛ کریمی، سارا و عبداللهی، عباس (1403). نقش تعدیل‌گری سرسختی و انعطاف‌پذیری روانشناختی در رابطه با عدم تحمل ابهام و نشانگان افسردگی در دریانوردان. مجله طب دریا، ۶ (۲)، ۱۲۶-۱۳۴. http://jmarmed.ir/article-۱-۴۶۷-fa.html
خسروی، صدالله؛ صادقی، مجید و یابنده، محمدرضا (1392). کفایت روانسنجی مقیاس شفقت خود (SCS). فصلنامه علمی روش‏ها و مدل‏های روانشناختی، 4(13)، 59-47. https://jpmm.marvdasht.iau.ir/article_339.html
رشتبری، علیرضا؛ دیبا، تینا؛ نصیری شرف، فریبا؛ ذوالقدری‌ها، احمد و ساعد، امید (1401). «فقط می‌خواهم مطمئن باشم!»: ویژگی‌های روانسنجی و نقش پیش‌بینی‌کنندگی مقیاس عدم تحمل بلاتکلیفی. مجله روانشناسی و روانپزشکی شناخت، ۹(۵)، ۱14-۱01. http://shenakht.muk.ac.ir/article-1-1662-fa.html
رمضان‏نیا، زهرا؛ زارع، حسین و علیزاده فرد، سوسن (1401). مدل‌یابی روابط ساختاری باورهای وسواسی بر اساس ادراک اجتماعی، ذهنی‏سازی و همدلی با نقش واسطه‏ای تنظیم هیجان. فصلنامه پژوهش در سلامت روانشناختی، 16(۳)، 17-1. http://rph.khu.ac.ir/article-۱-۴۲۸۳-fa.html
سراوانی، ساناز و شیرازی، محمود (1397). نقش باورهای وسواسی و کمال گرایی در تصویر بدنی دانش آموزان دختر پایه سوم دبیرستان‌های شهر زاهدان. مطالعات روانشناسی تربیتی،  15(30)، 167-186. https://doi.org/10.22111/jeps.2018.3618
شیخ‌الاسلامی، علی؛ قدیمی، مریم و رضائی شریف، علی. (1404). اثربخشی آموزش به روش تلفیقی در درس ریاضی بر اشتیاق تحصیلی دانش‌آموزان. مجله مطالعات روانشناسی تربیتی، 22(59)، 190-177. https://jeps.usb.ac.ir/article_9376.html
شیخ‌الاسلامی، علی؛ قمری کیوی، حسین و محمّدی، نسیم. (1395). اثربخشی آموزش خود-دلسوزی شناختی بر خودکارآمدی ادراک شده زنان سرپرست خانوار تحت سرپرستی کمیته امداد امام خمینی (ره). فصلنامه مددکاری اجتاعی، 5(2)، 19-13. URL: http://socialworkmag.ir/article-1-178-fa.html
صفری موسوی، سید سینا؛ صادقی، مسعود و سپهوندی، محمدعلی (1399). ساختار عاملی و ویژگی‌های روان‌سنجی پرسشنامۀ ذهنی‏سازی: یک ابزار خودگزارشی برای ارزیابی ظرفیت ذهنی‏سازی. پژوهش‏های علوم شناختی و رفتاری، 10(1)، 134-123. https://doi.org/10.22108/cbs.2021.127401
عامری، نرجس (1402). روابط ساختاری طرحواره های ناسازگار اولیه با ولع مصرف در افراد وابسته به مواد تحت درمان نگهدارنده با متادون: نقش میانجی شفقت به خود. فصلنامه علمی اعتیادپژوهی، 16(66)، 47-70. http://etiadpajohi.ir/article-1-2828-fa.html
عامری، نرجس و نجفی، محمود (1403). روابط ساختاری ناگویی هیجانی و گرایش به رفتارهای پرخطر در نوجوانان: نقش میانجی انعطاف پذیری روان شناختی. مجله روانشناسی، 2(28)، 151-142. http://www.iranapsy.ir/Article/45546/FullText
علمردانی صومعه، سجاد؛ نریمانی، محمد؛ میکائیلی، نیلوفر و بشرپور، سجاد (1396). مقایسه‌ی عدم تحمل بلاتکلیفی و تنظیم هیجان در افراد مبتلا به اختلال وسواس فکری-عملی و عادی.  مطالعات روان‌شناختی، 13(2)، 94-77. https://doi.org/10.22051/psy.2017.5878
گرده پادوک، عاطفه؛ محمدی، نوراله و رحیمی، چنگیز (1402). مقایسه درهم آمیختگی فکر-عمل و شفقت خود در افراد با الگوهای مختلف نشانه‌های اختلال وسواس-اجباری و عادی. روان‏شناسی بالینی، 15(1)، 11-1. https://doi.org/10.22075/jcp.2023.28536.2538
محمودی حمیدی، شیوا؛ مهری نژاد، سید ابوالقاسم و معاضدیان، آمنه (1402). نقش میانجی شفقت به خود در رابطه ذهنی‌سازی و خوردن هیجانی در زنان دچار اضافه وزن. رویش روان شناسی، 12(۶)، 59-68. http://frooyesh.ir/article-۱-۴۶۱۷-fa.html
نورائی، نیما؛ گودرزی، محمدعلی؛ افلاک‌سیر، عبدالعزیز (۱۴۰۳). نقش میانجی ذهنی‌سازی و خودتنظیمی هیجانی در رابطه بین ترومای کودکی و افکار خودکشی. روان‌شناسی بالینی، ۲(۱۶)، 25-13. https://doi.org/10.22075/jcp.2024.33846.2880
هیبتی، عالیه؛ آهی، قاسم و شریف زاده، غلامرضا (1396). ویژگی‌های روانسنجی و ساختار عاملی پرسشنامه وسواس فکری–عملی نسخه کودکان (OCI-Y) بر روی دانش‌آموزان دوره متوسطه اول (راهنمایی) شهر بیرجند. مجله علمی دانشگاه علوم پزشکی بیرجند، ۲۴ (۲)، ۱4۶-۱3۶. http://journal.bums.ac.ir/article-۱-۲۰۶۵-fa.html
American Psychiatric Association (2022). Diagnostic And Statistical Manual of Mental Disorders (5th ed., text rev.). American Psychiatric Publishing.
Bateman, A., & Fonagy, P. (2016). Mentalization-Based Treatment for Personality Disorders: A Practical Guide. Oxford University Press.
Boland, R. J., Verduin, M. L., & Ruiz, P. (Eds.). (2022). Kaplan & Sadock’s Synopsis of Psychiatry (12th ed.). Wolters Kluwer.
Calkins, A. W., Berman, N. C., & Wilhelm, S. (2013). Recent Advances in Research on Cognition and Emotion in OCD: A Review. Current Psychiatry Reports, 15(5), 357. https://doi.org/10.1007/s11920-013-0357-4
Carleton, R. N. (2016). Into the unknown: A Review and Synthesis of Contemporary Models Involving uncertainty. Journal of Anxiety Disorders, 39, 30–43. https://doi.org/10.1016/j.janxdis.2016.02.007
Carleton, R. N., Norton, M. A., & Asmundson, G. J. (2007). Fearing The Unknown: A Short Version of The Intolerance of Uncertainty Scale. Journal of Anxiety Disorders, 21(1), 105–117. https://doi.org/10.1016/j.janxdis.2006.03.014
Chase, T. E., Chasson, G. S., Hamilton, C. E., Wetterneck, C. T., Smith, A. H., & Hart, J. M. (2019). The Mediating Role of Emotion Regulation Difficulties in the Relationship Between Self-Compassion and OCD Severity in a Non-Referred Sample. Journal of Cognitive Psychotherapy, 33(2), 157–168. https://doi.org/10.1891/0889-8391.33.2.157
De Rossi, E., Imperatori, C., Sciancalepore, F., Prevete, E., Maraone, A., Canevelli, M., Tarsitani, L., Pasquini, M., Farina, B., & Bersani, F. S. (2024). Childhood Trauma, Mentalization and Obsessive Compulsive Symptoms in a Non-Clinical Sample: A Mediation Analysis Study. Clinical Neuropsychiatry, 21(3), 195–204. https://doi.org/10.36131/cnfioritieditore20240305
Dimitrijević, A., Hanak, N., Altaras Dimitrijević, A., & Jolić Marjanović, Z. (2018). The Mentalization Scale (MentS): A Self Report Measure for the Assessment of Mentalizing Capacity. Journal of Personality Assessment, 100(3), 268–280. https://doi.org/10.1080/00223891.2017.1310730
Dugas, M. J., Freeston, M. H., & Ladouceur, R. (1997). Intolerance of Uncertainty and Problem Orientation in Worry. Cognitive Therapy and Research, 21(6), 593-606. https://doi.org/10.1023/A:1021890322153
Eichholz, A., Schwartz, C., Meule, A., Heese, J., Neumüller, J., & Voderholzer, U. (2020). Self-Compassion and Emotion Regulation Difficulties in Obsessive-Compulsive Disorder. Clinical Psychology & Psychotherapy, 27(5), 630–639. https://doi.org/10.1002/cpp.2451
Foa, E. B., Coles, M., Huppert, J. D., Pasupuleti, R. V., Franklin, M. E., & March, J. (2010). Development And Validation of a Child Version of the Obsessive Compulsive Inventory. Behavior Therapy, 41(1), 121–132. https://doi.org/10.1016/j.beth.2009.02.001
Fonagy, P., & Allison, E. (2014). The Role of Mentalizing and Epistemic Trust in the Therapeutic Relationship. Psychotherapy, 51(3), 372–380. https://doi.org/10.1037/a0036505
Freeston, M. H., Rhéaume, J., Letarte, H., Dugas, M. J., & Ladouceur, R. (1994). Why Do People Worry? Personality and Individual Differences, 17(6), 791–802. https://doi.org/10.1016/0191-8869(94)90048-5
Goodwin, A. M., & Luchner, A. F. (2023). Mentalized Affectivity as a Mediator Between Two Forms of Narcissism and Self-Compassion. Psychoanalytic Psychology, 40(4), 320–327. https://doi.org/10.1037/pap0000470
İnanç, L., & Altıntaş, M. (2018). Are Mentalizing Abilities and Insight Related to the Severity of Obsessive-Compulsive Disorder. Psychiatry investigation, 15(9), 843–851. https://doi.org/10.30773/pi.2018.05.02.2
Jansen, M., Overgaauw, S., & De Bruijn, E. R. A. (2020). Social Cognition and Obsessive-Compulsive Disorder: A Review of Subdomains of Social Functioning. Frontiers in Psychiatry, 11, 118. https://doi.org/10.3389/fpsyt.2020.00118
Kaçar-Başaran, S., Gökdağ, C. (2025). From Self-Compassion to Obsessive-Compulsive Symptoms: The Mediator Role of Intolerance of Uncertainty. Curr Psychol, 44, 2375–2384. https://doi.org/10.1007/s12144-025-07324-x
Kullgard, N., Persson, P., Möller, C., Falkenström, F., & Holmqvist, R. (2013). Reflective Functioning in Patients with Obsessive–Compulsive Disorder (OCD) – Preliminary Findings of a Comparison Between Reflective Functioning (RF) In General And OCD-Specific Reflective Functioning. Psychoanalytic Psychotherapy, 27(2), 154–169. https://doi.org/10.1080/02668734.2013.795909
Kumpasoğlu, G. B., Saunders, R., Campbell, C., Nolte, T., Montague, R., Pilling, S., Leibowitz, J., & Fonagy, P. (2025). Mentalizing, Epistemic Trust and Interpersonal Problems in Emotion Regulation: A Sequential Path Analysis Across Common Mental Health Disorders and Community Control Samples. Journal of Affective Disorders, 372, 502–511. https://doi.org/10.1016/j.jad.2024.12.050
Ladouceur, R., Talbot, F., & Dugas, M. J. (1997). Behavioral Expressions of Intolerance of Uncertainty in Worry. Behavior Modification, 21(3), 355–371. https://doi.org/10.1177/01454455970213006
Leeuwerik, T., Cavanagh, K., & Strauss, C. (2020). The Association of Trait Mindfulness and Self-Compassion with Obsessive-Compulsive Disorder Symptoms: Results from a Large Survey with Treatment-Seeking Adults. Cognitive Therapy and Research, 44(1), 120–135. https://doi.org/10.1007/s10608-019-10049-4
Loehlin, J. C., & Beaujean, A. A. (2017). Latent Variable Models: An Introduction to Factor, Path, and Structural Equation Analysis. Routledge.
Marsh, H. J., Rock, A. J., & Clark, G. I. (2024). Adult Attachment and OCD Symptoms: The Mediating Role of Intolerance of Uncertainty and Beliefs about Losing Control. Clinical Psychologist, 28(2), 155–168. https://doi.org/10.1080/13284207.2024.2336962
Mohammadi, M. R., Ahmadi, N., Hooshyari, Z., Khaleghi, A., Rismanian Yazdi, F., & Mehrparvar, A. H. (2021). Prevalence, Comorbidity, and Predictors of Obsessive-Compulsive Disorder in Iranian Children and Adolescents. Journal of Psychiatric Research, 141, 192–198. https://doi.org/10.1016/j.jpsychires.2021.06.018
Moroń, M., & Kocur, D. (2023). Self-Compassion and Obsessive–Compulsive Symptoms in a Non-Clinical Sample: Insights from Network Analysis and Canonical Correlation Analysis. Mindfulness, 14(12), 3052-3068. https://doi.org/10.1007/s12671-023-02256-8
Moroń, M., Biolik-Moroń, M., & Matuszewski, K. (2022). Scrupulosity in the Network of Obsessive-Compulsive Symptoms, Religious Struggles, and Self-Compassion: A Study in a Non-Clinical Sample. Religions, 13(10), 879. https://doi.org/10.3390/rel13100879
Neff, K. (2003a). Self-Compassion: An Alternative Conceptualization of a Healthy Attitude Toward Oneself. Self and Identity, 2(2), 85–101. https://doi.org/10.1080/15298860309032
Neff, K. (2003b). The Development and Validation of a Scale to Measure Self-Compassion. Self and Identity, 2(3), 223-250. https://doi.org/10.1080/15298860309027
Pérez-Vigil, A., de la Cruz, L. F., Brander, G., Isomura, K., Jangmo, A., Feldman, I., ... & Mataix-Cols, D. (2018). Association of Obsessive-Compulsive Disorder with Objective Indicators of Educational Attainment: A Nationwide Register-Based Sibling Control Study. JAMA Psychiatry, 75(1), 47-55.‏ https://doi.org/10.1001/jamapsychiatry.2017.3523
Pino, M. C., De Berardis, D., Mariano, M., Vellante, F., Serroni, N., Valchera, A., Valenti, M., & Mazza, M. (2016). Two Systems for Empathy in Obsessive-Compulsive Disorder: Mentalizing and Experience Sharing. Revista Brasileira De Psiquiatria, 38(4), 307–313. https://doi.org/10.1590/1516-4446-2015-1679
Pradhan, B. (2015). Yoga and Mindfulness Based Cognitive Therapy: A Clinical Guide. Springer International Publishing/Springer Nature. https://doi.org/10.1007/978-3-319-09105-1
Redfern, S., Cooper, A., & Cooper, A. (2015). Reflective Parenting: A Guide to Understanding What's Going on in Your Child's Mind (1st ed.). Routledge.
See, C. C. H., Tan, J. M., Tan, V. S. Y., & Sündermann, O. (2022). A Systematic Review on the Links Between Emotion Regulation Difficulties and Obsessive-Compulsive Disorder. Journal of Psychiatric Research, 154, 341–353. https://doi.org/10.1016/j.jpsychires.2022.07.023
Sher, A., Wootton, B. M., & Paparo, J. (2024). A Preliminary Investigation of the Mediating Roles of Self-Compassion and Emotion Dysregulation in the Relationship Between Maladaptive Perfectionism and Obsessive-Compulsive Behaviors. Journal of Clinical Psychology, 80(3), 591–609. https://doi.org/10.1002/jclp.23640
Sloover, M., van Est, L. A. C., Janssen, P. G. J., Hilbink, M., & van Ee, E. (2022). A Meta-Analysis of Mentalizing in Anxiety Disorders, Obsessive-Compulsive and Related Disorders, and Trauma and Stressor Related Disorders. Journal of Anxiety Disorders, 92, 102641. https://doi.org/10.1016/j.janxdis.2022.102641
Surtees, A. D. R., Briscoe, H., & Todd, A. R. (2024). Anxiety and Mentalizing: Uncertainty as a Driver of Egocentrism. Current Directions in Psychological Science, 33(2), 100-107. https://doi.org/10.1177/09637214231217314 
Witteveen, K., & O’Hara, D. (2025). Mentalisation, Self-Compassion, and the Psychosocial Impact of ADHD in Adult Women. Psychotherapy and Counselling Journal of Australia, 13(1), 1-25. https://doi.org/10.59158/001c.141060
Xu, J., Ironside, M. L., Broos, H. C., Johnson, S. L., & Timpano, K. R. (2024). Urged to Feel Certain Again: The role of Emotion-Related Impulsivity on the Relationships Between Intolerance of Uncertainty and OCD Symptom Severity. The British journal of clinical psychology, 63(2), 258–272. https://doi.org/10.1111/bjc.12456
Journal of Educational Psychology Studies
Volume 23, Issue 61
May 2026
Pages 164-133

Files

Share

How to cite

Statistics