اثربخشی برنامه‌ی آموزشی هوپس (HOPS) بر مهارت‌های مدیریت زمان دانش‌‌آموزان تعلّل‌ورز

نوع مقاله : مقاله علمی

نویسندگان

1 استاد، گروه مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

2 دانشجوی کارشناسی‌ارشد مشاوره مدرسه، گروه مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

10.22111/jeps.2026.54922.6214

چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی برنامه‌ی آموزشی هوپس (مهارت‌های تکالیف، سازمان‌دهی و برنامه‌ریزی) بر مهارت‌های مدیریت زمان دانش‌آموزان تعلّل‌ورز انجام گرفت. روش پژوهش، نیمه‌‌‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه کنترل بود. جامعه‌ی‌ آماری پژوهش را تمامی دانش‌آموزان دختر دوره‌ی متوسطه‌ی اوّل شهر اردبیل در سال‌تحصیلی 1405-1404 تشکیل می‌دادند که از میان آن‌ها با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای، 40 دانش‌آموز تعلّل‌ورز انتخاب شده و به طور تصادفی در گروه آزمایش (20 نفر) و گروه کنترل (20 نفر) جایگزین شدند. شرکت‌کنندگان گروه آزمایش، 12 جلسه برنامه‌ی آموزشی هوپس را دریافت نمودند و گروه کنترل به روال عادی خود ادامه دادند. برای جمع‌آوری داده‌ها از مقیاس مهارت‌های رفتار‌ی مدیریت زمان ماکان (1994) و مقیاس تعلّل‌ورزی تحصیلی سولومون و رات‌بلوم (1984) استفاده شد. داده‌ها با روش آماری تحلیل کوواریانس با استفاده از نرم‌افزار SPSS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. یافته‌ها نشان داد که دانش‌آموزان تعلّل‌ورز گروه آزمایش نسبت به دانش‌آموزان تعلّل‌ورز گروه کنترل در پس آزمون، به طور معناداری، از مهارت‌های مدیریت زمان بیشتری برخوردار بودند و فرضیه‌ی پژوهش مبنی بر اثربخشی برنامه‌ی آموزشی هوپس بر مهارت‌های مدیریت زمان دانش‌آموزان تعلّل‌ورز، مورد تایید قرار گرفته است. بنابراین، می‌توان نتیجه گرفت که برنامه‌ی آموزشی هوپس بر مهارت‎های مدیریت زمان دانش‌آموزان تعلّل‌ورز اثربخش است. لذا، توصیه می‌شود از این برنامه‌ی آموزشی به منظور افزایش مهارت‌های مدیریت زمان دانش‌آموزان تعلّل‌ورز در مدارس استفاده شود.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

The effectiveness of the HOPS educational program on time management skills of procrastinating students

نویسندگان [English]

  • Ali Sheykholeslami 1
  • Fatemeh Hedayatjoo 2
  • Hossein Ghamari Kivi 1
1 Professor, Department of Counseling, Faculty of Educational Sciences and Psychology, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran.
2 M.A. of School Counselling, Department of Counseling, Faculty of Educational Sciences and Psychology, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran.
چکیده [English]

The purpose of this study was to examine the effectiveness of the HOPS (Homework, Organization and Planning Skills) educational program on time management skills of procrastinating students. The method of the current research was semi-experimental including pretest and posttest designs with a control group. All female students of secondary education of Ardabil city in the academic year of 2025-2026 comprised the population of this research. 40 procrastinating students were recruited through randomized cluster sampling which were randomly assigned to experimental group (n=20) and control group (n=20). The participants of the experimental group, received 12 sessions of the HOPS educational program while the control group sticked to their normal routine. The Macan's Time Management Behavior Skills Scale (1994) and Solomon and Ruth Bloom's Academic Procrastination Scale (1984) were taken to collect data. The data were analyzed using statistical method of covariance in SPSS software. The results demonstrated that the time management skills of procrastinating students in posttests of the experimental group significantly outperformed the control group and the research hypothesis based on the effectiveness of the HOPS educational program on time management skills of procrastinating students was approved. Thus, it can be concluded that the HOPS educational program is indeed effective on time management skills of procrastinating students; therefore, applying this program in case of increasing student's time management skills in schools is suggested.

کلیدواژه‌ها [English]

  • HOPS Educational Program
  • Time Management Skills
  • Procrastinating Students

مراجع

حبیبی‌کلیبر، رامین؛ پیری، موسی و رحیمی‌نیا، شب‌بو. (1397). مدل‌یابی رابطه ساختاری حمایت اجتماعی ادراک شده و تعلّل‌ورزی تحصیلی با واسطه‌گری شیوه‌های کمک‌خواهی تحصیلی. فصلنامه پژوهش های نوین روانشناختی، (49)13، 100-73. 20.1001.1.27173852.1397.13.49.4.2 DOI:
شیخ‌الاسلامی، علی و سیداسماعیلی قمی، نسترن. (1400). اثربخشی آموزش مهارت‌های خوش‌بینی بر دلزدگی تحصیلی دانش‌آموزان با عملکرد تحصیلی ضعیف. مطالعات روانشناسی تربیتی، 18(43)، 16-1. 10.22111/jeps.2021.6475 DOI:
شیخ‌الاسلامی، علی. (1395). پیش‏بینی اهمال‏کاری تحصیلی بر اساس راهبردهای شناختی، راهبردهای فراشناختی و اضطراب امتحان در دانشجویان راهبردهای شناختی در یادگیری، 4(6)، 101-81. DOI: 10.22084/j.psychogy.2016.1438
شیخ‌الاسلامی، علی؛ سیداسماعیلی قمی، نسترن و بشیرگنبدی، سپیده. (1401). اثربخشی مداخله‌ی رایانه‌محور کاپیتان‌لاگ بر عملکرد برنامه‌ریزی-سازماندهی دانش‌آموزان با اختلال یادگیری خاص، مطالعات روانشناسی تربیتی، 19(47)، 67-53. Magiran.com/p2516061
References
Aeon, B., Faber, A., & Panaccio, A. (2021). Does time management work? A meta- analysis. PLoS One, 16(1), Article e0245066. https://DOI.org/10.1371/journal. pone.0245066
Bansal, P., Shipp, A. J., Crilly, D., Jansen, K. J., Okhuysen, G. A., & Langley, A. (2025). Theorizing time in management and organizations. Academy of Management Review, 50(1), 7–19. https://DOI.org/10.5465/amr.2024.0554
Beutel, M. E., Klein, E. M., Aufenanger, S., Br¨ahler, E., Dreier, M., Müller, K. W., Quiring, O., Reinecke, L., Schmutzer, G., Stark, B., & W¨olfling, K. (2016). Procrastination, distress and life satisfaction across the age range - A German representative community study. PLoS One, 11(2), Article e0148054. https://DOI. org/10.1371/journal.pone.0148054
Breaux, R. P., Langberg, J. M., Molitor, S. J., Dvorsky, M. R., Bourchtein, E., Smith, Z. R., & Green, C. D. (2019). Predictors and Trajectories of Response to the Homework, Organization, and Planning Skills (HOPS) Intervention for Adolescents with ADHD. Behavior therapy, 50(1), 140–154. https://DOI.org/10.1016/j.beth.2018.04.001
Fabiano, G. A., Pyle, K., Kelty, M. B., & Parham, B. R. (2017). Progress Monitoring Using Direct Behavior Rating Single Item Scales in a Multiple-Baseline Design Study of the Daily Report Card Intervention. Assessment for Effective Intervention, DOI: 1534508417703024.
Ferrari, J. R., & Tibbett, T. P. (2020). Procrastination. In V. Zeigler-Hill, & T. K. Shackelford (Eds.), Encyclopedia of personality and individual differences (pp. 4046–4053). Springer International Publishing. https://DOI.org/10.1007/978-3- 319-24612-3_2272.
Gall, M. D., Gall, J. & Borg, W. (2014). Quantitative and qualitative research methods in educational sciences and psychology. 32(3). DOI:10.2307/3121583
Gonz´alez-Brignardello, M. P., S´anchez-Elvira Paniagua, A., & L´opez-Gonz´alez, M.´A. (2023). Academic procrastination in children and adolescents: A scoping review. Children, 10(6), 1016. https://DOI.org/10.3390/children10061016
Hobbs, L. H. (2025). The Effectiveness of the Homework, Organization Logan Hobbs, and Planning Skills (HOPS) Intervention for High School Students. https://red.mnstate.edu/thesis/1056/
Högberg, & Strandh, M. (2024). Temporal trends and inequalities in school-related stress in three cohorts in compulsory school in Sweden. Scandinavian Journal of Educational Research, 69(4), 667-681. https://DOI.org/10.1080/00313831.2024.2330932
Johansson, F., Rozental, A., Edlund, K., Cˆot´e, P., Sundberg, T., Onell, C., Rudman, A., & Skillgate, E. (2023). Associations between procrastination and subsequent health outcomes among university students in Sweden. JAMA Network Open, 6(1). https:// DOI.org/10.1001/jamanetworkopen.2022.49346. e2249346-e2249346.
Langberg, J. M., Epstein, J. N., Urbanowicz, C. M., Simon, J. O., & Graham, A. J. (2008). Efficacy of an organization skills intervention to improve the academic functioning of students with attention-deficit/hyperactivity disorder. School Psychology Quarterly, 23(3), 407–417. https://DOI.org/10.1037/1045-3830.23.3.407
Langberg, J. M., Molina, B. S., Arnold, L. E., Epstein, J. N., Altaye, M., Hinshaw, S. P., & Hechtman, L. (2011). Patterns and predictors of adolescent academic achievement and performance in a sample of children with attention-deficit/hyperactivity disorder. Journal of Clinical Child & Adolescent Psychology, 40, 519-531. DOI: 10.1080/15374416.2011.581620
Langberg, J.M., Smith, Z.R., Dvorsky, M.R., Molitor, S.J., Bourchtein, E., Eddy, L.D., Eadeh, H.M., & Oddo, L.E. (2017). Factor structure and predictive validity of a homeworkmotivation measure for use with middle school students with Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder. School Psychology Quarterly. DOI: 10.1037/spq0000219
Langberg, Joshua M. (2015). Homework, Organization, and Planning Skills (HOPS) Interventions: A Treatment Manual. Bethesda, MD: National Association of School Psychologists (NASP Publications).
Llorente-Alonso, M., García-Ael, C., & Topa, G. (2024). A meta-analysis of psychological empowerment: Antecedents, organizational outcomes, and moderating variables. Current Psychology, 43(2), 1759-1784. [DOI: 10.1007/s12144-023-04369-8]
Merrill, B. M., Morrow, A. S., Altszuler, A. R., Macphee, F. L., Gnagy, E. M., Greiner, A. R., ... & Pelham, W. E. (2017). Improving homework performance among children with ADHD: A randomized clinical trial. Journal of Consulting and ClinicalPsychology, 85(2), 111. https://DOI.org/10.1037/ccp0000144
Nieberding, M., & Heckler, A. F. (2021). Patterns in assignment submission times: Procrastination, gender, grades, and grade components. Physical Review Physics Education Research, 17(1), Article 013106. https://DOI.org/10.1103/ PhysRevPhysEducRes.17.013106
P´erez-Jorge, D., Hern´andez-Henríquez, A. C., Melwani-Sadhwani, R., & Gallo- Mendoza, A. F. (2024). Tomorrow never comes: The risks of procrastination for adolescent health. European Journal of Investigation in Health Psychology and Education, 14(8), 2140–2156. https://DOI.org/10.3390/ejihpe14080143
Purnomo, R. A. A., Susanto, A. R. A., & Oktavianisa, N. A. (2024). The role of self-efficacy on academic procrastination among University Student. Jurnal Psikologi Teori Dan Terapan, 15(01), 74-86. https://DOI.org/10.26740/jptt.v15n01.p74-86
Rice, K. G., Richardson, C. M., & Clark, D. (2012). Perfectionism, procrastination, and psychological distress. Journal of Counseling Psychology, 59(2), 288–302. https://DOI. org/10.1037/a0026643
Salguero-Pazos, M. R., & Reyes-de-C´ozar, S. (2023). Interventions to reduce academic procrastination: A systematic review. International Journal of Educational Research, 121, Article 102228. https://DOI.org/10.1016/j.ijer.2023.102228
Schunk, D. H. (2020). Learning theories: An educational perspective (8th ed.). New York: Pearson.
Sergis, S., Sampson, D. G., & Pelliccione, L. (2018). Investigating the impact of Flipped Classroom on students' learning experiences: A Self-Determination Theory approach. Computers in Human behavior, 78, 368-378.
مطالعات روانشناسی تربیتی
دوره 23، شماره 61
اردیبهشت 1405
صفحه 98-80

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار