ارائه مدل ساختاری پیش‌بینی رفتارهای‌خرابکارانه در ‌مدرسه بر‌اساس جهت‌گیری انگیزشی معلمان و والدین با نقش میانجی جهت‌گیری‌مثبت نسبت به مدرسه در‌ دانش‌آموزان

نوع مقاله : مقاله علمی

نویسندگان

1 استادیار، گروه روانشناسی تربیتی، دانشکده علوم انسانی، موسسه آموزش عالی باختر، ایلام، ایران.

2 کارشناسی ارشد، گروه روانشناسی بالینی، دانشگاه آزاد ایلام، ایلام، ایران.

3 کارشناسی ارشد، گروه روانشناسی تربیتی، دانشکده علوم انسانی، موسسه آموزش عالی باختر، ایلام، ایران.

10.22111/jeps.2025.46548.5496

چکیده

پژوهش حاضر با هدف ارائه مدل‌ساختاری پیش‌بینی رفتارهای‌خرابکارانه دانش‌آموزان در‌ مدرسه بر‌ اساس جهت‌گیری‌انگیزشی معلمان و والدین با نقش میانجی جهت‌گیری‌مثبت نسبت‌ به مدرسه انجام گرفت. روش‌ تحقیق پژوهش، توصیفی-همبستگی از نوع مدل‌یابی معادلات‌ساختاری بود. جامعه‌آماری را ‌کلیه دانش‌آموزان پسر دوره‌دوم متوسطه شهر ایلام در‌ سال تحصیلی 1401-1400 (3521 نفر) تشکیل دادند. نمونه‌ پژوهش 384 نفر از این دانش‌آموزان است که بر ‌اساس جدول کرجسی و مورگان، به ‌شیوه تصادفی‌ خوشه‌ای چند مرحله‌ای انتخاب شدند. برای جمع‌آوری داده‌ها از‌ پرسشنامه‌های رفتارخرابکارانه علیوردی‌نیا و همکاران (1392)، ادراک والدین گرولنیک و همکاران (1997)، جو یادگیری بلاک و دسی (1996) و جهت‌گیری ‌مثبت نسبت به مدرسه ابوالمعالی‌الحسینی و احمدی (1396) استفاده شد. ‌داده‌ها با استفاده از ضریب‌همبستگی پیرسون و مدلیابی معادلات‌ ساختاری تحلیل شدند. نتایج نشان داد که مدل‌ پژوهش از برازش‌ مطلوبی برخوردار است و جهت‌گیری‌انگیزشی معلمان و والدین به‌طور ‌مستقیم و نیز با‌ میانجی‌گری جهت‌گیری‌‌مثبت نسبت ‌به مدرسه بر رفتارهای‌خرابکارانه دانش‌آموزان تاثیرگذار و قابل پیش‌بینی است. لذا نتیجه‌گیری می‌شود در نظام‌ تربیتی‌خانواده و مدرسه،‌ به ‌نگرش‌ها و باورهای‌ والدین و معلمان به‌ مدرسه به‌عنوان افراد تأثیرگذار توجه ‌بیشتری گردد تا زمینه جهت‌گیری‌مثبت نسبت‌ به مدرسه در دانش‌آموزان و به تبع آن کاهش‌ رفتارهای‌خرابکارانه فراهم‌گردد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Presenting a structural model for predicting vandalistic behaviors in school based on the motivational orientation of teachers and parents with the mediating role of positive orientation towards school

نویسندگان [English]

  • Sajad Taherzadeh Ghahfarokhi 1
  • Sara Kaviani 2
  • Nejat Yasemi 3
1 Assistant Professor, Department of Educational Psychology, Faculty of Humanities, Bakhtar Institute of Higher Education, Ilam, Iran.
2 M.A, Department of Clinical Psychology, Azad University of Ilam, Ilam, Iran.
3 M.A, Department Educational psychology, Faculty of Humanities, Bakhtar Institute of Higher Education, Ilam, Iran.
چکیده [English]

The present study was conducted with the aim of providing a structural model for predicting students' vandalistic behaviors in school based on the motivational orientation of teachers and parents with the mediating role of positive orientation towards school. The research method of the research was descriptive-correlation type of structural equation modeling. The statistical population included all male students of the second year of high school in Ilam city in the academic year of 2022-2023 (3521 people). The research sample was 384 students who were selected by a multi-stage cluster random method based on the table of Karjesi and Morgan. To collect data, Vandalist behavior questionnaires of Aliverdinia et al. (2013), Perception of parenting styles by Grolnick et al (1997), the learning climate of Black and Desi (1996) and positive school orientation questionnaire by Abol-Maali-Hosseini and Ahmadi (2016) were used. The data were analyzed using Pearson's correlation coefficient and structural equation modeling. The results showed that the research model has a favorable fit and the motivational orientation of teachers and parents directly and through the mediation of positive orientation towards the school has an impact and predictably on students' vandalistic behaviors. Therefore, it is concluded that in the educational system of family and school, more attention should be paid to the attitudes and beliefs of parents and teachers towards school as influential people in order to provide a positive orientation towards school in students and consequently reduce vandalistic behaviors

کلیدواژه‌ها [English]

  • vandalistic behaviors in school
  • motivational orientation of teachers and parents
  • positive orientation towards school
  • students
احمدی، حبیب. (1384). جامعه شناسی انحرافات. تهران، انتشارات سمت.
احمدی، ملیحه، هاشمیان، کیانوش، درتاج، فریبرز و ابوالمعالی الحسینی، خدیجه. (1399). مقایسه اثربخشی آموزش اجتماعی عاطفی و آموزش ذهن­آگاهی بر افزایش جهت­گیری مثبت نسبت به مدرسه.  فصلنامه پژوهشی روانشناسی مدرسه و آموزشگاه، دوره 4، شماره 4، 133-120. ]پیوند[
اسپالدینگ، چریل. (1398). انگیزش در کلاس درس (ترجمه محمدرضا نائینیان و اسماعیل بیابانگرد). تهران، انتشارات مدرسه.
اشرف، پریچهر، شیخ الاسلامی، راضیه. (1396). بیگانگی تحصیلی در دانش‌آموزان: نقش کنترلی والدین و تاکیدات هدفی معلم. مجله مطالعات روانشناسی تربیتی، دوره 14، شماره 27، 29-62. [پیوند]
افشاریان، ندا و کدیور، پروین. (1395). نقش دلبستگی به والدین و همسالان و ازخودبیگانگی روانی در پیش‌بینی رفتار خرابکارانۀ نوجوانان.  اندیشه های نوین تربیتی، دوره1، شماره12، 61-78.  ]پیوند[
باباخانی، نرگس، حجازی موغانی، الهه و پاشا شریفی، حسن. (1396). هنجاریابی مقیاس ادراک نوجوانان از شیوه های تربیتی والدین و مقایسه مؤلفه های آن در دختران و پسران شهر تهران.  فصلنامه علمی و پژوهشی روانسنجی، دوره 20، شماره 5، 83-61.]پیوند[
تیموری، امیر، کدیور، پروین و رضازاده بهادران، حمیدرضا. (1399). شاخص­های روان­سنجی پرسشنامه حمایت از خودمختاری ادراک شده - پرسشنامه جو یادگیری. پژوهش در یادگیری آموزشگاهی و مجازی، دوره 1، شماره 8، 54-45. ]پیوند[
زمانی کوخالو، لیلا، سپاه منصور، مژگان و ابوالمعالی الحسینی، خدیجه. (1400). اثربخشی آموزش صلح بر شایستگی‌تحصیلی و جهت‌گیری مثبت دانش‌آموزان نسبت به مدرسه. پژوهش در نظام های آموزشی، دوره 53، شماره 15، ص 10-1. ]پیوند[
سپهوند، رضا، عارف­نژاد، محسن، فتحی چگنی، فریبرز و سپهوند، مهدیه. (1399). شناسایی و تبیین اثرگذارترین و اثرپذیرترین مؤلفه‌های مؤثر بر گرایش دانش­آموزان به رفتار خرابکارانه با روش دیمتل فازی (مورد مطالعه: دانش­آموزان مقطع متوسطه شهرستان خرم­آباد). فصلنامه پژوهش­های کاربردی روانشناختی، دوره 2، شماره 1، 208-181. ]پیوند[
سعیدی، یاسین، مکتبی، غلامحسین و یخچالی، علیرضا. (1399). بررسی رابطۀ پیوند با مدرسه و رضایت از تحصیل با گرایش به رفتارهای خرابکارانه در دانش‌آموزان پسر سال دوم (دورة دوم) متوسطه شهر اهواز. فصلنامه روان شناسی مدرسه و آموزشگاه، دوره 3، شماره 9، 83-100. ]پیوند[
سلطان­نژاد، سمیه، سعدی­پور، اسماعیل و اسدزاده، حسن. (1395). رابطه سبک‌های فرزندپروری ادراک شده با اهمال‌کاری و ‏خودناتوان‌سازی. فصلنامه روانشناسی تربیتی، دوره 38، شماره 11، 22-1. ]پیوند[
طاطاری، یونس، کارشکی، حسین و سادات هاشمی، فروزان. (1395). بررسی رابطه بین جو یادگیری و پرخاشگری در دانش ‌‌آموزان دختر پایه­های دوم و سوم دبیرستان‌های شهر مشهد. فصلنامه پژوهش های کاربردی در روان‌شناسی تربیتی، دوره 3، شماره 2، 59-43. ]پیوند[
ظهورپرونده، وجیهه، زیرک، الهام. (1402). تاثیر آموزش مشغولیت تحصیلی بر توان بخشودگی و افزایش جهت گیری مثبت نسبت به مدرسه در دانش‌آموزان. مجله مطالعات روانشناسی تربیتی، 20(51)، 81-68. [پیوند]
 عباسی، ارسلان، جدیدی، هوشنگ، یاراحمدی، یحیی و گودرزی، محمود. (1400). تحلیل ساختاری روابط نشاط ذهنی و درگیری تحصیلی با میانجیگری نگرش نسبت به مدرسه و ادراک حمایت اجتماعی معلم. فصلنامه روان شناسی تحلیلی- شناختی، دوره 12، شماره 45، 1-15.]پیوند[
علیوردی نیا، اکبر، شارع­پور، محمد و رحمانی، سحر. (1392). تبیین رفتارهای وندالیستی از دیدگاه نظریه های آنومی- فشار (مطالعة دانشجویان دانشگاه مازندران). مطالعات اجتماعی ایران، دوره 4، شماره 7، 109-83. ]پیوند[
فرنودیان، پریسا، ابولمعالی الحسینی، خدیجه و هاشمیان، کیانوش. (1398). پیش بینی جهت گیری مثبت نسبت به مدرسه بر اساس یادگیری اجتماعی- هیجانی و رابطه والد-فرزند با میانجی‌‌گری ساختار انگیزشی. فصلنامه تعالی مشاوره و روان درمانی، دوره 32، شماره 8، ص 55-73. ]پیوند[
قاسم­زاده اجیرلو، اسلام، معینی، سیدرضا و کرم­پور، روزا. (1399). بررسی عوامل اجتماعی مؤثر بر وندالیسم دانش‌ آموزان دبیرستان‌های شهر پارس‌آباد. نشریه تغییرات اجتماعی-فرهنگی، دوره 3، شماره 17، 115-96. ]پیوند[
کاکابرایی، کیوان و مرادی، علیرضا. (1396). آموزش حل مسئله خانواده محور به والدین و تأثیرآن بر ادراک کودک از والدین. فصلنامة فرهنگ مشاوره و روان درمانی، دوره 29، شماره 8، 186-165. ]پیوند[
متقیان، مریم، پاشاشریفی، حسن و میرهاشمی، مالک. (1397). تبیین انگیزش تحصیلی دانش­آموزان بر مبنای جهت­گیری انگیزشی ادراک شده والدین و معلمان و میانجی‌گری نیازهای اساسی روانشناختی (ارائه مدلی علّی).  نشریه روانشناسی تربیتی، دوره 47، شماره 13، 162-141. ]پیوند[
References
Abdullah Kamal,S.S.L., Masnan, A.H., & Hashim, N.H. (2023). A systematic literature review on levels and effects of parental involvement in children’s learning. International Journal of Evaluation and Research in Education, vol 12(13), 1253-1261. [link]
Aysel, Y., & Nilgun, K. (2011). Effects of Locational Factors on Vandalism in Seaside parks. Scientific Research and Essays Vo, 6, (20), 4207-4212.  [link]
Black, A. E., & Deci, E. L. (2000). The effects of student self-regulation and instructor autonomy support on learning in a college-level natural science course: A self-determination theory perspective. Science Education, 84, (6).[link]
Ervasti, J., Kivimäki, M., Puusniekka, R., Luopa, P., Pentti, J., Suominen, S., Vahtera, J., & Virtanen, M. (2012). Association of pupil vandalism, bullying and truancy with teachers' absence due to illness: A multilevel analysis. Journal of School Psychology. 50(2012), 347-361.[link]
Grolnick, W. S., Deci, E. L., & Ryan, R. M. (1997). Internalization within the family: The self-determination theory perspective. Parenting and children’s internalization of values. A handbook of contemporary theory, 135-161.[link]
Katz , I., Kaplan, A., & Buzukashvily, T. (2011). The role of parents' motivation in students' autonomous motivation for doing homework. Learning and Individual Differences, 21, 376–386.[link]
Kira, T., & Ivan, P. (2021). The problem of vandalism among teenagers and ways to solve it. Скиф. Вопросы студенческой науки, 7, (59), 239-244.[link]
Kruzhkovaa, O. V., Vorobyevaa, I. V., Zhdanovac, N. E., Ljovkinab, A. O. (2018). Adolescent Vandalism: The Role of the Parent-Child Relationship in the Development of Destructive Behavior. Psychology in Russia: State of the Art. 11(3), 168-182.[link]
Lo, B.C.Y., & Liu, J.C.C. (2017). Executive control in depressive rumination: Backwar inhibition and non-inhibitory switching performance in a modified mixed antisaccade task. Frontiers in Psychology, 8(14): 1-36.[link]
Nduku Wambua , G., Obondo, A., Bifulco, A., Kumar, M. (2018). The role of attachment relationship in adolescents’ problem behavior development: a cross-sectional study of Kenyan adolescents in Nairobi city. Child Adolesc Psychiatry Mental Health.[link]
Rezaee, S., Rao, S. P. & Ezrin, Arbi. (2011). Vandalism in Tehran, Iran Influence of some of the Urban Environmental Factors. Department of Architecture Faculty of the Built Environment University of Malaya 50603 KualaLumpur, Malaysia, 1-8.[link]
Sivrikaya, A. H. (2019). The Relationship between academic motivation and academic achievement of the students. Asian Journal of Education and Training, 5, (2), 309-315.[link]
Vilalta, C. Fondevila, G. (2017). School Vandalism in Mexico. Journal of School Violence: 17(7), 1-13.[link]
Vorobyeva I.V., Kruzhkova O.V., Krivoshchekova M.S. (2015). The genesis of vandalism: From childhood to adolescence. Psychology in Russia: State of the Art, 8(1), 139-156.[link]
Walker, C. O. (2012). Student perceptions of classroom achievement goals as predictors of belonging and content instrumentality. Social Psychology of Education, 15, (1), 97-107.[link]
Williams, G. C., & Deci, E. L. (1996). Internalization of biopsychosocial values by medical students: a test of self-determination theory. Journal of personality and social psychology, 70, (4), 767.[link]