اثربخشی آموزش خودکارآمدی بر کمک ‏طلبی تحصیلی و اشتیاق تحصیلی دانش‏ آموزان

نوع مقاله : مقاله علمی

نویسندگان

1 استاد روان شناسی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران

2 کارشناس ارشد روان شناسی تربیتی دانشگاه سیستان و بلوچستان

چکیده

پژوهش شبه آزمایشی حاضر باهدف بررسی تأثیر آموزش خودکارآمدی بر کمک طلبی تحصیلی و اشتیاق تحصیلی در بین دانش­آموزان متوسطه دوره اول شهر زاهدان در سال تحصیلی 98-97 انجام شد. با توجه به تعداد افراد جامعه آماری، به کمک روش نمونه‌گیری هدفمند از میان مدارس متوسطه اول ناحیه دو شهر زاهدان یک مدرسه انتخاب شدند که از بین دانش آموزان این مدرسه تعداد 30 نفر که نمره کمک طلبی و اشتیاق تحصیلی پایینی داشتند انتخاب و در دو گروه آزمایش و کنترل قرار داده شدند. برای جمع‌آوری اطلاعات از پرسشنامه‌های کمک طلبی تحصیلی ریان و پیتریچ (1997) و اشتیاق تحصیلی فردریکز و همکاران (2004) به‌عنوان پیش‌آزمون از هر دو گروه آزمایش و کنترل استفاده شد و سپس 8 جلسه آموزش خودکارآمدی برای گروه آزمایش انجام و در خاتمه از هر دو گروه پس‌آزمون به عمل آمد. داده­های جمع‌آوری‌شده با استفاده از نرم‌افزار آماری 22 SPSS و تحلیل کوواریانس مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد که آموزش خودکارآمدی بر کمک طلبی تحصیلی و اشتیاق تحصیلی تأثیر معنی‌داری دارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

the effect of self-efficacy training on academic help-seeking and academic engagement among junior high school students in Zahedan

نویسندگان [English]

  • hossein jenaabadi 1
  • fahime sarani 2
1 Professor of Psychology, University of Sistan and Baluchestan, Zahedan, Iran
2 universtiy of sistan and baluchestan
چکیده [English]

This quasi-experimental study aimed at examining the effect of self-efficacy training on academic help-seeking and academic engagement among junior high school students in Zahedan in the academic year 2018-2019. Given the number of people considered as the statistical population, a school was selected among all junior high schools in District 2 of Zahedan, using the purposeful sampling method. Out of all the students studying at this school, 30 students who gained low academic help-seeking and engagement scores were selected and divided into two groups, i.e., an experimental group and a control group. To collect data, the Ryan and Pintrich Academic Help-Seeking Questionnaire (1997) and the Fredricks et al. Academic Engagement Scale (2004) were applied as the pretest and completed by both experimental and control groups. Then, 8 self-efficacy training sessions were conducted for the experimental group, and a post-test was performed on both groups after holding all the sessions. Data were analyzed using the analysis of covariance via SPSS ver. 22. The results demonstrated that self-efficacy training had significant effects on academic help-seeking and academic engagement.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Self-Efficacy Training
  • Academic Help-Seeking
  • Academic Engagement
1.اسلامی، محمدعلی؛ درتاج، فریبرز؛ سعدی پور، اسماعیل و دلاور، علی (1396). مدل یابی علی اشتیاق تحصیلی؛ بر مبنای عملکرد تحصیلی حمایت‌شده، عزت‌نفس و خودکارآمدی درسی در دانشجویان دوره کارشناسی دانشگاه امیرکبیر تهران، راهبردهای شناختی در یادگیری، 5(9)، 17-1
2.ایروانی، محمود؛ صبحی قراملکی، ناصر و مهرافزون، داریوش (1392). اثربخشی آموزش خودکارآمدی بر افزایش خلاقیت دانش آموزان. فصلنامه علمی، پژوهشی ابتکار و خلاقیت در علوم انسانی، 3(3)، 91-71
3.تقوائی نیا (1397) تأثیر آموزش راهبردهای فراشناختی بر کمک‌طلبی و تعلل ورزی تحصیلی دانشجویان مشروطی. دو فصلنامه راهبردهای شناختی در یادگیری، سال ششم شماره یازدهم، صص 214-193
4.حجازی، الهه؛ رستگار، احمد؛ غلامعلی لواسانی، مسعود و قربان جهرمی، رضا. (۱۳۸۸). باورهای هوشی و پیشرفت تحصیلی: نقش اهداف پیشرفت و درگیری تحصیلی پژوهش‌های روان‌شناختی، شماره ۲۳.
5.رستمی،شهلا؛طالع پسند،سیاوشورحیمی انبوگر،اسحق (1396). نقشمیانجیخودکارآمدیدررابطهبین ویژگی‌هایشخصیتیودرگیریتحصیلی.فصلنامهمطالعاتروانشناسیتربیتی شماره 26، صص 122-104
6.سماوی،سیدعبدالوهاب؛ابراهیمی،کلثوموجاودان،موسی (1395). بررسیرابطهدرگیری‌هایتحصیلی،خودکارآمدیوانگیزشباپیشرفتتحصیلیدردانش‌آموزاندبیرستانیشهربندرعباس دوفصلنامهراهبردهایشناختیدریادگیری،4، (7)، صص 92-71
7.سوری،رامین (1393). بررسیرابطهتفکرانتقادیوسلامتروانیباپیشرفتتحصیلی پایان‌نامهکارشناسیارشد،منتشرنشده،دانشگاهبوعلیسینا.
8.طاهری، محمدرضا و منصوری، لیلا (1397). اثربخشی آموزش خودکارآمدی بر عزت‌نفس و اشتیاق تحصیلی دانش آموزان دختر مبتلا به اضطراب امتحان، دومین کنفرانس دانش و فناوری روانشناسی، علوم تربیتی و جامعه‌شناسی ایران، تهران
9.عابدی، احمد؛ نیلی، محمدرضا و خروشی، پوران (1393). رابطه اشتیاق عاطفی و شناختی یادگیری با خودکارآمدی دانشجویان؛ دانشگاه فرهنگیان اصفهان، راهبردهای آموزش، 7(4)، 236-230
10.عباسی، مسلم؛ ایرجی، آمنه؛ خزان، کاظم؛ عظیمی، داریوش (1394). اثربخشی درمان شناختی رفتاری بر اشتیاق عاطفی، شناختی و رفتاری دانش‏آموزان تحت سرپرستی بهزیستی. نشریه ارمغان دانش، شماره 12. صص 230-241.
11.علایی خرایم، رقیه؛ نریمانی، محمد و علایی خرایم، سارا (۱۳۹۱). مقایسه‌ی باورهای خودکارآمدی و انگیزه‌ی پیشرفت در میان دانش‏آموزان با و بدون ناتوانی یادگیری. مجله ناتوانی‌های یادگیری.3(1). ص 91-89.
12.علی بخشی، منصور (1395). رابطه هدف‌های پیشرفت و خودکارآمدی تحصیلی با رفتار کمک‌طلبی تحصیلی در دانش آموزان دوره‌ متوسطه‌ی اول شهرستان باغملک، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه اهواز
13.قائدی، راهیل (1395). ارائه الگوی روابط ابعاد جهت‌گیری اهداف پیشرفت و کمک‌طلبی تحصیلی، نقش واسطه‌ای درگیری تحصیلی و خودکارآمدی موردمطالعه دانش آموزان مقطع متوسطه‌ی دوم شهر شیراز، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه پیام نور فارس
14.قدم پور، عزت اله و زهره سرمد (۱۳۸۲). نقش باورهای انگیزشی در رفتار کمک‏طلبی و پیشرفت تحصیلی دانش‏آموزان. روان‌شناسی، ۷ (۲): ۱۲۶-۱۱۲.
15.قدم پور، عزت اله؛ رادمهر، پروانه؛ یوسف وند، لیلا (1395).  تأثیر آموزش گروهی مبتنی بر نظریه امید اسنایدر بر میزان اشتیاق و سرسختی تحصیلی دانش‏آموزان دختر متوسطه اول. نشریه پژوهش‌های تربیتی، سال 1395. ص 1.
16.کرامتی، هادی؛ کوشک، محمود (1397).  اثربخشی آموزش خودکارآمدی بر استرس تحصیلی و مهارت‏های اجتماعی دانش‏آموزان دختر. فصلنامه روان‌شناسی مدرسه، سال هفتم، شماره 2. ص 213-196.
17.کوشکی، محمود؛ کرامتی، هادی و حسنی، جعفر (1397). اثربخشی آموزش خودکارآمدی بر استرس تحصیلی و مهارت‌های اجتماعی دانش آموزان دختر. مجله روانشناسی مدرسه، دوره 7، شماره 2، صص 213-196
18.ممبینی، شریف (1393). رابطه‌ی خودکارآمدی تحصیلی و فراشناخت با اضطراب امتحان و رفتار کمک‌طلبی تحصیلی در دانش‌آموزان پسر سال سوّم دبیرستان‌های شهر اهواز، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، منتشرنشده، دانشگاه اهواز
19.ممبینی، شریف؛ مکتبی، غلامحسین و بهروزی، ناصر (1394). تأثیر خودکارآمدی تحصیلی و فراشناخت بر اضطراب امتحان و رفتار کمک‌طلبی تحصیلی در دانش آموزان پسر سال سوم دبیرستان، دانش و پژوهش در روان‌شناسی کاربردی،16(3)، 42-28
20.میکائیلی، نیلوفر، افروز، غلامعلی و قلی زاده، لیلا. (1391). ارتباط خود پنداره و فرسودگی تحصیلی با عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان. مجله روانشناسی مدرسه. 4، 1، 90- 103.
21.یاراحمدی، یحیی، ابراهیمی بخت، حبیب ا...؛ اسدا... زاده، حسن و احمدیان، حمزه (1397). اثربخشی برنامه آموزشی سرزندگی تحصیلی و عملکرد تحصیلی بر اشتیاق تحصیلی و سرزندگی تحصیلی دانش آموزان. فصلنامه علمی پژوهشی تدریس پژوهی، سال ششم، شماره دوم، صص 186-182