پیش‌بینی نشاط ذهنی بر اساس بهزیستی مدرسه: نقش واسطه‌ای سبک‌های خودتنظیمی هیجانی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد روان‌شناسی تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی. دانشگاه شیراز

2 دانشیار روان‌شناسی تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی. دانشگاه شیراز. (نویسنده مسئول)

چکیده

پژوهش حاضر در راستای تعیین نقش واسطه‌ای سبک‌های خودتنظیمی هیجان (شامل سبک‌های پنهان‌کار، تحمل و سازگار) در رابطۀ بین بهزیستی مدرسه (شامل شرایط مدرسه، روابط اجتماعی در مدرسه و راه‌های خودکامروایی) و نشاط ذهنی دانش‌آموزان انجام­گرفته­ و برای دستیابی به این هدف از روش پژوهش همبستگی استفاده­شده­است. شرکت‌کنندگان پژوهش 284 دانش‌آموز (138 دختر و 146 پسر) دورۀ متوسطۀ اول شهرستان جهرم بودند که با روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب شدند. به‌منظور سنجش متغیرهای پژوهش، پرسشنامه بهزیستی مدرسه (کانیو و ریمپلا، 2002)، پرسشنامه سبک‌های عاطفی (هافمن و کاشدان، 2010) و مقیاس نشاط ذهنی (ریان و فردریک، 1997) به‌کار گرفته ‌شد. دادهها با روش آماری تحلیل مسیر و با استفاده از نرم‌افزار AMOSتجزیه‌وتحلیل گردید. نتایج نشان داد که مدل پژوهش از برازش مناسبی برخوردار است. یافته‌های حاصل از بررسی فرضیه‌های پژوهش نشانگر آن بود که روابط اجتماعی در مدرسه، هم به‌طور مستقیم و هم به‌طور غیرمستقیم (از طریق افزایش سبک سازگار خودتنظیمی هیجان) نشاط ذهنـی دانش‌آموزان را افزایش می‌دهـد. راه‌های خودکامروایـی از طریق کاهش سبک پنهان‌کـارخودتنظیمی هیجان، منجر به افزایش نشاط ذهنی دانش‌آموزان می‌شود. شرایط مدرسه اثر مستقیم و مثبت بر نشاط ذهنی دانش‌آموزان داشت. به‌طورکلی، نتایج پژوهش حاضر شواهدی را برای نقش واسطه‌ای سبک‌های خودتنظیمی هیجان در رابطۀ بین بهزیستی مدرسه و نشاط ذهنی دانش‌آموزان فراهم آورد

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Effectiveness of Harm Reduction Training and Matrix Intervention Program on Academic Procrastination in Harmed Female Students from Relationship with Opposite Sex

نویسندگان [English]

  • fatemeh haghbin 1
  • Raziyeh Sheikholeslami 2
چکیده [English]

The aim of this research was to determine the effectiveness of harm reduction training and matrix intervention program on academic procrastination among harmed female students due to the relationship with opposite sex. The research design was semi-experimental with two experimental and a control group in three stages of pre-test, post-test and two month follows up. Among 60 female students who harmed from relationship with opposite sex, 36 girls were selected on the basis of entry criteria, and then randomly assigned to three equal groups of 12 people. The research instrument was Solomon and Rothblum's (1984) academic procrastination scale. The matrix intervention group and harm reduction training group received 10 sessions of treatment. Results of multivariate analysis of covariance and post hoc test revealed that there was a significant difference between the harm reduction training group and matrix intervention with the control group in sub-scale of "the readiness for exams" (F=9.68, P=0.001) and "readiness for assignments" (F=15.47, P=0.001) in post-test. Also in sub-scale of "final assignments" (F=7.83, P=0.002), the matrix intervention group had a significant difference with harm reduction training group and the control group in post-test. In the follow-up stage, only there was a significant difference between the matrix intervention and control group in sub-scale of "readiness for assignments"(F=4.82, P=0.015). According to the findings, it is suggested to use the matrix intervention program and then the harm reduction training program to reduce the academic procrastination of female students who harmed from relationship with opposite sex.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Training
  • Procrastination
  • opposite sex
  • harm reduction
  • matrix intervention
1.بگیان کوله‌مرز، محمدجواد؛ پژوهی‌نیا، شیما و رضازاده، بابک. (1391). اثربخشی آموزش گروهی همدلی بر بهبود روابط بین شخصی و خودتنظیمی عاطفی دانش آموزان دارای نشانه‌های ADHD. مجله روا‌ن‌شناسی مدرسه، 2(2)، 28-6.

2.حاج‌شمسایی، مهدی؛ کارشکی، حسین و یزدی، سید‌‌امیر امین. (1393). آزمون مدل نقش میانجی‌گرانۀ خودتنظیمی در رابطۀ بین جو روانی اجتماعی کلاس و ناسازگاری کلاسی دانش‌آموزان دورۀ راهنمایی. مجله‌ روان‌شناسی مدرسه، 3(3)، 37-21.

3.حسن‌نیا، سمیه؛ صالح صدق‌پور، بهرام و دماوندی، ابراهیم. (1393). مدلیابی رابطۀ ساختاری هوش هیجانی و شادکامی با واسطه‌گری خودکارآمدی و خودتنظیمی تحصیلی. مجله‌ مطالعات آموزش و یادگیری، 5 (2)، 60-32.

4.حسینخانزاده،عباسعلی؛ طاهر، محبوبه و محمدی، حاتم. (1394). نقش ظرفیت خودمهارگری و خودنظم بخشی در تبیین شادزیستی دانشجویان. مطالعات روان‌شناختی، 11(94)، 118-97.

5.خوشبخت، فریبا. (1387). بررسی اثرات مدرسه، کلاس و ویژگی‌های دانش‌آموزان در تبیین عملکرد ریاضی و نگرش نسبت به تحصیل در مدارس ابتدایی: شواهد تجربی برای مدل اثربخشی آموزشی. رساله دکتری دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی دانشگاه شیراز.

6.شیخ‌الاسلامی، راضیه و دفترچی، عفت. (1394). پیش‌بینی نشاط ذهنی دانش‌آموزان بر اساس جهت‌گیری‌های هدف و نیازهای اساسی روان‌شناختی. مجله روا‌ن‌شناسی، 2، 174-147.

7.کارشکی، حسین. (1392). ارزیابی ساختار عاملی مقیاس سبک‌های عاطفی در دانشجویان. مجله تحقیقات علوم رفتاری، 11 (3)، 195-185.

8.محمدی مصیری، فرهاد؛ شفیعی‌فرد، یعقوب؛ داوری، مژده و بشارت، محمد علی. (1391). نقش خودمهارگری، کیفیت رابطه با والدین و محیط مدرسه در سلامت روانی و رفتارهای ضداجتماعی نوجوانان. روان‌شناسی تحولی: روان‌شناسان ایرانی، 8 (32)، 404-397.

9.نریمانی، محمد؛ محمدزاده، یحیی؛ امیدوار، عظیم و امیدوار، خسرو. (1393). مقایسه سرمایه‌ روان‌شناختی و سبک‌های عاطفی در بین دانش‌آموزان پسر با و بدون ناتوانی یادگیری. مجله ناتوانی‌های یادگیری، 4 (1)، 118-100.