ارائه مدل مطلوب عملکرد تحصیلی بر اساس سرمایه روانشناختی، سازگاری فردی و مهارت حل مسأله در دانش آموزان دختر

نوع مقاله : مقاله علمی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه علوم تربیتی و روان شناسی، واحد کرمان، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان، ایران

2 دانشیار گروه علوم تربیتی و روان شناسی، واحد کرمان، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان، ایران

3 گروه روانشناسی تربیتی ، دانشکده ادبییات و علوم انسانی ، دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمان، ایران

4 استادیار گروه علوم تربیتی، واحد کرمان، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان، ایران

چکیده

هدف پژوهش حاضر طراحی مدل مطلوب عملکرد تحصیلی مبتنی بر سرمایه روان‌شناختی، سازگاری فردی و مهارت‌های حل مسئله در دانش‌آموزان دختر شهر کرمان (سال تحصیلی 1402-1401) بوده است. روش تحقیق توصیفی از نوع همبستگی و در قالب مدلسازی معادلات ساختاری بوده است. جامعه آماری این تحقیق شامل کلیه دانش آموزان دختر مقطع دوم متوسطه شهرستان کرمان با تعداد 3875 نفر بوده و حجم نمونه بر اساس فرمول کوکران 384 نفر برآورد شد. با توجه به امکان حذف و قابل استفاده بودن برخی از پرسشنامه ها، تعداد 400 دانش آموز تعیین گردید که پس از حذف پرسشنامه های ناقص، تعداد 380 نفر به روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای دو مرحله ای انتخاب شد. برای جمع آوری اطلاعات از پرسشنامه های سرمایه روانشناختی لوتانز (2007)، حل مسئله هپنر و پترسن (1982)، سازگاری فردی کالیفرنیا کلارک و همکاران (1953)، عملکرد تحصیلی درتاج (2013) استفاده شد. با توجه به برازش مناسب مدل اندازه گیری متغیرهای تحقیق، نتایج نشان داد که تمامی شاخص‌ها قابل قبول بوده اند. نتایج به‌دست‌آمده از آزمون مدل نشان داده است که رابطه مستقیم بین متغیرهای سرمایه روان‌شناختی، سازگاری فردی، مهارت‌های حل مسئله و عملکرد تحصیلی مثبت و معنادار است.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Presenting the ideal model of academic performance based on psychological capital, personal adaptability and problem-solving skills in female students

نویسندگان [English]

  • Zeinab Soleimani Hooni 1
  • Alireza Manzari Tavakoli 2
  • Hamdollah Manzaritavakoli 3
  • Najmeh Hajipour 4
1 PhD Candidate of Educational Psychology, Kerman Branch, Islamic Azad University, Kerman, Iran
2 Associate Professor Department of Educational Sciences and Psychology, Kerman Branch, Islamic Azad University, Kerman, Iran
3 Associate Professor, Department of Educational Sciences and Psychology, Kerman Branch, Islamic Azad University, Kerman, Iran
4 Assistant Professor, Department of Educational Sciences, Kerman Branch, Islamic Azad University, Kerman, Iran
چکیده [English]

The aim of the current research was to design the ideal model of academic performance based on psychological capital, individual adaptation and problem solving skills in female students of Kerman city (academic year 1402-1401). The descriptive research method was of the correlation type and in the form of structural equation modeling. The statistical population of this research included all female students of the second level of secondary school in Kerman city with a number of 3875 people and the sample size was estimated to be 384 people based on Cochran's formula. Considering the possibility of removing and usability of some questionnaires, the number of 400 students was determined After removing incomplete questionnaires, 380 people were selected by two-stage cluster random sampling method. Psychological capital Luthans (2007), problem solving Hepner and Petersen (1982), Individual compatibility California Clark et al.'s (1953), and academic performance Dortaj (2013) questionnaires were used to collect information. According to the appropriate fit of the research variable measurement model, the results showed that all indicators were acceptable. The results obtained from the model test have shown that the direct relationship between the variables of psychological capital, Individual compatibility, problem solving skills and academic performance is positive and significant.

کلیدواژه‌ها [English]

  • "Individual compatibility"
  • "Psychological capital"
  • "Academic Performance"
  • "Problem solving skills"

مراجع

احمدی، حسین. (1395). بررسی رابطه سرمایه روانشناختی و تعهد سازمانی با توجه به متغیر امنیت روانی. پایان­نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تربیت مدرس.
بشری، محمد. (1398). نقش کاربرد شبکه­های مجازی اجتماعی در تبیین رضایت از زندگی و عملکرد تحصیلی از طریق خودکارآمدی تحصیلی دانشجویان دانشگاه پیام نور مرکز شادگان. پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه پیام نور استان خوزستان، مرکز پیام نور اهواز.
تمنایی­فر، محمدرضا و منصوری نیک، اعظم. (1392). پیش­بینی پیشرفت تحصیلی براساس مؤلفه­های سازگاری در دانش­آموزان. نشریه علوم رفتاری، 5(15)، 39-25.
درتاج، فریبرز. (1383). بررسی تأثیر شبیه سازی ذهنی فرایندی و فرآورده­ای بر بهبود عملکرد تحصیلی دانشجویان، ساخت و اعتباریابی آزمون عملکرد تحصیلی. رساله دکتری، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه علامه طباطبایی.
رنجگر، بایرامعلی و میرهاشمی، مالک و پاشاشریفی، حسن. (1400). فراتحلیل تأثیر عوامل فردی، آموزشگاهی و خانوادگی در عملکرد و افت تحصیلی دانش­آموزان دبیرستانی. نشریه علمی پژوهش در نظام­های آموزشی، 15(54)، 32-8..
ستوده اصل، نعمت و کاهویی، مهدی. (1396). سرمایه­های اجتماعی و روان شناختی و ارتباط آن با پیشرفت تحصیلی دانشجویان. ویژه نامه عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت، 20(70)، 256-262.
سیف، علی اکبر. (1390). روانشناسی پرورشی نوین: روانشناسی یادگیری و آموزش. تهران: نشر دوران.
سیفی، م.، و بازارویچ قادراف، ق. (1397). رابطه بین اهداف پیشرفت و عملکرد تحصیلی: بررسی نقش میانجی­گری خودکارآمدی تحصیلی. نشریه پژوهش در نظام های آموزشی، 12 (ویژه­نامه)، 1261-12270
سهرابی، فاتح. یوسفی، فایق. عبدالهی، نرمین. (1395). بررسی سلامت عمومی، ذهن آگاهی، نگرش مذهبی و ارتباط متقابل آن ها در دانشجویان دانشگاه کردستان. روانشناسی و روانپزشکی شناخت. 6، 24-33.
شجاعی، احمد و سلیمانی. (1395). بررسی تأثیر آموزش هوش معنوی بر بهزیستی روان‌شناختی و مؤلفه‌های آن در دانش‌آموزان تحت پوشش کمیته امداد امام خمینی «ره» شهرستان اردبیل. روان شناسی مدرسه و آموزشگاه, 4(1), 104-121.
شیدایی، رعنا و پیرخائفی. مقایسه گرایش به اعتیاد و سازگاری در دانش‌آموزان دختر و پسر. فصلنامه علمی اعتیادپژوهی 4.14 (1389)، 53-62.
عظیمی، سیدمحمدحسن. (1395). مقایسه عملکرد تحصیلی، شادمانی و مسئولیت پذیری در دانش­آموزان پسر مدارس متوسطه روزانه و شبانه روزی شهر مرودشت. دانشگاه آزاد اسلامی واحد مرودشت، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی.
فردوسی، سیده زهرا و سپاه منصور و قنبری پناه، افسانه. (1401). رابطه باورهای هوشی و انعطاف پذیری شناختی با عملکرد تحصیلی: بررسی نقش واسطه­ای حمایت اجتماعی ادراک شده و ادراک خویشتن در دانش­آموزان. نشریه علمی پژوهش در نظام های آموزشی. 16(56)، 90-76.
قربانزاده، پویا و سرداری، باقر. (1398). اثربخشی آموزش مهارت­های حل مسئله بر هیجان­های تحصیلی مثبت و منفی دانش­آموزان پایه ششم. پویش در آموزش علوم تربیتی و مشاوره، 11، 144-125. 
کشاورز، نسرین و صالحی، مسلم و قلتاش، عباس. (1394). رابطه جهت گیری زندگی با رفتار شهروندی سازمانی و عملکرد شغلی دبیران زن. نشریه: زن و جامعه (جامعه شناسی زنان)، شماره 4، 1-17.
مبارکی، ضیاء و سخدری، ‌کمال و شاه‌بوداغیان. (1397). مرور نظام مند مبانی نظری مدل های تجارت اجتماعی. چشم انداز مدیریت بازرگانی, 69(17), 95-115.
محبی نورالدین­وند، محمدحسین و شهنی ییلاق، منیجه و پاشاشریفی، حسن. (1393). رابطه سرمایه روانشناختی با هدفهای پیشرفت و عملکرد تحصیلی دانشجویان سال اول. فصلنامه پژوهش در برنامه ریزی درسی، 11(40)، 79-61.
میرزائی، الهه و جعفری هرندی، رضا. (1399). پیش­بینی عملکرد تحصیلی براساس مؤلفه­های سرمایه روانشناختی و سخت رویی روانشناختی. مجله مطالعات روانشناسی تربیتی، (39)، 144-123.
مشتاقیان، معصومه. (1394). مقایسه عملکرد تحصیلی دانش­آموزان: مدارس شبانه روزی با مداری روزانه. انتشارات علمی یسنا.
هاشمی، رؤیا و محمدزاده، جهانشاه و حاطفی، مسعود. (1396). بررسی رابطه سبک­های دلبستگی با خشم در دانش­آموزان دختر: نقش میانجی خودکنترلی. مجله علمی پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی ایلام.
Abdullah, M.C., Elias, H., Mahyuddin, R., & Uli, J. (2009). Adjustment amongst first students in a Malaysian university. European Journal of Social Sciences. 8(3):496-505
Avey, J. B., Reichard, R. J., Luthans, F., & Mhatre, K. H. (2014). Meta-analysis of the impact of positive psychological capital on employee attitudes, behaviors, and performance. Human Resource Development Quarterly, 22(2), 127-152.
Ahmadi, H. (2015). Examining the relationship between psychological capital and organizational commitment according to the variable of psychological security. Master's thesis, Tarbiat Modares University.
Azimi. M.H. (2015). Comparison of academic performance, happiness and responsibility in male students of day and boarding secondary schools in Marovdasht city. Islamic Azad University, Maroodasht Branch, Faculty of Educational Sciences and Psychology.
Baeten, M. Dochy, F. & Struyven, K. (2013). The effects of different learning environments on students’ motivation for learning and their achievement. British Journal of Educational Psychology, 83(3), 484-501.
Bushra, M. (2018). The role of the use of virtual social networks in explaining life satisfaction and academic performance through the academic self-efficacy of Payam Noor University, Shadegan Center. Master's thesis, Payam Noor University of Khuzestan Province, Ahvaz Payam Noor Center.
Dartaj, F. (2004). Investigating the effect of process and product mental simulation on improving the academic performance of students, creating and validating the academic performance test. Doctoral dissertation, Faculty of Educational Sciences and Psychology, Allameh Tabatabai University.
Dillow, S. A. & Snyder, T. D. (2015). Digest of Education Statistics 2013. NCES 2015-011. National Center for Education Statistics. Washington, DC
Ferdowsi, Z. Sepah, M. Ghanbari Panah, A. (2022). The relationship between intelligence beliefs and cognitive flexibility with academic performance: Investigating the mediating role of perceived social support and self-perception in students. Scientific journal of research in educational systems. 16(56), 90-76.
Faye, D. Juliee, c. Margaux, B. (2017). French validation of the Maslach Burnout Inventory-Student Survey (MBI-SS). National Library of Medicine, 23(6):1247-1251.
Gautam, P., & Pradhan, M. (2018). Psychological capital as moderator of stress and achievement. Indian Journal of Positive Psychology, 9(1): 22-28.
Ghorbanzadeh, P. Sardari, B. (2018). The effectiveness of teaching problem solving skills on positive and negative academic emotions of sixth grade students. Research in educational science education and counseling, 11, 144-125.
Hashemi, R. Mohammadzadeh, J. Hatfi, M. (2016). Investigating the relationship between attachment styles and anger in female students: the mediating role of self-control. Scientific Research Journal of Ilam University of Medical Sciences.
Luthans, F., Youssef, C. M., & Avolio, B. J.(2008). Psychological capital: developing the human competitive edge. Oxford University press.
Morton, J. A. (2011). A study to determine the influence of teaching problem solving tools to educationally at-risk high school students. Dissertation Abstracts International Section. A: Humanities and social sciences. 66(4-A), 1266.
Mohebi Nuruddin Vand, M.H. Shahni Yilaq, M. Pashashreifi, H. (2013). The relationship between psychological capital and the goals of progress and academic performance of first-year students. Research Quarterly in Curriculum Planning, 11(40), 61-79.
Mirzaei, E. Jafari Harandi, R. (2019). Predicting academic performance based on the components of psychological capital and psychological toughness. Journal of Educational Psychology Studies, (39), 123-144.
Mushtaqian, M. (2014). Comparison of students' academic performance: boarding schools with day courses. Yesna Scientific Publications.
Ranjgar, Bayram A. Mirhashmi, M. Pashashreifi, H. (2021). Meta-analysis of the effect of individual, school and family factors on performance and academic failure of high school students. Scientific Journal of Research in Educational Systems, 15(54), 8-32.
Slavin, R. E. (2015). Educational psychology: Theory and practice.
Selvaraj, P.R. & Buat, C.S. (2018). Predicting the mental health of college students with psychological capital. Journal of Mental Health, 27(3): 279-287.
Sotoudeh Asl, N. Kahoui, M. (2016). Social and psychological capital and its relationship with students' academic progress. Special Issue of Social Factors Affecting Health, 20(70), 256-262.
Tamnaifar, M. R. Nik Mansouri, A. (2012). Predicting academic progress based on the components of adaptation in students. Journal of Behavioral Sciences, 5(15), 25-39.
Talsma, K., Schüz, B., Schwarzer, R., & Norris, K. (2018). I believe, therefore I achieve (and vice versa): A meta-analytic cross-lagged panel analysis of self-efficacy and academic performance. Learning and Individual Differences, 61, 136–150.
مطالعات روانشناسی تربیتی
دوره 21، شماره 55
مهر 1403
صفحه 170-196

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار