دانشگاه سیستان و بلوچستان مطالعات روانشناسی تربیتی 2228-6683 23 62 2026 08 23 The relationship between smartphone addiction with academic procrastination and academic burnout by the mediation of academic self-efficacy in students رابطه اعتیاد به گوشی هوشمند با تعلل‌ورزی تحصیلی و فرسودگی تحصیلی با میانجی‌گری خودکارآمدی تحصیلی در دانش‌آموزان 26 1 9889 10.22111/jeps.2026.47536.5625 FA الهه اسلمی استادیار، گروه روانشناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران. اکرم ملک زاده استادیار، گروه روانشناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران. فهیمه رجبی استادیار، گروه روانشناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران. Journal Article 2023 12 23 The present study was conducted with the aim of explaining the relationship between smartphone addiction with academic procrastination and academic burnout by the mediation of academic self-efficacy in first secondary students of Mohr city. The current research was of a descriptive-correlation type. The statistical population included first secondary students of Mohr city, whose number was 426 in 2022-2023. The statistical sample was estimated to be 200 people according to Morgan's table and with the available sampling method. Data collection tools included the academic procrastination questionnaires of Solomon and Roth Bloom (1984), the academic burnout questionnaire of Salmela-Aro & Näätänen (2005), the mobile phone dependence questionnaire of Koo (2009) and the academic self-efficacy questionnaire of Jinks and Morgan (1999). Data were analyzed using AMOS software. The findings showed that smartphone addiction has a direct and negative effect on academic self-efficacy and has no effect on academic procrastination and academic burnout. Also, smartphone addiction has an indirect effect on academic procrastination and academic burnout through the mediation of academic self-efficacy. As a result, by increasing academic self-efficacy, the negative effects of smartphone addiction on academic procrastination and academic burnout can be reduced. پژوهش حاضر با هدف تبین رابطه اعتیاد به گوشی هوشمند با تعلل‌ورزی تحصیلی و فرسودگی تحصیلی با میانجی گری خودکارآمدی تحصیلی در دانش‌آموزان مقطع متوسطه اول شهرستان مهر انجام شد. پژوهش حاضر از نوع توصیفی- همبستگی بود. جامعه آماری شامل دانش‌آموزان مقطع متوسطه اول شهرستان مهر بود که تعداد آن‌ها 426 نفر در سال تحصیلی 1402-1401بوده است. نمونه آماری با برحسب جدول مورگان و با شیوه نمونه‌گیری در دسترس تعداد نمونه 200 نفر برآورد گردید. ابزار گردآوری داده‌ها شامل پرسشنامه‌های تعلل‌ورزی تحصیلی سولومون و راث بلوم (1984)، پرسشنامه فرسودگی تحصیلی سالما آرو و نا آتانن (2005)، پرسشنامه وابستگی به موبایل کو (2009) و پرسشنامه خودکارآمدی تحصیلی جینکز و مورگان (1999) بوده است. داده‌ها با استفاده از نرم افزار AMOS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته‌ها نشان داد اعتیاد به گوشی هوشمند بر خودکارآمدی تحصیلی دارای اثر مستقیم و منفی و بر تعلل‌ورزی تحصیلی و فرسودگی تحصیلی اثری ندارد. همچنین اعتیاد به گوشی هوشمند از طریق میانجی‌گری خودکار آمدی تحصیلی بر تعلل‌ورزی تحصیلی و فرسودگی تحصیلی دارای اثر غیرمستقیم می‌باشد.در نتیجه با افزایش خودکارآمدی تحصیلی می‌توان اثرات منفی اعتیاد به گوشی هوشمند بر تعلل‌ورزی تحصیلی و فرسودگی تحصیلی را کاهش داد. https://jeps.usb.ac.ir/article_9889_72ba8fb61e97ac3c72da10ad9901ad88.pdf

دانشگاه سیستان و بلوچستان مطالعات روانشناسی تربیتی 2228-6683 23 62 2026 08 23 The Effectiveness of Positive Parenting Training on Academic Vitality, Academic Achievement Motivation, and Academic Self-Efficacy of Female Students with Poor Academic Achievement اثربخشی آموزش فرزندپروری مثبت بر سرزندگی تحصیلی، انگیزه پیشرفت تحصیلی و خودکارآمدی تحصیلی دانش‌آموزان دختر با پیشرفت تحصیلی ضعیف 54 27 9877 10.22111/jeps.2026.53798.6132 FA فاطمه بهبهانی کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی کودک و نوجوان، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران. مهدیه السادات مدرسی‌فر کارشناسی ارشد مشاوره و راهنمایی، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران. هلیا سرمدفر کارشناسی ارشد مشاوره خانواده، دانشگاه خوارزمی تهران، تهران، ایران مژگان پوردل دانشجوی دکتری تخصصی مشاوره، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران. Journal Article 2025 11 09 The present study aimed to investigate the effectiveness of positive parenting training on academic vitality, academic achievement motivation, and academic self-efficacy of female students with poor academic achievement. The research method was a quasi-experimental design with a pre-test-post-test design with a control group. The statistical population included parents of female students in the first year of high school in public schools in District 3 of Tehran in the academic year 1403-2025, from whom 30 people (15 in the experimental group and 15 in the control group) were randomly selected and replaced. The data collection tools included the Academic Vitality Questionnaire by Dehghani Zadeh et al. (2012), the Hermans Academic Achievement Motivation Questionnaire (1970), and the Jinks and Morgan Academic Self-Efficacy Questionnaire (1999). The experimental group was trained in eight 60-minute sessions based on the positive parenting protocol of Saunders et al. (2003). Data were analyzed using the multivariate analysis of covariance (MANCOVA) test. The results showed that the positive parenting intervention significantly increased academic vitality, academic achievement motivation, and academic self-efficacy in the experimental group compared to the control group (P<0.001). Theoretical explanation showed that positive parenting training, by strengthening parent-child emotional-cognitive interactions, creating a safe and supportive environment, and increasing the sense of competence and internal agency, was able to reorganize the emotional and motivational system of children and lead to improved perceptions of efficacy, internal motivation, and constructive responses to academic challenges. The continued effectiveness in the follow-up phase also confirmed the sustainability of the intervention effect. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی آموزش فرزندپروری مثبت بر سرزندگی تحصیلی، انگیزه پیشرفت تحصیلی و خودکارآمدی تحصیلی دانش‌آموزان دختر با پیشرفت تحصیلی ضعیف انجام شد. روش پژوهش، نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون–پس‌آزمون با گروه گواه بود. جامعه آماری شامل والدینِ دانش‌آموزان دختر دوره‌ی اول متوسطه مدارس دولتی منطقه 3 شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۳–۱۴۰۴ بود که از میان آن‌ها 30 نفر (15 نفر گروه آزمایش و 15 نفر گروه گواه) به‌صورت تصادفی انتخاب و جایگزین شدند. ابزار گردآوری داده‌ها شامل پرسشنامه سرزندگی تحصیلی دهقانی‌زاده و همکاران (۱۳۹۱)، پرسشنامه انگیزه پیشرفت تحصیلی هرمانس (۱۹۷۰) و پرسشنامه خودکارآمدی تحصیلی جینکز و مورگان (۱۹۹۹) بود. گروه آزمایش طی هشت جلسه‌ی ۶۰ دقیقه‌ای بر اساس پروتکل فرزندپروری مثبت ساندرز و همکاران (۲۰۰۳) آموزش دید. داده‌ها با استفاده از آزمون تحلیل کوواریانس چندمتغیری (MANCOVA) تجزیه و تحلیل شدند. نتایج نشان داد مداخله فرزندپروری مثبت سبب افزایش معنادار سرزندگی تحصیلی، انگیزه پیشرفت تحصیلی و خودکارآمدی تحصیلی در دانش‌آموزان گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل شد (001/0>P). تبیین نظری نشان داد که آموزش فرزندپروری مثبت از طریق تقویت تعاملات هیجانی–شناختی والد–کودک، ایجاد محیطی امن و حمایتگر و افزایش احساس شایستگی و عاملیت درونی، توانست نظام هیجانی و انگیزشی فرزندان را بازتنظیم کند و به بهبود ادراک کارآمدی، انگیزه درونی و پاسخ سازنده در برابر چالش‌های تحصیلی منجر گردد. تداوم اثربخشی در مرحله پیگیری نیز مؤید پایداری اثر مداخله بود. بدین‌ترتیب، برنامه‌های فرزندپروری مثبت می‌توانند به‌عنوان راهبردی پیشگیرانه برای ارتقای عملکرد و سلامت روان تحصیلی دانش‌آموزان کم‌پیشرفت به‌کار گرفته شوند. https://jeps.usb.ac.ir/article_9877_e617eb52c79584e4752b56b78647e965.pdf

دانشگاه سیستان و بلوچستان مطالعات روانشناسی تربیتی 2228-6683 23 62 2026 08 23 Psychometric Properties of Academic Grit Scale in Second High School Students بررسی ویژگی‌های روان‌سنجی مقیاس ثبات قدم تحصیلی در دانش آموزان 78 55 9871 10.22111/jeps.2026.50345.5872 FA فاطمه خداپناه دانشجوی دکتری روانشناسی تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران محمدعلی محمدی فر دانشیار، گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران. سیاوش طالع پسند استاد، گروه روانشناسی تربیتی، دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران. Journal Article 2024 11 25 The present study aimed to examine the psychometric properties of the Academic Grit Scale among high school students in Tehran. This descriptive survey research was conducted on a female high school students from the second educational district of Tehran’s Region 14 during the 2023-2024 academic year. A total of 358 students were selected using the convenience sampling method. To determine the reliability of the instrument, two methods were employed: internal consistency and test-retest reliability. Cronbach’s alpha coefficients for the subscales of Consistency of Interest and Grit in Effort were 0.80 and 0.84, respectively, indicating satisfactory reliability. The test-retest correlation coefficients for the Consistency of Interest and Grit in Effort subscales were 0.79 and 0.75 (P ≤ 0.01), respectively. To assess convergent and divergent validity, the Academic Self-Regulation Questionnaire and Academic Procrastination Questionnaire were utilized. The divergent validity correlation coefficients for the Consistency of Interest and Grit in Effort subscales were 0.29 (P ≤ 0.05) and 0.40 (P ≤ 0.01), respectively. The convergent validity coefficients for these subscales were -0.37 and 0.63 (P ≤ 0.01), respectively. Based on these findings, it can be concluded that the Academic Grit Scale is a reliable and valid tool for assessing academic Grit among high school students. This instrument can be effectively utilized in educational settings to identify students who require support and motivation enhancement. Additionally, academic counselors and teachers can employ this scale to design intervention programs aimed at improving students' academic Grit. هدف پژوهش حاضر بررسی ویژگی‌های روان‌سنجی مقیاس ثبات قدم تحصیلی در دانش آموزان متوسطه‌ی دوره دوم شهر تهران بود. ایـن پـژوهش توصیفی از نوع پیمایشی، از دختران متوسطه دوره دوم منطقه 14 آموزش و پرورش شهر تهران در سال تحصیلی 1403-1402بودند که تعداد 358 نفر از طریق روش نمونه‌گیری دردسترس انتخاب شده بودند. به‌منظور تعیین پایایی ایــن ابزار از دو روش همسانی درونی و بازآزمایی استفاده شد. ضریب آلفای کرونباخ برای خرده مقیاس های ثبات در علاقه 80/0 و پشتکار در تلاش 84/0 به دست آمد که نشان از اعتبار مناسب این ابزار داشت. ضریب همبستگی به‌دست‌آمده در روش بازآزمایی برای خرده مقیاس‌های ثبات در علاقه 79/0 و پشتکار در تلاش 75/0 (01/0 P≤) دست آمد. برای محاسبه روایی همگرا و واگرا نیز به ترتیب از پرسشنامه خودتنظیمی تحصیلی و اهمال‌کاری تحصیلی استفاده شد و ضریب همبستگی به‌دست‌آمده برای روایی واگرا برای خرده مقیاس های ثبات در علاقه و پشتکار در تلاش به ترتیب 29/0 (05/0 P≤)و 4/0 (01/0 P≤) به دست آمد. همچنین روایی همگرا برای خرده مقیاس‌های ثبات در علاقه و پشتکار در تلاش به ترتیب 37/0- و 63/0 (01/0 P≤) به دست آمده است. از یافته های مذکور نتیجه گیری می‌شود که مقیاس ثبات قدم تحصیلی ابزاری پایا و روا برای سنجش ثبات قدم تحصیلی دانش آموزان متوسطه‌ی دوره دوم است. ین ابزار می‌تواند به‌طور مؤثر در محیط‌های آموزشی برای شناسایی دانش‌آموزانی که نیاز به تقویت انگیزه دارند، مورد استفاده قرار گیرد. همچنین، مشاوران تحصیلی و معلمان می‌توانند از این مقیاس بهره ببرند. https://jeps.usb.ac.ir/article_9871_c7ec37362ca301107005999239697a8d.pdf

دانشگاه سیستان و بلوچستان مطالعات روانشناسی تربیتی 2228-6683 23 62 2026 08 23 The mediating role of the locus of control in the relationship between the goal structure of the class and the academic flow in high school students نقش میانجی منبع ‌کنترل در رابطه ساختار هدف کلاس و تجربه غرقگی تحصیلی در دانش‌آموزان 107 79 10194 10.22111/jeps.2026.47293.5644 FA سیده محدثه سدیدی شال کارشناس ارشد، گروه روانشناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران. جواد صالحی دانشیار، گروه روانشناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران. مجید یوسفی افراشته دانشیار، گروه روانشناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران. 0000-0003-2760-7112 Journal Article 2024 01 18 The application of psychological constructs in education has been receiving attention for several decades, one of those constructs is the flow. The academic flow is used as a conceptual framework for examining activities and contexts, including student learning contexts, in classrooms. This research aimed to investigate the causal relationship between classroom goal structure and flow with the mediation of locus of control in students. the present research method was applied and the data collection method was correlational research using  structural equation modeling. The statistical population of this study consisted of all first-year high school students in Rasht in 1401-1402. in which 430 of them were selected as a multistage cluster sampling. The tools available in this research were the classroom goal structure questionnaire (Midgley et al., 2000), the flow questionnaire (Martin and Jackson, 2008) and the locus of control questionnaire (Rutter, 1966). Based on the results of this research, the proposed model of structural equations of causal relationships between the mentioned variables was acceptable. Most of the fit indices indicated a perfect fit of the model with the data. In general, in the proposed model of the study, the results showed that the path to mastery goal structure correlates with flow (β=0.512, p≤0.05), the path to functional goal structure correlates with flow (β=0.532,p≤0.05) , the path to performance avoidance goal structure correlates with flow (β=0.157, p≤0.05), the path to the locus of control correlates with flow (β=0.545, p≤0.05), the path to mastery goal structure correlates with the locus of control (p=0.502) β, p≤0.05), the path to performance goal structure correlates with locus of control (β=0.671, p≤0.05), and the path to performance avoidance goal structure correlates with locus of control (β=0.317,p≤0.05). The goal structure was directly and indirectly related to flow through locus of control, and all research hypotheses were confirmed. According to the research findings, it can be concluded that the source of control is one of the important elements in creating the flow and the goal structure of the class, So that the type of control source that the student tends to, is a strong helper for the emergence of the flow, And it can have very positive and constructive consequences in education, Also, our research showed that placing the source of control and the goal of the class at the top can be very effective in flow  among students And they brought the foundation for the progress and excellence of high school students. تجربه­ غرقگی تحصیلی به مثابه یک قالب مفهومی برای بررسی تعدادی از فعالیت­ها و زمینه­ها از جمله زمینه یادگیری دانش­آموزان در کلاس­های درسی استفاده می­گردد.  پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه علّی ساختارهدف کلاس و تجربه­غرقگی تحصیلی با میانجی­گری  منبع کنترل در دانش‌آموزان انجامشد. روش پژوهش حاضر براساس هدف، کاربردی و براساس نحوه گردآوری اطلاعات از نوع پژوهش‌های همبستگی به روش تحلیل مدل معادلات ساختاری بود. جامعه آماری این پژوهش را کلیه دانش‌آموزان متوسطه اول شهر رشت در سال 1402-1401تشکیل دادند، که از این جامعه نمونه­ای به حجم 430 نفر و با روش نمونه­گیری خوشه‌ای چند مرحله‌ای انتخاب شدند. جمع‌آوری داده ها با استفاده از پرسشنامه ساختارهدف کلاس (میدگلی و همکاران،2000)، پرسشنامه تجربه­غرقگی (مارتین و جکسون،2008) و پرسشنامه منبع­کنترل (راتر،1996) انجام شد. به منظور آزمون روابط ساختاری در مدل مفروض، از روش آماری مدل‌یابی معادله ساختاری، نرم‌افزار آماریSPSS-24 و AMOS- 24استفاده شد. جهت آزمون روابط غیر مستقیم از آزمون سوبل استفاده شد. براساس نتایج این پژوهش، مدل پیشنهادی معادلات ساختاری روابط علّی بین متغیرهای مذکور، از برازش قابل قبولی برخوردار بود. به طور کلی، در مدل پیشنهادی پژوهش، نتایج نشان دادند که مسیرساختارهدف تبحری با تجربه‌غرقگی(512/0=β ، 05/0≥p)، مسیرساختارهدف عملکردی با تجربه غرقگی(532/0=β، 05/0≥p)، مسیر ساختارهدف اجتناب ازعملکرد با تجربه‌غرقگی(157/0=β، 05/0≥p)، مسیر منبع کنترل با تجربه‌غرقگی(545/0=β، 05/0≥p)، مسیر ساختارهدف تبحری با منبع کنترل(502/0=β، 05/0≥p)، مسیر ساختارهدف عملکردی با منبع کنترل(671/0=β، 05/0≥p)، مسیرساختارهدف اجتناب ازعملکرد با منبع کنترل(317/0=β، 05/0≥p)،  معنی دار بودند. ساختارهدف کلاس هم به صورت مستقیم و هم غیر مستقیم از طریق منبع کنترل با تجربه غرقگی تحصیلی رابطه دارد و  تمامی فرضیه های پژوهش مورد تایید قرار گرفتند. باتوجه به یافته‌های پژوهش می‌توان نتیجه گرفت که منبع کنترل یکی از عناصر مهم در ایجاد تجربه غرقگی و ساختار هدف کلاس است، به طوری که آگاهی از نوع منبع کنترلی که دانش‌آموز به آن گرایش دارد، کمک کننده قوی برای بروز تجربه‌غرقگی می‌باشد و می‌تواند پیامدهای بسیار مثبت و سازنده‌ای در فرایند آموزش و یادگیری داشته باشد، همچنین پژوهش ما نشان داد در راس قرار دادن منبع کنترل و ساختار هدف کلاس می تواند در ایجاد اشتیاق و شیفتگی  تحصیلی دانش‌آموزان بسیار موثر باشد و زمینه ساز پیشرفت و تعالی دانش‌آموزان دبیرستانی را فراهم آورد. https://jeps.usb.ac.ir/article_10194_582dfa4679ed47620dd8fa49aee83f35.pdf

دانشگاه سیستان و بلوچستان مطالعات روانشناسی تربیتی 2228-6683 23 62 2026 08 23 Explaining Academic Citizenship Behaviors Based on Economic, Social, and Cultural Capital with the Mediation of Character Strengths تبیین رفتارهای شهروندی تحصیلی بر اساس سرمایه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی با میانجی‌گری توانمندی‌های منش 132 108 9799 10.22111/jeps.2026.51267.5942 FA علیرضا شریفی اردانی دکترای روان‌شناسی تربیتی، گروه روانشناسی تربیتی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران. فاطمه یاوری استادیار، گروه علوم تربیتی و روانشناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران. فریده سادات سجادی پور استادیار، گروه علوم تربیتی و روانشناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران. خدیجه نورانی بیاتیان استادیار، گروه علوم تربیتی و روانشناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران. Journal Article 2025 03 01 The purpose of this study was to explain academic Citizenship behaviors based on economic, social, and cultural capital, considering the mediating role of character strengths. This research was descriptive-correlational in terms of methodology and based on structural equation modeling (SEM). The statistical population included all student-teachers of Farhangian University in Yazd during the 2023-2024 academic year. The sample size was determined to be 360 students, selected through a cluster sampling method, with 352 students ultimately participating in the study. The measurement instruments included the Cultural Capital Questionnaire (CCQ), the Family Social Capital Questionnaire (FSCQ), the Family Economic Capital Scale (FECS), the Academic Civic Behaviors Scale (ACBs), and the Character Strengths Questionnaire (BST). Data analysis was conducted using SPSS 26 and AMOS software. The results showed that social capital (β = 0.27) and character strengths (β = 0.45) directly predicted students’ academic citizenship behaviors, while cultural capital (β = -0.14) had a negative effect approaching significance, and economic capital (β = -0.005) was not a significant predictor. Moreover, the bootstrap analysis indicated that social capital (p < 0.05) had a significant positive indirect effect on academic citizenship behaviors through the mediation of character strengths. In contrast, the indirect effects of economic and cultural capital (p > 0.05) through this mediator were not significant. The findings suggest that character strengths are the most influential factor in explaining academic citizenship behaviors, and that social capital contributes significantly to the formation of such behaviors both directly and indirectly. هدف این پژوهش، تبیین رفتارهای شهروندی تحصیلی بر اساس سرمایه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی با توجه به نقش واسطه‌ای توانمندی‌های منش بود. این پژوهش ازنظر روش‌شناسی، توصیفی-همبستگی بود. جامعه آماری شامل کلیه دانشجو-معلمان دانشگاه فرهنگیان یزد در سال تحصیلی 1403-1402 بود. حجم نمونه 360 نفر در نظر گرفته شد که به روش نمونه‌گیری خوشه‌ای انتخاب شدند و از این تعداد 352 نفر در پژوهش شرکت کردند. ابزارهای اندازه‌گیری پژوهش شامل پرسشنامه‌های سرمایه فرهنگی (CCQ)، سرمایه اجتماعی خانواده (FSCQ)، سرمایه اقتصادی خانواده (FECS)، رفتار شهروندی تحصیلی (ACBs) و توانمندی‌های منش (BST) بودند. جهت تجزیه‌وتحلیل داده‌ها از نرم‌افزارهای SPSS26 و AMOS نیز استفاده شد. یافته‌ها نشان داد که سرمایه اجتماعی (27/0β =) و توانمندی‌های منش(45/0β =) به‌طور مستقیم رفتارهای شهروندی تحصیلی دانشجویان را پیش‌بینی می‌کنند، در حالی‌که سرمایه فرهنگی (14/0-β =) تأثیری منفی و در آستانه معناداری داشت و سرمایه اقتصادی (005/0-β =)پیش‌بینی‌کننده معناداری نبود. همچنین نتایج بوت‌استرپ نشان داد سرمایه اجتماعی (05/0P <)از طریق میانجی‌گری توانمندی‌های منش اثر غیرمستقیم مثبت و معناداری بر رفتارهای شهروندی تحصیلی دارد، اما اثرهای غیرمستقیم سرمایه اقتصادی و سرمایه فرهنگی (05/0P >) از طریق این میانجی معنادار به دست نیامدند. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که توانمندی‌های منش مهم‌ترین عامل تبیین‌کننده رفتارهای شهروندی تحصیلی است و سرمایه اجتماعی، هم به‌صورت مستقیم و هم غیرمستقیم، نقش مؤثری در شکل‌گیری این رفتارها دارد. https://jeps.usb.ac.ir/article_9799_1830d0ebf443f3f21a5d2233e8dda061.pdf

دانشگاه سیستان و بلوچستان مطالعات روانشناسی تربیتی 2228-6683 23 62 2026 08 23 Investigating the Effectiveness of Strengths Based School Counseling on Career Path Adaptability, Academic Vitality, and Academic Engagement among Female Upper Secondary School Students اثربخشی مشاوره مدرسه مبتنی بر توانمندی‌ها بر انطباق‌پذیری مسیر شغلی، سرزندگی و اشتیاق تحصیلی دانش‌آموزان دختر دوره‌ی دوّم متوسطه 158 133 9891 10.22111/jeps.2026.54467.6191 FA میلاد فتحی کارشناسی ارشد مشاوره شغلی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران زهرا ترکی کارشناسی ارشد مشاوره شغلی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران. مریم قربان نیا کارشناسی ارشد مشاوره خانواده، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران. 0009-0004-5175-1602 Journal Article 2026 01 04 The aim of the present study was to investigate the effectiveness of strengths-based school counseling on career adaptability, academic vitality, and academic engagement among female upper secondary school students. The research method was quasi-experimental with a pretest–posttest control group design. The statistical population included all female upper secondary school students in District 2 of Tehran during the 2023–2024 academic year. From this population, 40 female students were selected using convenience sampling and were randomly assigned to an experimental group (n = 20) and a control group (n = 20). The experimental group received the strengths-based school counseling intervention based on the Gladding and Cox (2007) protocol, while the control group received no intervention. The research instruments included the Career Adapt-Abilities Scale developed by Savickas and Porfeli (2012), the Academic Vitality Scale by Dehghanizadeh et al. (2012), and the Academic Engagement Scale by Wang et al. (2011). After examining the statistical assumptions, the data were analyzed using Multivariate Analysis of Covariance (MANCOVA). The findings indicated that, after controlling for pretest effects, there were significant differences between the experimental and control groups in career adaptability, academic vitality, and academic engagement (p ≤ 0.001). Furthermore, the results of univariate analyses showed that strengths-based school counseling led to significant increases in all three variables in the experimental group. The results of the present study suggest that strengths-based school counseling can be considered an effective and preventive intervention in the school setting, هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی مشاوره مدرسه مبتنی بر توانمندی‌ها بر انطباق‌پذیری مسیر شغلی، سرزندگی تحصیلی و اشتیاق تحصیلی دانش‌آموزان دختر دوره دوم متوسطه بود. روش پژوهش نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون–پس‌آزمون همراه با گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش، تمامی دانش‌آموزان دختر دوره دوم متوسطه منطقه 2 شهر تهران در سال تحصیلی 1404-1403 را شامل می‌شد که از میان آنان، ۴۰ دانش‌آموز دختر به‌صورت در دسترس انتخاب و به‌طور تصادفی در دو گروه آزمایش (۲۰ نفر) و کنترل (۲۰ نفر) گمارده شدند. گروه آزمایش در قالب برنامه مشاوره مدرسه مبتنی بر توانمندی‌ها بر اساس پروتکل گلسی و اکوس (2007) مداخله را دریافت کرد، در حالی که گروه کنترل هیچ‌گونه مداخله‌ای دریافت نکرد. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه انطباق‌پذیری مسیر شغلی ساویکاس و پورفلی (2012)، پرسشنامه سرزندگی تحصیلی دهقانی‌زاده و همکاران (1391) و پرسشنامه اشتیاق تحصیلی وانگ و همکاران (2011) بود. داده‌ها پس از بررسی پیش‌فرض‌های آماری با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیری (MANCOVA) تحلیل شد. یافته‌ها نشان داد که پس از کنترل اثر پیش‌آزمون، بین دو گروه آزمایش و کنترل در هر سه متغیر انطباق‌پذیری مسیر شغلی، سرزندگی تحصیلی و اشتیاق تحصیلی تفاوت معناداری وجود دارد (001/0≥p). همچنین نتایج تحلیل‌های تک‌متغیره نشان داد که مشاوره مدرسه مبتنی بر توانمندی‌ها موجب افزایش معنادار هر سه متغیر در گروه آزمایش شده است. نتایج پژوهش حاضر نشان می‌دهد که مشاوره مدرسه مبتنی بر توانمندی‌ها می‌تواند به‌عنوان مداخله‌ای مؤثر و پیشگیرانه در محیط مدرسه، ایفا کند. https://jeps.usb.ac.ir/article_9891_b1bbbf8a066d7b8b3379c611e85a8562.pdf

دانشگاه سیستان و بلوچستان مطالعات روانشناسی تربیتی 2228-6683 23 62 2026 08 23 Effectiveness of Compassion-focused Therapy on Perfectionism and Psychological Well-being of Male Students اثربخشی درمان مبتنی بر شفقت بر کمال‌گرایی و بهزیستی روان‌شناختی دانش‌آموزان پسر 182 159 9461 10.22111/jeps.2025.45929.5437 FA حسین گردان شکن کارشناس ارشد روان‌شناسی بالینی، گروه روان‌شناسی بالینی، دانشکده پزشکی، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران. شیدا جبل عاملی استادیار، گروه روان‌شناسی بالینی، دانشکده پزشکی، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران. Journal Article 2023 06 25 The current quasi-experimental study examined the efficacy of Compassion-Focused Therapy (CFT) in alleviating perfectionism and enhancing psychological well- of Male Lower secondary school Students. A total of 30 participants, selected through convenience sampling from middle schools in Isfahan (during the first half of 2022), were randomly assigned to either an experimental group (n = 15) receiving eight CFT sessions based on Gilbert and Choden’s (2014) protocol, or a control group (n = 15) receiving no intervention. The study utilized Ryff’s Psychological Well-being Scale (1980) and the Hewitt and Flett Multidimensional Perfectionism Scale (1991). Data analysis via univariate and multivariate ANCOVA revealed statistically significant improvements in psychological well-being (F = 63.447, p < .05) and reductions in perfectionism (F = 44.802, p < .05) in the experimental group. These findings underscore the potential of CFT as an effective intervention for addressing perfectionism-related distress and promoting well-being among adolescent populations پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی درمان مبتنی بر شفقت بر کمال‌گرایی و بهزیستی روان‌شناختی دانش‌آموزان پسر اجرا شد. این پژوهش، نیمه‌آزمایشی از نوع پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش را دانش‌آموزان پسر دوره‌ی متوسطه‌ی اوّل تشکیل می‌دادند، که در شش ماهه اول سال 1401 در مدرسه‌های شهر اصفهان در حال تحصیل بودند. تعداد 30 نفر از آنها به روش نمونه‌گیری در دسترس در دو گروه کنترل (15 نفر) و آزمایش (15 نفر) قرار گرفتند. ابزار مورد استفاده در پژوهش حاضر پرسشنامه بهزیستی روان‌شناختی ریف (1980) و پرسشنامه ابعاد کمال‌گرایی هیوت و فلت (1991) بود. گروه آزمایش طی هشت جلسه پروتکل درمان مبتنی بر شفقت (گیلبرت و چودن، 2014) را دریافت و گروه کنترل هیچگونه آموزشی دریافت نکردند. برای تحلیل داده‌ها از روش تحلیل کوواریانس تک متغیری و چندمتغیری و برای تجزیه و تحلیل یافته‌ها از نرم‌افزار SPSS 22 استفاده شد. نتایج تحلیل داده‌ها نشان داد که درمان مبتنی بر شفقت بر کمال‌گرایی (802/44=F) و بهزیستی روان‌شناختی (447/63=F) تاثیر معناداری دارد (05/0>P). با توجه به نتایج به دست آمده از این پژوهش می‌توان نتیجه گرفت که درمان مبتنی بر شفقت بر متغیرهای این پژوهش موثر بوده و از این درمان می‌توان برای کاهش کمال‌گرایی و ارتقاء بهزیستی روان‌شناختی دانش‌آموزان استفاده نمود https://jeps.usb.ac.ir/article_9461_4b799356c079aa50133f1cbaf66ededd.pdf

دانشگاه سیستان و بلوچستان مطالعات روانشناسی تربیتی 2228-6683 23 62 2026 08 23 Investigating the effectiveness of critical thinking training on academic resilience and academic self-regulation of male students with special learning disorder بررسی اثربخشی آموزش تفکر انتقادی بر تاب‌آوری تحصیلی و خودتنظیمی تحصیلی دانش‌آموزان پسر با اختلال یادگیری خاص 9726 10.22111/jeps.2026.50065.5845 FA فرزانه مداح فارغ التحصیل ارشد روانشناسی عمومی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه سمنان سمنان، ایران. مریم قربانی دانشجوی دکتری تکنولوژی آموزشی علوم تربیتی وروانشناسی علامه طباطبایی امیر سبزی پور استادیار گروه علوم تربیتی_دانشگاه پیام نور_تهران _ایران زهرا گواهی کارشناسی ارشد آموزش بزرگسالان علوم تربیتی وروانشناسی سیدمهدی حسینی کارشناسی ارشد برنامه ریزی درسی علوم تربیتی وروانشناسی Journal Article 2024 10 20 Purpose: The purpose of this research was to investigate the effectiveness of critical thinking training on academic resilience and academic self-regulation of male students with special learning disorder. Method: The method of this research was semi-experimental with a pre-test-post-test design with a control group. The statistical population of the study included all male students with special learning disorder in the fourth, fifth and sixth grades of elementary school in Birjand city in the academic year of 2022-2023. Among the statistical population, 28 male students with special learning disorder were selected by purposeful sampling, and all of them were randomly assigned in the form of two experimental (14 people) and control (14 people) groups. The critical thinking training program was implemented for 12 1-hour sessions for the experimental group. In order to collect research data, Samuels' academic resilience questionnaire (2004) and Sawari and Arabzadeh's academic self-regulation questionnaire (2012) were used. In order to analyze the data, univariate and multivariate analysis of covariance was used. Findings: The results of covariance analysis indicated the effectiveness of critical thinking training on academic resilience and academic self-regulation of male students with learning disorder students (p<0.005). In other words; Academic resilience and academic self-regulation of students have improved significantly as a result of critical thinking training. Conclusion: According to the results of this research, it is suggested to use critical thinking training to strengthen and improve academic resilience and academic self-regulation of students with special learning disorde. هدف: هدف از این پژوهش بررسی اثربخشی آموزش تفکر انتقادی بر تاب‌آوری تحصیلی و خودتنظیمی تحصیلی دانش‌آموزان پسر با اختلال یادگیری خاص بود. روش: روش این پژوهش نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون- پس‌آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی دانش‌آموزان پسر با اختلال یادگیری خاص پایه چهارم، پنجم و ششم مقطع ابتدایی مراجعه کننده به مرکز اختلالات یادگیری شهر بیرجند در سال تحصیلی ۱۴۰۲- ۱۴۰۱ بود. از بین جامعه آماری تعداد ۲۸ دانش‌آموز پسر با اختلال یادگیری خاص به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب، و همگی به روش تصادفی در قالب دو گروه آزمایش (۱۴ نفر) و کنترل (۱۴ نفر) گمارش شدند. برنامه آموزش تفکر انتقادی به مدت ۱۲ جلسه ۱ ساعته برای گروه آزمایش اجرا شد. به منظور جمع‌آوری داده-های پژوهش از پرسشنامه تاب‌آوری تحصیلی ساموئلز (2004) و پرسشنامه خودتنظیمی تحصیلی سواری و عرب‌زاده (۱۳۹۲) استفاده شد. به منظور تجزیه و تحلیل داده‌ها از تحلیل کواریانس تک متغیره و چند متغیره استفاده گردید. یافته‌ها: نتایج حاصل از تحلیل کواریانس حاکی از اثربخشی آموزش تفکر انتقادی بر تاب‌آوری تحصیلی و خودتنظیمی تحصیلی دانش‌آموزان پسر با اختلال یادگیری بود (۰۰۵/۰p<). به بیان دیگر؛ تاب‌آوری تحصیلی و خودتنظیمی تحصیلی دانش‌آموزان در نتیجه آموزش تفکر انتقادی بهبود معناداری پیدا کرده‌اند. نتیجه‌گیری: متناسب با نتایج حاصل از این پژوهش پیشنهاد می‌شود که از آموزش تفکر انتقادی در جهت تقویت و بهبود تاب‌آوری تحصیلی و خودتنظیمی تحصیلی دانش‌آموزان با اختلال یادگیری خاص استفاده شود.

دانشگاه سیستان و بلوچستان مطالعات روانشناسی تربیتی 2228-6683 23 62 2026 08 23 Comparative Effectiveness of Child-Centered Mindfulness Therapy and Problem-Solving Skills Training on Executive Functions and Academic Self-Regulation in Students with Attention Deficit/Hyperactivity Disorder (ADHD) بررسی اثربخشی درمان ذهن آگاهی کودک محور و آموزش مهارت‌های حل مسئله بر کارکردهای اجرایی و خودتنظیمی تحصیلی دانش آموزان دارای اختلال نقص‌توجه/ بیش‌فعالی 10212 10.22111/jeps.2026.47583.5630 FA سید شهروز میرحسینی دانشجوی دکتری روانشناسی تربیتی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران امیر حسین دولو دانشجوی دکتری روانشناسی کودکان استثنایی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایرا نرگس نصیری تفرشی دانشجوی دکتری روانشناسی کودکان استثنایی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران فاطمه دهقانی آرانی گروه روانشناسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. راضیه صفاری فرد دکتری روانشناسی تربیتی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران Journal Article 2023 12 29 This study aimed to investigate the effectiveness of a mindfulness-based child-centered therapy and problem-solving skills training on executive functions and academic self-regulation in students with Attention Deficit/Hyperactivity Disorder (ADHD). The study population included all elementary school students in Tehran during the year 2021, and a semi-experimental design with pre-test/post-test and control group was employed. Cluster sampling was utilized, resulting in a final sample of 45 children with ADHD meeting the study criteria, who were assigned to three groups: Child-Centered Mindfulness (n=15), Problem-Solving Skills Training (n=15), and Control (n=15). Participants were assessed with executive function and academic self-regulation questionnaires in both pre- and post-intervention stages. Data were analyzed using repeated measures analysis of variance (ANOVA) in SPSS-22. The results revealed significant improvements in the executive functions and academic self-regulation scores of participants in the Child-Centered Mindfulness and Problem-Solving Skills Training groups compared to the control group. A comparison between the two intervention groups indicated that Child-Centered Mindfulness therapy was more effective. Considering the findings, Child-Centered Mindfulness therapy demonstrated greater effectiveness compared to problem-solving skills training, although the latter can be a simple method employed by teachers and educators without the need for therapeutic expertise. این مطالعه با هدف بررسی اثربخشی آموزش درمان مبتنی بر ذهن‌آگاهی کودک‌محور و مهارت‌های حل‌مسئله بر کارکردهای اجرایی و خودتنظیمی تحصیلی دانش آموزان دارای اختلال نقص‌توجه/ بیش‌فعالی صورت گرفت. جامعه آماری این مطالعه نیمه آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون و گروه کنترل، شامل تمامی دانش آموزان دوره ابتدایی شهر تهران طی سال1400 می‌شد. نمونه‌گیری به روش خوشه‌ای صورت گرفت و در نهایت 45 کودک دارای اختلال نقص‌توجه/ بیش‌فعالی که شرایط ورود به مطالعه را داشتند در سه گروه ذهن‌آگاهی کودک محور (تعداد 15 نفر) و آموزش مهارت‌های حل مسئله (تعداد 15 نفر) و کنترل (تعداد 15 نفر) قرار گرفتند. شرکت‌کنندگان در دو مرحله پیش و پس‌آزمون با پرسشنامه‌های کارکرد اجرایی و خودتنظیمی تحصیلی ارزیابی شدند. داده‌ها در نرم‌افزار آماری SPSS-22 با روش آماری آنالیز واریانس تکراری تجزیه تحلیل شدند. نتایج به دست آمده نشان داد نمرات کارکردهای اجرایی و خودتنظیمی تحصیلی شرکت کنندگان درمان ذهن‌آگاهی کودک محور و آموزش حل مسئله در مقایسه با گروه کنترل بهبود معناداری داشته است. مقایسه نمرات دو گروه مداخله حاکی از این بود که درمان ذهن آگاهی کودک محور اثربخشی بیشتری داشته است. با توجه به یافته های به دست آمده درمان ذهن‌آگاهی کودک محور اثربخشی بیشتری نسبت به آموزش حل مسئله داشته ولی آموزش‌های حل‌مسئله نیز به عنوان روشی ساده که نیاز به تخصص درمانی ندارد می‌تواند توسط معلمان و مربیان نیز به کار گرفته شود.

دانشگاه سیستان و بلوچستان مطالعات روانشناسی تربیتی 2228-6683 23 62 2026 08 23 Comparing the Effectiveness of Acceptance and Commitment Therapy and Optimism Training on Academic Burnout, Academic Self-Handicapping, Resilience, and Psychological Empowerment in Male High School Students in Zahedan مقایسه اثربخشی آموزش مبتنی بر پذیرش و تعهد و آموزش مثبت‌نگری بر فرسودگی تحصیلی، خودناتوان‌سازی تحصیلی، تاب‌آوری و توانمندسازی روانی در دانش‌آموزان پسر متوسطه دوم شهرستان زاهدان 10013 10.22111/jeps.2026.55011.6222 FA رضا میرعبدی 1- گروه روانشناسی، واحد زاهدان، دانشگاه آزاد اسلامی، زاهدان ، ایران حسین جنابادی گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران غلامحسن پناهی گروه آموزش علوم تربیتی،دانشگاه فرهنگیان،تهران، ایران محمدرضا محمدی سلیمانی گروه آموزشی علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران Journal Article 2026 03 25 The period of secondary high school is associated with academic pressures and developmental challenges, and students in deprived areas, such as Zahedan, face high vulnerability to academic burnout and self-handicapping. The aim of the present study was to compare the effectiveness of two third-generation therapeutic approaches and positive psychology approaches, namely Acceptance and Commitment Therapy (ACT) training and optimism training, on academic burnout, academic self-handicapping, resilience, and psychological empowerment in male high school students in Zahedan.<br />Method: This applied research was conducted using a quasi-experimental design with a pre-test-post-test and a control group. The statistical population included male high school students in Zahedan during the academic year 1402-1403 [2023-2024]. From this population, 522 individuals were selected via multi-stage cluster sampling and completed the research questionnaire. Among them, 60 students with the highest scores in depression and self-handicapping and the lowest scores in resilience and empowerment were selected and randomly assigned to three groups of 20 (two experimental groups and one control group). The experimental groups received eight 90-minute sessions of Acceptance and Commitment Therapy training and optimism training, respectively. The instruments included the Breso Academic Burnout Questionnaire, Academic Self-Handicapping Questionnaire, Martin and Marsh Academic Resilience Scale, and Mir Kamali and Naranji Psychological Empowerment Questionnaire. Data were analyzed using Analysis of Covariance (ANCOVA) in SPSS software version 18. دوران متوسطه دوم با فشارهای تحصیلی و چالش‌های توسعه‌ای گره خورده است و دانش‌آموزان مناطق محروم نظیر زاهدان با آسیب‌پذیری بالایی در برابر فرسودگی و خودناتوان‌سازی تحصیلی مواجه‌اند. هدف پژوهش حاضر مقایسه اثربخشی دو رویکرد درمانی نسل سوم و روان‌شناسی مثبت‌گرا، شامل آموزش مبتنی بر پذیرش و تعهد (ACT) و آموزش مثبت‌نگری، بر فرسودگی تحصیلی، خودناتوان‌سازی تحصیلی، تاب‌آوری و توانمندسازی روانی در دانش‌آموزان پسر متوسطه دوم شهرستان زاهدان بود.<br />این پژوهش با هدف کاربردی و به روش شبه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون و گروه کنترل انجام شد. جامعه آماری شامل دانش‌آموزان پسر متوسطه دوم زاهدان در سال ۱۴۰۳-۱۴۰۲ بود که از میان آن‌ها 522 نفر به روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب و پرسشنامه تحقیق را تکمیل نمودند و از میان آنها 60 نفر با بالاترین نمره در افسردگی و خودناتوانسازی و کمترین نمره درتاب آوری و توانمندسازی انتخاب و به‌صورت تصادفی در سه گروه ۲۰ نفری (دو گروه آزمایش و یک گروه کنترل) جایگزین شدند. گروه‌های آزمایش به ترتیب ۸ جلسه ۹۰ دقیقه‌ای آموزش درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد و مثبت‌نگری دریافت کردند. ابزارها شامل پرسشنامه‌های فرسودگی تحصیلی برسو، خودناتوان‌سازی تحصیلی، تاب‌آوری تحصیلی مارتین و مارش و توانمندسازی روان‌شناختی میرکمالی و نارنجی بود. داده‌ها با استفاده از تحلیل کوواریانس (ANCOVA) در نرم‌افزار SPSS ورژن 18 تحلیل شدند.