مدل علایق شغلی دانش‌آموزان: نقش هوش تحلیلی و موفقیت در درس‌های خاص

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه روانشناسی، واحد ارومیه، دانشگاه آزاد اسلامی، ارومیه، ایران

2 گروه روانشناسی، واحد ارومیه، دانشگاه آزاد اسلامی، ارومیه، ایران

چکیده

این پژوهش با هدف بررسی نقش هوش تحلیلی در علایق شغلی دانش‌آموزان با میانجی‌گری پیشرفت تحصیلی درس‌های خاص انجام شد. این مطالعه توصیفی از نوع مدل‌یابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری پژوهش دانش‌آموزان دبیرستانی رشته‌های ریاضی­، تجربی و انسانی در پایه‌های یازدهم، دوازدهم و پیش­دانشگاهی شهر ارومیه در سال تحصیلی 94-1393 بودند. در مجموع 370 دانش­آموز با روش نمونه‌گیری خوشه‌ای انتخاب و مقیاس هوش تحلیلی و مقیاس علایق شغلی را تکمیل کردند. میانگین درس‌های اصلی رشته‌ها به‌عنوان شاخص پیشرفت تحصیلی درس‌های خاص در نظر گرفته شد. داده‌ها به روش‌ تحلیل مسیر تحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد که هوش تحلیلی اثر مستقیم مثبت و معناداری بر پیشرفت تحصیلی در درس‌های خاص داشت. پیشرفت تحصیلی در درس‌های ریاضی، فیزیک، شیمی و زیست‌شناسی اثر مستقیم مثبت و معناداری بر همه ابعاد علایق شغلی شامل واقع گرایانه، اجتماعی، جستجوگرایانه، متهورانه، هنرمندانه و قراردادی داشت. پیشرفت تحصیلی در درس‌های معارف اسلامی، عربی، زبان و ادبیات فارسی اثر مستقیم منفی و معناداری بر همه ابعاد علایق شغلی داشت. همچنین هوش تحلیلی اثر غیرمستقیم مثبت و معناداری از طریق پیشرفت تحصیلی در درس‌های ریاضی، فیزیک، شیمی و زیست‌شناسی بر همه ابعاد علایق شغلی داشت. علاوه بر آن هوش تحلیلی اثر غیر­مستقیم منفی و معناداری از طریق پیشرفت تحصیلی در درس‌های معارف اسلامی، عربی، زبان و ادبیات فارسی­ بر همه ابعاد علایق شغلی داشت. نتایج بر اهمیت تاثیر هوش تحلیلی و پیشرفت تحصیلی در درس‌های خاص بر علایق شغلی دانش‌آموزان دبیرستانی تاکید می‌کند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Model of student's career interests: the role of analytical intelligence and achievement in specific subjects

نویسندگان [English]

  • Parinaz Karimzadhagh 1
  • Ali Zeinali 2
1 Department of Psychology, Urmia Branch, Islamic Azad University, Urmia, Iran.
2 Associate Professor, Department of Psychology, Urmia Branch, Islamic Azad University, Urmia, Iran
چکیده [English]

The aim of this research was investigate the role of analytical intelligence in career interests with mediated by academic achievement of specific subjects in students. This is a descriptive-analytical study of structural equation modeling. The population included all high school students at the mathematical, experimental and humanistic fields of Urmia. Totally 370 students were selected by cluster random sampling method and completed the analytical intelligence scale and career interests’ scale. The mean of specific lessons of mathematical, experimental and humanistic considered as an indicator of academic achievement. The data were analyzed by structural equation modeling. The findings showed analytical intelligence with mediated academic achievement at the mathematic, physics, chemistry and biology lessons has direct and indirect positive and significant effect on all aspect of vocational interests. In addition the analytical intelligence with mediated academic achievement at the islamic studies, arabic, english and persian literature lessons has an indirect negative and significant effect on all aspect of vocational interests. The findings emphasize the importance of the impact of analytical intelligence and academic achievement at the specific lessons on career interests of high school students.

کلیدواژه‌ها [English]

  • analytical intelligence
  • career interests
  • academic achievement
  • specific lessons

1.اکبرزاده، مهدی، هزاردستان، فائزه.، عابدی، محمدرضا، باغبان، ایران، و فراست، هادی. (1389). هنجاریابیوبررسی پایایی و رواییفرمرجحانبه فعالیت‌های سیاهه کروی فردی دردانش‌آموزان دبیرستانی شهرستان تربت حیدریه. مجله رویکردهای نوین آموزشی، 5(2)، 96-65.

2.تشکری، طلعت. (1384). بررسی رابطه هوش، خلاقیت و علایق شغلی با انتخاب رشته در دانشجویان علوم انسانی و علوم پایه دانشگاه آزاد واحد تهران مرکز. پایان نامه کارشناسی ارشد روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز.

3.حسینیان، سیمین، یزدی، سیده منور. (1383). هدایت شغلی از طریق همخوانی شخصیت با محیط شغلی و هنجاریابی آزمون SDS. مجله علوم انسانی دانشگاه الزهرا، 78(24و25)، 25-1.

4.حق‌شناس،لیلا؛عابدی،محمدرضا،امیرجعفری،امیررضاوحسینیان،سیمین.(1390).هنجاریابی تعیین روایی و پایایی پرسشنامه رغبت شغلی راماک(براساس طرح ‌بندی رو)درمیان دانشجویان دانشگاه اصفهان. مشاوره شغلی وسازمانی، 6(1)، 116-132.

5.رحیمی، سعید. (1389). نقش هوش‌های چندگانه در مشاوره شغلی دانش‌آموزان متوسطه ناشنوا. فصلنامه تعلیم و تربیت استثنایی، 104، 37-26.

6.رضاخانی،سیمین دخت.(1393).ساخت و هنجاری ابی آزمون هوش چندگانه گاردنر. فصلنامه اندازه‌گیری تربیتی، 5(4)، 179-206.

7.سالاری، ارسلان، امامی سیگارودی، عبدالحسین، زائرثابت، فاطمه، شکیبا، مریم، خجسته، مریم، و شریفی، معصومه. (1397). بررسی ارتباط پیشرفت تحصیلی با علاقه به رشته تحصیلی در دانشجویان پرستاری. مجله پژوهش در آموزش علوم پزشکی، 10(2)، 75-68.

8.سعیدی، یاسین، عضدالملکی، سودابه، و محمدیان، حمیده. (1394). رابطه بین هوش‌های چندگانه با مهارت‌های زندگی دانش‌آموزان دبیرستان‌های دولتی استان تهران. فصلنامه رهبری و مدیریت آموزشی، 9(1)، 73-51.

9.سیف، علی اکبر. (1391). روان شناسی پرورشی نوین. تهران: نشر دوران.

10.شریفی، حسن پاشا. (1384). نظریه و کاربرد آزمون‌های هوش و شخصیت. تهران: انتشارات سخن.

11.صیدی،صایر.(1393). بررسی مقایسه ‌ای آموزش مبتنی برهوش‌های چندگانه گاردنر بر پیشرفت درسی دانش‌آموزان در درس علوم بر اساس سبک یادگیری فلدروسیلورمن. پایان‌نامه کارشناسی ارشد روانشناسی،دانشگاه آزاداسلامی ‌واحدکرمانشاه.

12.عبدی،علی،نوروزی،داریوش،ملکی،حسن،وابراهیم یقوام‌آبادی،صغری.(1390). مقایسه اثربخشی راهبرد تدریس مبتنی بر هوش چند گانه و روش متداول بر پیشرفت تحصیلی   و نگرش به یادگیری درس علوم دانش‌آموزان پایه پنجم ابتدایی. فصلنامه نوآوری های آموزشی، 9(1)، 120-101.

13.کلهر، ندا، و احقر، قدسی. (1395). رابطه اعتیاد به اینترنت با هوش‌های چندگانه گاردنر و پیشرفت تحصیلی. فصلنامه روانشناسی کاربردی، 10(4)، 559-543.

14.هاشمی، ویدا، بهرامی، هادی، و کریمی،یوسف. (1385). بررسی رابطه هوش هشت‌گانه گاردنر با انتخاب رشته تحصیلی و پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان. مجله روانشناسی، 10(3)، 287-275.