اثر بخشی آموزش شناختی – رفتاری بر کاهش اضطراب امتحان دانش آموزان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 مدیر گروه روانشناسی تربیتی دانشگاه سمنان

2 گروه روانشناسی تربیتی، دانشگاه سمنان

3 مدیر گروه- دانشگاه سمنان

چکیده

مقدمه: اضطراب امتحان یکی از دلایل اصلی افت تحصیلی و ضعیف شدن پایه تحصیلی دانش آموزان در مقاطع تحصیلی ابتدایی است. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی آموزش شناختی- رفتاری بر کاهش اضطراب امتحان پسران مقطع راهنمایی انجام شد. روش: این پژوهش از نوع آزمایشی با طرح پیش آزمون – پس آزمون با گروه کنترل می‌باشد. جامعه مورد مطالعه دانش آموزان پسر پایه اول تا سوم مقطع راهنمایی شهرستان سنندج بودند.  تعداد60 نفر از دانش‌آموزان به شیوه نمونه گیری خوشه ای تصادفی انتخاب و به تصادف به دو گروه 30 نفری آزمایش و کنترل تقسیم شدند. پرسشنامه اضطراب امتحان ساراسون در هر دو گروه اجرا شد. گروه آزمایش به مدت 12 جلسه تحت مداخلات شناختی – رفتاری قرار گرفتند. گروه کنترل هیچ مداخله ی دریافت نکردند. یافتهها: مداخلات شناختی – رفتاری در کاهش اضطراب امتحان موثر بود. اندازه اثر در این تحقیق 0/31 به دست آمد. نتیجهگیری: آموزش شناختی– رفتاری شیوه ی موثر در کاهش اضطراب امتحان است. بنابراین از این مداخله می توان برای بهبود عملکرد تحصیلی در کلینیک ها استفاده نمود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The effectiveness of cognitive - behavioral training on reducing of test anxiety

نویسندگان [English]

  • mohammad ali mohammadyfar 1
  • leila yasamani 2
  • Mahmoud najafi 3
1 educational psychology department, semnan university
2 educational psychology department, Semnan university
چکیده [English]

 
 
Introduction: Test anxiety is the major factor for academic drop and weekness of students' knowledge in primary schools. This study aimed to investigate the effectiveness of cognitive-behavioral training on reducing of students’ test anxiety. Methods: The research method was experimental namely pretest-posttest with control group. The study population was all male first to third grade students in Sanandaj city. A total of 60 students selected by cluster random sampling method and randomly divided into two groups of 30 students for each group. Sarason test anxiety questionnaire was administered in both groups. The experimental group was under 12 sessions training with cognitive – behavioral method. The control group received no intervention. Results: cognitive- behavioral training was effective on reducing of test anxiety (F= 13/987, P< 0/001, Effect Size=0/31). Conclusion: The training by cognitive - behavioral approach is effective on reducing of anxiety. This method could be applied in clinics for improving of students' academic performance.

آزاد یکتا، مهرناز(1391). اثربخشی مداخله شناختی- رفتاری بر راهبردهای مقابله ای کارآمد در مواجهه با اضطراب در دانش­آموزان دختر پیش دانشگاهی شهر تهران. فصلنامه مشاوره وروان درمانی، 1(1)، 123-105.

ابوالقاسمی، عباس، بیگی، پروین و نریمانی، محمد (1390). بررسی اثربخش دو روش آموزش شناختی – رفتاری و مهارت تنظیم هیجان برخودکارآمدی و سازگاری تحصیلی دانش آموزان دارای اضطراب امتحان. فصلنامه روان شناسی تربیتی، 22(7)، 42-21.

ابوالقاسمی، عباس، نجاریان، بهمن و شکرکن، حسین(1383). اثر بخشی روش های درمانی ایمن سازی روانی و حساسیت­زدایی منظم براضطراب امتحان دانش آموزان. مجله روان شناسی دانشگاه تربیت مدرس، 1(29)، 19-1.

اکبری، مهرداد، شقاقی، فرهاد و بهروزیان، مریم(1390). تاثیر آموزش مهارت حل مسئله در اضطراب امتحان دانشجویان. روان شناسی تحولی، 29(18)، 74-67.

امیری مجد، مجتبی و شاهمرادی، احمد(1387). تاثیر درمان شناختی – رفتاری در کاهش اضطراب امتحان دانشجویان. فصلنامه علوم رفتاری، 5(1)، 64 -53.

جراره، جمشید و محمدی کرکانی، آذر(1391). اثربخشی آموزش شناختی– رفتاری بر اضطراب امتحان دانش آموزان دختر متوسطه. نشریه علمی پژوهشی فناوری آموزشی، 4(7)، 313- 307.

حاتمی، زهرا و اردلان، مارلین(1386) . بررسی و مقایسه سطح اضطراب امتحان دانشجویان دانشگاه های وابسته به دانشگاه علوم پزشکی کردستان و ارتباط آن با برخی از مشخصات دموگرافیک در سال تحصیلی 1386-87. مجله علمی دانشگاه علوم پزشکی کردستان ،4(14)، 105- 99.

حاجی حسنی، مهرداد، اعتمادی، احمد و آرین، خدیجه(1391). اثر بخشی گشتالت درمانی و درمان شناختی – رفتاری بر میزان ابراز وجود دانش آموزان پسر دوره راهنمایی. مجله پژوهشهای علوم شناختی ورفتاری ،2(2)، 16 -1.

حسینی، امجد، زهراکار، کیانوش و امینی، ناصر(1388). بررسی اثر بخشی آموزش تلقیح استرس در کاهش اضطراب امتحان دانش آموزان دختر مقطع دبیرستان شهرزرند. پژوهشنامه تربیتی دانشگاه آزاد بجنورد،20(5)، 77- 55.

حق شناس، حسن، بهره بردار، محمد جعفر و رحمن ستایش، زهرا (1388). کارآزمایی کاهش اضطراب امتحان در گروهی از جوانان پیش دانشگاهی. مجله روانپزشکی و روان شناسی بالینی، 1(5)، 69-63.

خدایاری فرد، محمد(1383). مقایسه سبک اسناد، اضطراب و پیشرفت تحصیلی دختران و پسران در خانواده های انگلیسی زبان و غیر انگلیسی زبان. مجله پژوهش های روانشناختی، 17(1)، 111-92.

دادستان، پریرخ (1374). سنجش و درمان اضطراب امتحان. مجله روان شناسی، 1(1)، 60 -31.

دهشیری، غلامرضا(1392). اثر بخشی درمان شناختی – رفتاری براضطراب و نگرانی افراد مبتلا به اضطراب فراگیر. مجله روان شناسی بالینی،2(14)،28-19.

ربیعی، محمد(1385). بررسی اثر بخشی شیوه های شناختی، شناختی رفتاری در کاهش اضطراب امتحان. پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه اصفهان.

سر گلزاریی، محمد رضا، ثمری، علی اکبر و کیخانی، علی اصغر (1382). رویکرد شناختی – رفتاری و برنامه ریزی عصبی کلامی در کنترل اضطراب امتحان. فصلنامه اصول بهداشت روانی، 18و17(5)، 47-34.

سپاسی آشتیانی، میتراو ایزدی فر،زهرا (1388). اثربخشی درمان شناختی – رفتاری با آموزش مهارت حل مسئله درکاهش علایم اضطراب امتحان. مجله علوم رفتاری، 1(4)، 27-23.

شیران خراسانی، زهرا (1392). اثربخشی درمان گروهی شناختی رفتاری کوتاه مدت برحساسیت اضطرابی و اضطراب امتحان دختران دبیرستان. پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه فردوسی مشهد.

صاحب الزمانی، محمد و زیرک، آیدا (1390). راهبرد های مطالعه و یادگیری دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی اصفهان و ارتباط آن با سطح اضطراب امتحان. مجله آموزشی علوم پزشکی، 1(11)، 68-58.

طاهری، معصومه(1393). اثر بخشی گروه درمانی به شیوه شناختی رفتاری برکاهش اضطراب امتحان و افزایش خودکارآمدی دانش آموزان دختر اول دبیرستان. پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد رشت.

عریضی، حمید رضا، عابدی، احمد و فرونشانی، حبیب الله(1392). فرا تحلیل مداخلات روان شناختی برمیزان اضطراب امتحان با روش روزنتال و رابین. مجله ی روان شناسی مدرسه، 2(1)، 118-99.

فلاح یخدانی، محمد حسین و حیدری، غلام علی(1390). تاثیر آموزش راهبردهای شناختی – رفتاری برکاهش اضطراب امتحان دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد یزد. مجله مرکز مطالعات و توسعه آموزش علوم پزشکی یزد، 1(4)، 32-25.

قدسی، احقر(1388). اثر بخشی مشاوره گروهی با رویکرد شناختی – رفتاری برسلامت روان  دانش آموزان دختر. اندیشه و رفتار، 14(4)، 14-7.

قدیم پور، عزت الله، سبزیان، سعید و بیرانوند، ساناز(1392). اثربخشی آموزش شناختی –رفتاری بر اضطراب امتحان دانش­آموزان دختر دبیرستانهای شهر اصفهان. فصلنامه راهبردهای شناختی در یادگیری1(1)، 60-50.

مارد پو، علی رضا، جهانبخش گنجه، سحر و حسینی نیک، سلیمان (1390). میزان اثر بخشی روش های ایمن سازی روانی و حساسیت زدایی منظم و روشهای ترکیبی براضطراب امتحان و عملکرد تحصیلی و خود کارآمدی دانشجویان پسر. مجله پژوهش های علوم شناختی و رفتاری،1(1)،72-59.

نریمانی، محمد، اسلام دوست، ثریا و غفاری، مظفر(1385). علل اضطراب امتحان دانشجویان و راه های مقابله با آن. فصلنامه پژوهش و برنامه ریزی در آموزش عالی، 1(39)، 40-23.