رابطة حمایت اجتماعی ادراک‌شده و درگیری شناختی با واسطه‌گری خودکارآمدی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه شهید چمران اهواز

2 کارشناس ارشد دانشگاه یزد

3 استادیار دانشگاه یزد

چکیده

هدف از پژوهش حاضر، بررسی رابطة حمایت اجتماعی ادراک‌شده و درگیری شناختی در دو سطح عمیق و سطحی با واسطه‌گری خودکارآمدی در دانشجویان دانشگاه یزد بود. این پژوهش از نوع همبستگی و جامعة آماری تمامی دانشجویان دورة کارشناسی دانشگاه یزد به تعداد 9551 نفر بودند که از آن، 386 دانشجو با روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای نسبتی انتخاب شدند و پرسشنامه‌های تجدید‌نظرشدة فرایند یادگیری دو عاملی سطحی و عمیق (کِمبِر و همکاران، 2004)، خودکارآمدی (شرر و همکاران، 1982) و حمایت اجتماعی ادراک‌شدة چند‌بُعدی (زیمت و همکاران، 1988) را تکمیل کردند. داده‌ها با روش آماری همبستگی پیرسون و روش تحلیل مسیر و با استفاده از نرم‌افزارهایSPSS  و AMOSتحلیل شدند. مدل نهایی پژوهش برازش خوبی داشت. بر‌اساس یافته‌های به‌دست‌آمده، حمایت اجتماعی ادراک‌شده از‌‌طریقِ خودکارآمدی، درگیری شناختی عمیق را به‌صورتِ مثبت و معنی‌دار و درگیری شناختی سطحی را به‌صورتِ منفی و معنی‌دار پیش‌بینی کرد. همچنیناثر حمایت اجتماعی ادراک‌شده بر هر دو نوع درگیری شناختی به‌صورتِ مستقیم معنی‌دار نبود. نتایج نشانگر نقش مهم خودکارآمدی در درگیری شناختی عمیق دانشجویان است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The relationship between perceived social support and cognitive engagement with mediation of self-efficacy

نویسندگان [English]

  • Morteza Omidian 1
  • zahra Abdullahi tezerjan 2
  • Mehdi Rahimi 3
2 Yazd universituy
چکیده [English]

The purpose of this study was to investigate relationship between perceived social support and deep and surface cognitive engagement with mediating of self-efficacy among Yazd university students. This research design was a correlational and the statistical population was all undergraduate students of Yazd University (with 9551 students) that 386 were selected by stratified random sampling. Participants completed questionnaires of the revised two-factor version of the learning process (Kember et al., 2004), self-efficacy (Sherer et al., 1982), and multidimensional scale of perceived social support (Zimet et al., 1988). Data were analyzed by multiple regression method and path analysis, using SPSS & AMOS softwares. The final model of research fitted well to the data. The results showed perceived social support through self-efficacy had positive relationship with deep cognitive engagement and negative relationship with surface engagement significantly, also the direct paths between perceived social support and both kind of cognitive engagement were not significant. The results indicated the important role of self-efficacy in students' deep cognitive engagement

کلیدواژه‌ها [English]

  • deep cognitive engagement
  • perceived social support
  • self-efficacy
  • surface cognitive engagement

آقازاده، سید‌ابراهیم؛ رضایی، اکبر؛ محمدزاده، علی. (1388). رابطة باورهای معرفت‌شناختی و انگیزشی دچار درگیری شناختی. فصلنامة تازه‌های علوم شناختی، 4 (11)، 74-63.

2.اصغرنژاد، طاهره؛ ده قطب‌الدینی، محمد؛ فرزاد، ولی‌الله؛ خداپناهی، محمدکریم. (1385). مطالعة ویژگی‌های روان‌سنجی مقیاس خودکارآمدی عمومی شرر. مجلة روان‌شناسی، 3 (10)، 274-262.

3.باغبانی، مریم؛ دهقانی نیشابوری، محسن. (1390). بررسی تأثیر انگیزش تحصیلی، خودکارآمدی ور رویکردهای مطالعه بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان. اولین همایش ملی یافته‌های علوم شناختی در تعلیم و تربیت، دانشگاه فردوسی مشهد، 125-113.

4.بیرامی، منصور؛ شالچی، بهزاد. (1390). ارتباط باورهای انگیزشی و راهبردهای یادگیری خودتنظیمی با هوش هیجانی در دانش‌آموزان. فصلنامة تعلیم و تربیت، 107، 49-29.

5.رضایی، لیلا؛ احدی، حسن؛ اسدزاده، حسن. (1394). ارائۀ مدل علّی برای انگیزش و پیشرفت بر‌اساس ابعاد الگوی یادگیری با واسطة خودکارآمدی. روش‌ها و مدل‌های روان‌شناختی، 6 (20)، 16-1.

6.رضایی، اکبر؛ سیف، علی‌اکبر. (1384). نقش باورهای انگیزشی و راهبردهای یادگیری و جنسیت در عملکرد تحصیلی. فصلنامة تعلیم و تربیت، 84، 85-43.

7.زوّار، تقی؛ جعفری، فریبا. (1393). پیش‌بینی رویکردهای یادگیری براساس باورهای خودکارآمدی دانش‌آموزان. مجلة مطالعات روان‌شناسی تربیتی، 11 (19)، 200-181.

8.جلوداران‌زاده، سپیده (1388). بررسی رابطة شیوه‌های فرزندپروری، حمایت اجتماعی ادراک‌شده و خودکارآمدی عمومی دانشجویان دانشگاه گیلان. پایان‌نامة کارشناسی ارشد، دانشگاه گیلان، دانشگاه ادبیات و علوم انسانی، گروه روان‌شناسی.

9.حجازی، الهه؛ غلامعلی لواسانی، مسعود؛ بابایی، ابوالفضل. (1390).رابطة ادراک از ساختار هدفی کلاس، سبک‌های تفکر، رویکردهای یادگیری و پیشرفت تحصیلی دانشجویان. نشریة پژوهش در برنامه‌ریزی درسی (دانش و پژوهش در علوم تربیتی-برنامه‌ریزی درسی)، 8 (30)، 38-28.

10.سلیمی، عظیمه؛ جوکار، بهرام؛ نیک‌پور، روشنک. (1388). ارتباطات اینترنتی در زندگی: نقش ادراک حمایت اجتماعی و احساس تنهایی در استفاده از اینترنت. مطالعات روان‌شناختی، 5 (3)، 102-81.

11.سماوی، سیدعبدالوهاب؛ ابراهیمی، کلثوم؛ جاودان، موسی. (1395). بررسی رابطة درگیری‌های تحصیلی، خودکارآمدی و انگیزش تحصیلی با پیشرفت تحصیلی در دانش‌آموزان دبیرستانی شهر بندرعباس، دو فصلنامة راهبردهای شناختی در یادگیری، 4 (9)، 71-92.

12.صالح‌ صدق‌پور، بهرام؛ عظیمی، سیدنصرت. (1393). مدل‌یابی ساختاری رابطة خودتنظیمی و هوش هیجانی بر پیشرفت تحصیلی با میانجی‌گری خودکارآمدی. مجلة روان‌شناسی مدرسه، 3 (4)، 91-73.

13.غلامعلی لواسانی، مسعود؛ حجازی، الهه؛ خضری‌آذر، هیمن. (1391). نقش خودکارآمدی، ارزش تکلیف، اهداف پیشرفت و درگیری شناختی در پیشرفت ریاضی: آزمون مدل علّی، فصلنامة نوآوری های آموزشی،11 (41)، 28-7.

14.قلاتی، نگهدار .(1380). بررسی رابطة حمایت اجتماعی ادراک‌شده با خودکارآمدی و عادات مطالعه در درس علوم و مقایسة آن در دانش‌آموزان دختر و پسر سال سوم راهنمایی نواحی چهارگانة شهر شیراز. پایان‌نامة کارشناسی ارشد، دانشگاه شیراز، گروه روان‌شناسی تربیتی.

15.ملکی‌ پیر‌بازاری، معصومه؛ نوری، ربابه؛ صرامی، غلامرضا. (1390). حمایت اجتماعی و علائم افسردگی: نقش واسطه‌گری خودکارآمدی. روان‌شناسی معاصر، 6 (2)، 34-25.

 

16.Al-Harthy, I. S; Was, C. H. A. (2010). Goals, efficacy and metacognitive self-regulation: A path analysis. International Journal of Education, 2(1), 1-20.

17.Bandura, A. (1977). Self-efficacy: Toward a unifying theory of behavioral change. Psychological Review, 8 (2), 191-215.

18.Bruwer, B; Emsley, R; Kidd, M; Lochner, C. H; Seedat, S. (2008). Psychometric properties of the Multidimensional Scale of Perceived Social Support in youth. Comprehensive Psychiatry, 49, 195–201.

19.Çayirdağ, N. (2012). Perceived social support, academic self-efficacy and demographic characteristics as predictors of perceived stress among Turkish graduate students in the USA. A thesis submitted to the graduate school of social sciences of Middle East Technical University, In partial fulfillment of the requirements for the degree of doctor of philosophy in the department of educational sciences.

20.Darmanegran, L; Lau, S; Nie, Y. (2008). The role of self-efficacy, task value, and achievement goals in predicting learning strategies, task disengagement, peer relationship, and achievement outcome.Contemporary Educational Psychology, 33(4), 486–512.

21.Elsaeser, C; Heath, R; Kim, J. B; Bouris, A. (2016). The long-term influence of social support on academic engagement among Latino adolescents: Analysis of between-person and within-person effects among Mexican and other Latino youth. Youth Society, doi:10.117, 0044118X16656086

22.Entwistle, N. J; Waterson, S. (1988). Approaches to study and levels of processing in university students. British Journal of Educational Psychology, 58, 258–265.

23.Greene, B. A; Miller, R. B; Crowson, H. M; Duke, B. L; Akey, K. L. (2004). Predicting high school Students cognitive engagement and achievement: Contributions of classroom perceptions and motivation. Contemporary Educational Psychology, 29(4), 462–482.

24.Jayarathna, L. C. H. (2013). Perceived social support and academic engagement: Kelaniya. Journal of Management, 3(2), 85-92.

25.Kanaparan, G. (2016). Self-Efficacy and engagement as predictors of student performance: an international perspective. A thesis submitted to the Victoria University of Wellington in fulfillment of the requirements for the degree of Doctor of Philosophy.

26.Kember, D; Biggs, J; Leung, D. Y. P. (2004). Examining the multidimensionality of approaches to learning through the development of a revised version of the learning process questionnaire. Educational Psychology Journal, 74, 261-279.

27.Krejcie, R. V; Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30, 607-610.

28.Linnenbrink, E; Pintrich, P. (2003). The role of self-efficacy beliefs in student engagement and learning in the classroom. Reading & Writing Quarterly, 19, 119---137. doi: 10.1080/1057356030822.

29.Ravindran, B; Greene, B. A; DeBacker, T. K. (2005). Predicting preservice teachers’ cognitive engagement with goals and epistemological beliefs. The Journal of Educational Research, 98, 222–232.

30.Sahil, S. S; Hashim, R. A. (2011). The roles of social support in promoting adolescents' classroom cognitive engagement through academic self-efficacy. Malaysian Journal of Learning and Instruction, 8, 49-69.

31.Sherer, M; Maddox, J. E; Mercandante, B; Prentice-Dunn, S; Jacobs, B; Rogers, R. W. (1982). The self-efficacy scale: Construction and validation. Psychological Reports, 51, 663-671.

32.Smiley, W; Anderson, R. (2011). Measuring students’ cognitive engagement on assessment tests: A confirmatory factor analysis of the short form of the cognitive engagement scale. Research & practice in assessment, 6, 17-28.

33.Tougas, A. M; Jutras, S; Bigras, M. (2016). Types and Influence of Social Support on School Engagement of Young Survivors of Leukemia. The Journal of School Nursing, 32(4), 281-293.

34.Walker, C. H. O; Greene, B. A; Mansell, R. A. (2006). Identification with academics, intrinsic/extrinsic motivation, and self-efficacy as predictors of cognitive engagement. Learning and Individual Differences, 16, 1–12.

35.Wang, M., & Eccles, J. S. (2013). School context, achievement motivation and academic engagement: A longitudinal study of school engagement using a multidimensional perspective. Learning and Instruction, 28, 12-23.

36.Zimet, G., Dahlem, N., Zimet, S., & Farley, G. (1988). The multidimensional scale of perceived social support. Journal of Personality Assessment, 52