تاثیر درمان شناختی-رفتاری گروهی بر کاهش نشانه های افسردگی در دختران نوجوان

نویسندگان

1 استاد دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه شهید چمران اهواز

2 کارشناس ارشد مشاوره

3 دانشیار دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه شهید چمران اهواز

چکیده

هدف این پژوهش تاثیر درمان شناختی-رفتاری گروهی بر کاهش نشانه های افسردگی در دانش آموزان دختر نوجوان 13 تا 15 ساله مراجعه کننده به مراکز مشاوره آموزش و پرورش ناحیه 2 شهر اهواز بود. 20 دانش آموز براساس نقطه برش 22 در پرسشنامه افسردگی کودکان (CDI، رجبی) و راهنمای تشخیصی و آماری (DSM-5) انتخاب و 10 نفر به صورت تصادفی به گروه آزمایش و 10 نفر به صورت تصادفی به گروه کنترل جایگزین شدند. گروه آزمایش 12 جلسه و هر هفته 2 جلسه، 90 دقیقه­ای تحت آموزش درمان شناختی-رفتاری گروهی قرار گرفت. برای اندازه گیری افسردگی از پرسشنامه افسردگی کودکان و نوجوانان (CDI، رجبی) استفاده شد. یافته ها با استفاده از تحلیل واریانس با اندازه های تکراری نشان داد که درمان شناختی-رفتاری گروهی به طور معناداری باعث کاهش میزان افسردگی در گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل شده است و مقایسه مراحل سه گانه پیش آزمون، پس آزمون و پیگیری در گروه آزمایش نشان داد که این درمان توانسته است میزان افسردگی را از مرحله پیش آزمون به مرحله پیگیری کاهش دهد (001/0 >p). بنابراین می توان بیان کرد که درمان شناختی-رفتاری یک روش درمان موثر در کاهش نشانه های افسردگی و کارآمدی دانش آموزان دختر است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The effect of Group Cognitive-Behavior Therapy on Depression Symptoms Decrease in Adolescence Girls

نویسندگان [English]

  • Gholamreza Rajabi 1
  • Shahla Shamoni Ahwazi 2
  • Abbas Amanollahi 3
چکیده [English]

The aim of this research was the effect of group cognitive-behavioral therapy (CBT) on depression symptoms decrease in girls 13-15 year olds high school referring to counseling centers education region 2 Ahvaz in city. 20 girl participants were select according to cut off point 22 in Children Depression Inventory (CDI, Rajabi), and DSM-5, and the participants were randomly assigned into an experimental and control groups (each group comprising 10 students). The participants in the experimental group received 12 sessions, and each of week 2-session, 90 minutes Cognitive-Behavior Therapy. The Children Depression Inventory was used for depression assessment. The findings repeated major analysis of variance showed that group cognitive-behavior therapy significantly decrease depression in experiment group in comparison with control group, and comparison of the stages of pre-test, post-test and follow-up in the experimental group showed that this treatment has been able to reduce the degree of depression from the pre-test to the follow-up stage  (p<.001). Therefore can said that group cognitive-behavior therapy is a effect therapy method in decrease depression symptoms in girl students

کلیدواژه‌ها [English]

  • Cognitive-behavioral therapy
  • Depression
  • girl students

آخوندمکه‎ای، زهره.  (1376). بررسی تأثیرشناخت درمانی گروهی به روش بک برکاهش افسردگی نوجوانان دختر 15 تا 17 ساله شاهین شهراصفهان. پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تربیت معلم.

آقایی، اصغر؛ جلالی، داریوش و امین زاده، مجتبی. (1388). مقایسه اثر بخشی درمان گروه شناختی-رفتاری. فلوکستین و هایپیران در کاهش شدت علائم افسردگی زنان. تحقیقات علوم رفتاری، 7، 2، صص. 141-131.

تقوی، سیدمحمدرضا و مزیدی، محمد (1384). بررسی روایی و پایایی مقیاس خود سنجی افسردگی (DSRS) برای دانش آموزان ایرانی. پژوهش های روان شناختی، 8 ، 1 و 2. صص. 23 - 39.

خدایاری فرد، محمد و پرند، اکرم. (1390). کاربرد مثبت نگری در روان درمانگری با تاکید بر دیدگاه اسلامی. مجله روانشناسی و علوم تربیتی، 5، 1، صص. 1-25.

رجبی، غلامرضا و خدایی، ملک حسین (1386). تاثیر مشاوره گروهی با روش درمان عقلانی-عاطفی-رفتاری بر سلامت عمومی و عزت نفس دانش آمووزان. مجله مطالعات علوم تربیتی،  1،  2، صص. 31-48.

رجبی، غلامرضا؛ ستوده ناورودی، سید امید و خجسته مهر، رضا. (1389). تاثیر درمان شناختی-رفتاری گروهی بر کاهش افسردگی و افزایش خشنودی زناشویی در زنان. مجله مطالعات زنان، 8، 2، 25-42.

رجبی، غلامرضا و کارجوکسمایی، سونا (1391). اثربخشی مشاروه‌ی گروهی با روش عقلانی- عاطفی- رفتاری بر مولفه‌های سلامت عمومی در دانش آموزان پسر. مجله روانشناسی مدرسه،  1،  2، صص. 59-76.

رجبی، غلامرضا. (1386). بررسی اعتبار و روایی پرسشنامه افسردگی (CDI) درنوجوانان 13 تا 15 ساله. مجله روانشناسی و علوم تربیتی، 37، ‌ 2، صص. 46-23.

رجبی، غلامرضا؛ کارجو کسمایی، سونا و جباری، حوا (1389). تاثیر زوج درمانی شناختی در کاهش میزان  افسردگی و افزایش رضایت زناشویی. مجله روان شناسی بالینی، 2، 4 (پیاپی)، صص. 17-9.

رنجبر، فرحدخت؛ اشک تراب، طاهره و دادگری، آتنا. (1389). بررسی اثربخشی درمان شناختی- رفتاری به شیوه گروهی بر میزان افسردگی. مجله علمی پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد، 18، 4، صص. 366 -299.

گلاس، جین و استانلی، جولین سی (1976). روش های آماری در علوم تربیتی و روان شناسی. ترجمه مهتاش اسفندیاری و جمال عابدی (1366). انتشارات دانشگاه تهران.

محمدی، کوروش؛ نجفی، محمود و دهشیری، غلامرضا (1391). تاثیر درمان شناختی رفتاری فردی و گروهی بر افسردگی نوجوانان. مجله دستاوردهای روانشناختی، 4، ­2، صص. 177-198.

نظری، علی محمد و اسدی، مسعود. (1390). بررسی تاثیر گروه درمانی شناختی بر کاهش افسردگی دانش آموزان.  فصلنامه دانش و تندرستی، 6، 1، صص 44-48.

Asarnow, J. R., & Scott, C. (1999). A combined cognitive–behavioral family education
intervention for depression in children. Journal of Clinical Child Psychopathology Review, 21(1), 47–59.

Beck, A. T. (1964). Thinking and depression: II. Theory and therapy. Archives of General Psychiatry, 10, 561-571.

Beck, A. T. (1967). Depression: Causes and treatment. Philadelphia: University of Pennsylvania Press.

Brown. J., Cohn, P., & Johnson.  J. G. (1999). Childhood abuse and neglect: specificity of effects on adolescent and young adult depression and suicidal. Journal of the American Academy of Child and Adolescent Psychiatry, 38 (12), 1490-1496.

Burns, D. D., & Spangler, D. L. (2000). Does psychotherapy homework lead to improvements in depression in cognitive behavioral therapy or does improvement lead to increased homework compliance? Journal Consulting Clinical Psychology, 68(1), 46-56.

Cather, C. (2005). Functional cognitive- behavioral therapy: A brief, individual treatment functional impairments resulting from psychotic symptoms in schizophrenia. Canadian Journal Psychiatry, 50(5), 258-263.

Davidson, B., & Kazmelson, A. (2010). Comparison parents and social workers assessment of the quality of life of children at risk. Journal of Children and Youth Services Review, 32, 711- 719.

Dein, S. (2005). Cognitive behavioral therapy in the palliative care setting. European Journal Palliative Care, 12, 174-176. In T. Anderson., M. Watson., & R. Davidson. (2008). The use of cognitive behavioral therapy techniques for anxiety and depression in hospice: a feasibility study. Palliative Medicine, 22, 814-821.

DeRubeis, R. J., Feeley, M. (1990). Determinants of change in cognitive therapy for depression. Cognitive Therapy and Research, 14, 469-482. In T. P. S. Oei., L. M. Sullivan. (1999). Cognitive changes following recovery from depression in a group cognitive-behavior therapy program.Australian New Zealand Psychiatry, 33 (3), 407-415.

DeRubeis, R. J., Gelfand, L. A., Tang, T. Z., & Simons, A. D. (1998). Medications versus cognitive behavior therapy for severely depressed outpatients. Journal Affective Disorder, 49, 59-72.

Dobson, K.S.  (1989). A meta-analysis of the efficacy of cognitive therapy for depression. Journal of Clinical Psychology, 57, 414-419

Donnelly, M., & Wilson, R. (1994). The dimensions of depression in early adolescence. Personality Individual Differences, 17, 425-430.

Ellis, A. (1962). Reason and emotion in psychotherapy. Oxford, England: Lyle Stuart.

Feldman, B. (2004). Feldman, B. (2004), Maternal perceptions on the effects of physical and occupational therapy services on care giving com competency. Physics Occupied There Pediatric, 16, 33-54.                  

Freres, D. R., & Gillham, J. E. (2002). Preventing depressive symptoms in middle school students. Journal of Emergency Mental Health, 4, 31- 40.

Frigeria, A., Pesenti, S., Molteni, M., Snider., & Battaglia, M. (2001). Depression symptom as measured by CDI in a population of northern Italian children. European Psychiatry, 16 (1), 33- 37.

Gloaguen, V., Cottraux, J., Cucherat. M., & Blukburn, I. (1998). A meta-analysis of the effects of cognitive therapy in depressed patients. Journal Affective Disorder, 48, 59-72.

Hakin, B. L.,  Abramson, L. Y., Moffitt, T. E., Silva, P. A., McGee, R., & Angel, K. E. (1998). Development of depression from preadolescence to young adulthood: emerging gender differences in a 10-year longitudinal study. Journal of Abnormal Psychology, 107(1), 128-140.

Hollon, S. D. (1998). What is cognitive behavioral therapy and does it work. Currency Opinion Neurobiol, 8, 289, 292. In T. Anderson., M. Watson., & R. Davidson. (2008). The use of cognitive behavioral therapy techniques for anxiety and depression in hospice: a feasibility study. Palliative Medicine, 22, 814-821.

Kingdom, D., & Dimech, A. (2008). Cognitive and behavior therapies: the state of the art. Journal of Specific Approaches, 24, 217-225.

Laidlaw, K., Davidson, K., Toner, H., Jackson, G., Clark, S., Law, J., …. & Cross, S. (2008). A ransomed controlled trial of cognitive behavior therapy vs treatment as usual in the treatment of mild to moderate late life depression. International Journal of Geriatric Psychiatry, 23, 843-850.

Lazarus, A. (1976). Multimodal behavior therapy. New York: Springer.

Lewinsihon, P. M., Rohde. P., & Seeley J. R. (1998). Major depressive disorder in older adolescents: prevalence, risk factors, and clinical implications. Clinical Psychology Review, 18 (7), 765-794.

Lewinson, P. M., Clarke, E. N., Hops, H., & Andrews, I. (1999). Cognitive-behavioral treatment for depressed adolescent. Behavior Therapy, 27, 385-407.

Munoz, R. F, Miranda I. (1986). Group therapy manual for cognitive-behavior treatment of depression. San Francisco General Hospital, Depression Clinic. Available from the author. University of California, San Francisco, department of psychiatry.

Lowise, A. H., Bowen, K., & Strom, T. (2010). Climate change and mental health: A causal pathways framework. Journal of Public Health, 55, 123-132.

Meichenbaum D. (1977). Cognitive-behavior modification: An integrative approach. New York: Plenum Press.

Monroe, S. M., Rohde, P., Seeley, J. R., & Lewinsohn, P. M. (1999). Life events and depression in adolescence: relationship loss as a prospective risk factor for first onset of major depressive disorder. Journal of Abnormal Psychology, 108 (4), 606-614.

Moorey, S., Greer, S. (2002). Cognitive behavioral therapy for people with cancer. 2nd ed. Oxford: Oxford University press. In T. Anderson., M. Watson., & R. Davidson. (2008). The use of cognitive behavioral therapy techniques for anxiety and depression in hospice: A feasibility study. Palliative Medicine, 22, 814-821.

Murphy, G. E., Simons, A. D., Wetzel, R. D., & Lustman, P. J. (1984). Cognitive therapy and pharmacotherapy. Singly and together in the treatment of depression. Archive General Psychology, 41, 33-41.

Nolen, Hoeksema, S., & Hilt, L. M. (2008). Handbook of depression in adolescents. New York: Rutledge.

Oei, T. P. S., & Sullivan, L. M. (1999). Cognitive changes following recovery from depression in a group cognitive-behavior therapy program. Australian New Zealand Psychiatry, 33 (3), 407-415.

Parker, G. B., Crawford, J., & Hadzi-Pavlovic, D. (2008). Quantified superiority of cognitive behavior therapy to antidepressant drugs: a challenge to an earlier meta-analysis. Acta Psychiatrica Scand, 118, 91–97.

Rector, N., & Beck, A. (2001). Cognitive behavioral therapy for schizophrenia: an empirical review. Journal of Nervous and Mental Diseases, 189, 278-87.

Rupke, S. J., Blecke, D., & Renfrow, M. (2006). Cognitive therapy for depression. American Family Physicion, 73 (1), 83-86.

Rush, A J., Beck, A. T., Kovacs, M., & Hollon, S. (1977). Comparative efficacy of cognitive therapy and thermotherapy in the treatment of depressed outpatients. Cognitive Therapy Research, 1, 17-37.

Ryan N. D., Puig-Antich, J., & Ambrosini P. (1987). The clinical picture of major depression in children and adolescents. Archives of General Psychiatry, 44, 854-861.

Smucker, M. R., Craighead. W. E., Craighead, L. W., & Green, B. J. (1986). Normative and relitiy data for the children's depression Inventory. Journal American Child Psychology, 14 (1), 25- 39.

Sodock, B. G., & Sadock, V. A. (2007). Comprehensive textbook of psychiatry. Philadelphia: Lippincott Williams and Wilkins.

Teasdale, J. D., Segal, Z. V., Williams, J. M., Ridgeway, V. A., Soulsby, J. M., & Lau, M. A. (2000). Prevention of relapse/recurrence in major depression by mindfulness-based cognitive therapy. Journal Consulting Clinical Psychology, 68(4), 615-23.

White, J. (2000). Treating anxiety and stress: A group psycho-educational approach using brief CBT. 1st Ed. New York: Guilford press.

Wineer, B J. (1962). Statistical principles in experimental design. New York: McGraw-Hill. 1962.

Williams, J. M. G. (1984). The psychological treatment of depression: A guide to the theory and practice of cognitive behavior therapy. 1st Ed. London: Rutledge.