بررسی نقش عملکرد خانواده، احساس تنهایی و عزتِ‌ نفس در اعتیاد نوجوانان به اینترنت

نویسندگان

1 دانشیار روانشناسی دانشگاه ارومیه

2 گروه روانشناسی دانشگاه ارومیه

3 ** کارشناس ارشد روان شناسی بالینی، واحد علوم و تحقیقات آذربایجان غربی

چکیده

هدف پژوهش حاضر، ترسیم روابط بین متغیّرهای پیش‌بین عملکرد خانواده، احساس تنهایی و عزتِ‌نفس با اعتیاد به اینترنت در دانش‌آموزان نوجوان بود. از بین جامعة آماری دانش‌آموزان دبیرستان شهر ارومیه، تعداد 390 نفر (235 پسر، 155 دختر) بر‌اساس نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب شدند. سپس پرسشنامه‌های اعتیاد به اینترنت، سنجش عملکرد خانواده، احساس تنهایی و عزتِ‌نفس کوپر‌اسمیت به‌منظورِ پاسخگویی در بین آن‌ها توزیع شد.داده‌های جمع‌آوری ‌شده به‌منظور بررسی اهداف پژوهش، با استفاده از تحلیل رگرسیون هم‌زمان، تحلیل واریانس چند‌متغیّره و تحلیل واریانس یک‌طرفه تحلیل شدند. نتایج نشان داد که همبستگی معناداری بین متغیّرهای عملکرد خانواده، احساس تنهایی و عزتِ‌نفس با اعتیاد به اینترنت وجود دارد (001/0P<). همچنین، نتایج مدل رگرسیون نشان داد که درمجموع، متغیّرهای پیش‌بین 60 درصد از واریانس متغیّر ملاک اعتیاد به اینترنت را تبیین می‌کنند (60/0(R2=. بررسی نقشجنسیت نشان داد که این متغیّر سهم معناداری در پیش‌بینی اعتیاد به اینترنت ندارد و نیز نتایج تحلیل واریانس نشان داد، بین دانش‌آموزان دارای اعتیاد به اینترنت و دانش‌آموزانبهنجار، تفاوت معناداری (001/0P<) در عملکرد خانواده، احساس تنهایی و عزتِ‌نفس وجود داشت؛ به‌طوری ‌که دانش‌آموزان دارای اعتیاد به اینترنت در مؤلفه‌های عملکرد خانواده، احساس تنهایی و عزتِ‌نفس در مقایسه با گروه بهنجار، نمرات پایین‌تری داشتند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Examine the role Family functions, loneliness feeling and self-esteem in adolescent Internet addiction

نویسندگان [English]

  • Ali Easa Zadegan 1
  • Sohrab Amiri 2
  • Sajad Ghasem Zade 3
چکیده [English]

The aim of the present study was to drawing relationships between family functioning's predictor variables, loneliness and self-esteem with internet addiction in adolescent students. From high school students in Urmia city 390 (235 boys, 155 girls) participants were selected by a multistage cluster sampling. Then the Young's Internet Addiction Scale, Family Assessment Device (FAD) questionnaire, loneliness feeling questionnaire and Self-esteem questionnaire were distributed among the participants to respond. Ultimately, collected data were analyzed by using Enter regression analysis, multivariate analysis of variance (MANOVA), and one-way ANOVA to verify the purpose of the study. The results showed a significant correlation between family function, loneliness and self-esteem with Internet addiction (P<0/001). Tthe results of regression model also showed that in total, predictor variables explain 60% of variance of criterion variable (R2=60). Examining the gender role indicated that these variables does not have a significant proportion in predicting Internet addiction, and Analysis of variance showed a significant difference between students with Internet addiction and normal students (P<0/001) in family functioning, loneliness and self-esteem. So students with Internet addiction had lower scores in components of family functioning, loneliness and self-esteemin comparison with the normal group

کلیدواژه‌ها [English]

  • Internet addiction
  • family functions
  • loneliness feeling
  • Self-Esteem

1.احمدی، هدا‌سادات؛ زاده‌محمدی، فاطمه؛ معصوم‌بیگی، مهدیه؛ سهرابی، فرامز. (1391). بررسی میزان شیوع اعتیاد به اینترنت و رابطة آن با ویژگی‌های جمعیت‌شناسی در بین دانشجویان دانشگاه علامه طباطبایی. فصلنامة روان‌شناسی تربیتی، شمارة 25 (8)، 34-19.

2.اﻣﻴﻨﻲ،  فریده. (1379). ﻣﻘﺎﻳﺴﺔ ﻋﻤﻠﻜﺮد ﺧﺎﻧﻮاده در دانش‌آموزان ﻣﺴـﺘﻘﻞ و واﺑﺴﺘﻪ. پایان‌نامۀ ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳـﻲ ارﺷـﺪ ﻣﺸـﺎوره. داﻧﺸـﮕﺎه ﺗﺮﺑﻴـﺖ ﻣﻌﻠﻢ ﺗﻬﺮان.

3.خسروی‌، زهره؛ علیزاده‌صحرایی، ام‌هانی. (1390). بررسی رابطة اعتیاد به اینترنت با عملکرد خانواده و سلامت روان در دانش‌آموزان. مطالعات روان‌شناسی تربیتی، شمارة 8 (14)، 80 -59‌.

4.دهشیری،غلامرضا؛برجعلی،محمود؛شیخی،منصوره؛حبیبی،مجتبی. (1387). ساخت و اعتباریابی مقیاس احساس تنهایی در بین دانشجویان. مجلة روان‌شناسی، شمارة 3(47)، 282-296.

5.شکر‌کن،حسینونیسی،عبدالکاظم. (1373). تأثیرعزتِ‌نفسبرعملکرددانشآموزانپسرودختر دبیرستانی .مجلةعلوم‌تربیتیوروان‌شناسی، شمارة 1 (1)، 11-27.

6.عسگری،پرویز‌؛مرعشیان، فاطمه. (1387). رابطةویژگی‌هایشخصیتواضطرابکامپیوتربا اعتیادبهاینترنتدردانشجویاندانشگاهآزاداسلامیواحداهواز. یافته‌هاینودرروان‌شناسی. شمارة 2(7)، 23-35.

7.قاسم‌زاده،لیلی؛شهرآرای،مهرناز‌؛مرادی،علیرضا.(1386). بررسینرخشیوعاعتیادبهاینترنتدردخترانو مقایسةدخترانمعتادوغیر‌معتادبهاینترنتدر متغیّرهایتنهایی،عزتِ‌نفسو مهارت‌های اجتماعی. دوفصلنامةانجمنروان‌شناسیایران. شمارة 2(3)، 32-40.

8.موسوی ، اشرف‌سادات. (1382). خانواده‌درمانی کاربرد با رویکرد سیستمی. تهران: انتشارات دانشگاه الزهرا‌.