تأثیرآموزش مهارت‌های زندگی بر ادراک شایستگی وکنترل خشم دانش‌آموزان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه روانشناسی دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه سیستان وبلوچستان

2 دانشیار گروه علوم تربیتی دانشکده علوم تربیتی دانشگاه سیستان و بلوچستان

3 دانش آموخته کارشناسی ارشد روانشناسی دانشگاه سیستان و بلوچستان

چکیده

این پژوهش با هدف بررسی آموزش مهارت‌های زندگی برکنترل خشم و ادراک شایستگی در کودکان  انجام گرفت. روش پژوهش نیمه آزمایشی (پیش آزمون - پس آزمون و پیگیری با گروه کنترل) بود. جامعه آماری  پژوهش دانش‌آموزان 10 و 11 ساله کانون پرورش فکری کودکان و نوجوان شهرستان زاهدان در سال 93 بود. نمونه پژوهش 31 نفر بود که  به شیوه سرشماری انتخاب شدند و  به طور تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل (16 نفر آزمایش و 15 نفر کنترل) تقسیم شدند. مشارکت کنندگان هر دو گروه، پرسشنامه شدت خشم نیلسون و ادراک شایستگی هارتر را در سه مرحله پیش آزمون، پس آزمون و پیگیری تکمیل کردند. گروه آزمایش، هفته ای 3 بار تحت آموزش مهارتهای زندگی قرار گرفتند. روش تجزیه تحلیل اطلاعات تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر و تحلیل کواریانس بود. نتایج نشان داد که آموزش مهارتهای زندگی باعث کاهش معنادار  خشم و افزایش سطح ادراک شایستگی در پس آزمون و پیگیری گروه آزمایش در مقایسه با گروه کنترل شده است (001/0>p). براساس نتایج  پژوهش، آموزش مهارتهای زندگی روش موثری برای کاهش خشم و افزایش ادراک شایستگی اجتماعی در کودکان می‌باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Effect of Life Skills Training on Anger Management and Perception of Competence in Children

نویسندگان [English]

  • zahra nikmanesh 1
  • Yahya Kazemi 2
  • Zohre Zarenejad 3
چکیده [English]

The present study aimed to examine the effect of life skills training on anger management and perception of competence in children. The method of the current study was quasi-experimental followed by a pretest-posttest design with a control group. The population included all 10 to 11 years old children who attended the Center for Intellectual Development of Children in 2014 in Zahedan.The sample (N = 31) was selected using census method and was randomly divided into two groups: experimental (16 individuals) and control (15 individuals). Participants of each group answered two questionnaires, including Nilsson’s Anger Inventory and Harter’s Perceived Competence Scale on three occasions: pre-test, post-test and follow-up. The experimental group participated a life skills training program three times a week. The data analyses were carried out using the analysis of covariance and Repeat measure.The results indicated that life skills training significantly decreased experimental groups’ anger and significantly increased their perception of social competence, compared to the control group (p<0.01).Based on these results, life skills training is an effective method to decrease anger and increase perception of social competence in children

کلیدواژه‌ها [English]

  • Life Skills
  • Anger management
  • Perception of Competence
  • children

1.ابوئی‌مهریزی، محبوبه؛ طهماسیان، کارینه؛ خوش‌کنش، ابوالقاسم. (1389). تأثیر آموزش مدیریت خشم بر مهارت‌های خود‌نظم‌دهی خشم و تعارضات والد- نوجوان در دختران دورۀ راهنمایی شهر تهران. فصلنامۀ خانواده‌پژوهی. (23) 6. 404-393.

2.امیری برمکوهی، علی. (1388). آموزش مهارت‌های زندگی برای کاهش افسردگی. فصلنامۀ روان‌شناسان ایرانی. سال 5، شمارۀ 20. 306-297.

3.بهادر‌مطلق، اسلام؛ عطاری، یوسفعلی؛ بهادر‌مطلق، غلام. (1391). اثربخشی آموزش راهبردهای شناختی بر ابعاد ادراک شایستگی دانش‌آموزان. فصلنامۀ روان‌شناسان ایرانی. (33)9. 46-39.

4.حافظی، فریبا؛ خاجونی، ابراهیم. (1390). تأثیر آموزش مهارت کنترل خشم بر کاهش رفتارهای تکانشورانه و اضطراب در افراد مبتلا به اختلال DSTP. یافته‌های نو در روانشناسی (روان‌شناسی اجتماعی)، (20)6، 89-107.

5.حقیقی، جمال؛ موسوی، محمد؛ مهرابی‌زاده هنرمند، مهناز؛ بشیلده، کیومرث. (1385). بررسی تأثیر آموزش مهارت‌های زندگی بر سلامت روانی و عزت‌نفس دانش‌آموزان دختر سال اول مقطع متوسطه. مجلۀ علوم تربیتی و روا‌ن‌شناسی دانشگاه شهید چمران. (13) 3. 78-61.

6.زیبایی، اعظم؛ غلامی، حسن؛ زارع، مسعود؛ مهدیان، حسین؛ حارث آبادی، مهدی. (1392). تأثیرآموزش مبتنی‌بر کنترل خشم نوجوانان در مدارس راهنمایی دخترانۀ مشهد. مجلۀ ایرانی آموزش در علوم پزشکی. (10) 13. 795-784.

7.شکوهی یکتا، محسن؛ زمانی، نیره؛ محمودی، مریم؛ پورکریمی، جواد؛ سعید، اکبری زردخانه. (1393). تأثیر مداخلات شناختی رفتاری بر کنترل خشم دانش‌آموزان دبیرستانی. روان‌شناسی بالینی و شخصیت. (11) 1. 70-61

8.سازمان بهداشت جهانی. (1993). برنامۀ آموزش مهارت‌های زندگی. ترجمۀ ربابۀ نوری قاسم‌آبادی و پروانه محمدخانی. (1377). چاپ اول. تهران: واحد بهداشت و پیشگیری از سوء مصرف مواد. سازمان بهداشت جهانی.

9.سهرابی، رقیه؛ محمدی، اکبر؛ ارفعی، اصغر. (1390). اثربخشی آموزش مهارت‌های زندگی برسبک‌های مقابله‌ای نوجوانان دختر. فصلنامه مطالعات خانواده. (13)4. 59-45.

10.سیف، دیبا؛ بشاش، لعیا؛ لطیفیان، مرتضی. (1383). تأثیر ابعاد ادراک خود بر روابط اجتماعی با همسالان در نوجوانان مراکز آموزشی استعدادهای درخشان و مدارس عادی. مجلۀ روا‌ن‌شناسی 29. (1)8. 97-86.

11.صلحی، مهناز؛ صحراییان، مریم؛ حقانی، حمید؛ بیگی‌زاده، شیوا. (1389). نیازسنجی مهارت‌های زندگی در دختران پایۀ سوم دبیرستان‌های دولتی شهرستان جهرم از دیدگاه دانش‌آموزان، والدین و دبیران در سال 1388-1389. مجلۀ دانشگاه علوم پزشکی پارس (دانشگاه علوم پزشکی جهرم). (3) 8. 47-41

12.کرمی، مرتضی. (1393). بررسی تأثیر آموزش گروهی مهارت‌های کنترل خشم براساس آموزه‌های اسلامی بر پرخاشگری دانش‌آموزان. پژوهش در مسائل تعلیم‌و‌تربیت اسلامی. 22. 114-99.

13.کینته، کریس ال. (1392). مجموعه کامل مهارت‌‌های زندگی. ترجمۀ شهرام محمدخانی. انتشارات رسانۀ تخصصی.

14.فرنام، علی. (1395). اثر‌بخشی آموزش رفتارهای سالم (با تأکید‌بر حل مسئله) بر سبک‌های حل مسئله و راهبردهای مقابله‌‌ای در نوجوانان دانش‌آموز. مجلۀ مطالعات روان‌شناسی تربیتی. 24. 108-89.

15.محققی، حسین؛ اسکندری، حسین؛ دلاور، علی؛ برجعلی، احمد. (1390). تأثیر برنامۀ آموزشی توانمندسازی زوجین براساس نظریۀ عشق، بر تعارض زناشویی والدین و ادرک شایستگی دانش‌آموزان پایۀ چهارم و پنجم ابتدایی شهر همدان. فصلنامۀ خانواده و پژوهش. 3 و 4. 51-33.

16.نیک‌منش، زهرا؛ یاری، سمیه. (1390). رابطۀ بین باور خودکارآمدی و ادراک خویشتن با اضطراب امتحان در دانش‌آموزان دختر دبیرستانی. مجلۀ مطالعات روان‌شناسی تربیتی. 14. 127-147

17.یعقوبی ابوالقاسم؛ محققی، حسین؛ جعفری، مجید؛ یاری‌مقدم، نفیسه. (1392). تأثیر آموزش راهبردهای یادگیری خودتنظیمی بر ادراک شایستگی و پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان پسر پایۀ اول متوسطه در درس زبان انگلیسی. اندیشه‌های نوین تربیتی، (1)9. 180-155.