تأثیر آموزش چرتکه بر خلّاقیّت و خودکارآمدی دانش‌آموزان دورة ابتدایی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، گروه علوم تربیتی گرایش مدیریت آموزشی، دانشگاه پیام نور

2 دانشیار گروه روانشناسی دانشگاه سیستان و بلوچستان

چکیده

خلّاقیّت و خودکارآمدی، از‌جمله اهداف آموزشی است که امروزه در رأس امور آموزشی ‌و ‌پرورشی قرار دارد. به‌منظور نیل به این امر و تسهیل یادگیری، وسیله‌ای شبیه «چرتکه» وارد فرایند آموزشی شده که مورد استقبال دانش‌آموزان و معلمان قرار گرفته است و به ‌باور آنان، نتایج مشهودی در‌پی داشته است. پژوهش حاضر با هدف تأثیر آموزش چرتکه بر خلّاقیّت و خودکارآمدی دانش‌آموزان انجام گرفت. روش پژوهش شبه‌آزمایشی و از‌نظرِ هدف کاربردی بود. طرح پژوهش پیش‌آزمون و پس‌آزمون با گروه کنترل است. جامعة آماری را دانش‌آموزان پسر پایة چهارم ابتدایی تشکیل می‌دادند که از بین آنها نمونه‌ای با حجم 50 نفر به شیوة نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای چند‌مرحله‌ای انتخاب و در دو گروه آزمایش و کنترل در قالب دو کلاس درس قرار گرفتند. در هر دو گروه، همتا‌سازی از‌نظرِ سن و هوش (با استفاده از تست هوش ریون) انجام شد. سپس در هر دو گروه، پیش‌آزمون به‌عمل آمد و بعد از اجرای پیش‌آزمون، آموزش ریاضی با چرتکه برای گروه آموزش اجرا شد و گروه کنترل، آموزشی دریافت نکرد و بعد پس‌آزمون انجام گرفت. در این پژوهش، از ابزار خلّاقیّت تورنس و خودکارآمدی شرر استفاده شد که پایایی آنها با آلفای کرونباخ به‌ترتیب 85/0 و 81/0 به‌دست آمد. داده‌های حاصل با آمار توصیفی و استنباطی (آزمون کولموگروف- اسمیرنوف و تحلیل کوواریانس) توصیف و تحلیل شدند. نتایج حاصل نشان داد که آموزش چرتکه در درس ریاضی بر خلّاقیّت و خود‌کارآمدی دانش‌آموزان کلاس چهارم تأثیر دارد و باعث بهبود خلّاقیّت و خودکارآمدی می‌شود؛ بنابراین، با آموزش چرتکه می‌توان مهارت‌ها و توانایی‌های خلّاقیّت در ریاضی و خودکارآمدی کودکان را افزایش داد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Study of the effect of instruction based on abacus on creativity and Self-Efficacy of students in primary schools in Urmia Study of the effect of instruction based on abacus on creativity and Self-Efficacy of students in primary schools in Urmia

نویسندگان [English]

  • Bahare Azizi Nejad 1
  • Hossein Jenaabadi 2
چکیده [English]

The purpose of the present research was to study the effects of instruction based on abacus on creativity and self-efficacy among forth grade students in male primary schools in Urmia. An experimental and a pretest-posttest control group design method have been applied in this regard. Statistical sample is included 50 students that selected by cluster sampling method. They divided randomly in two experimental and control groups. The experimental group received instruction based on abacus in 16 meeting while the control group received no intervention. The instruments of this research were Creativity of Torrance and Self-Efficacy of Sharar Questionnaires that respectively the relaiability of them was 0.85 and 0.81 by Cronbach’s Alpha Coefficient. For analyzing the data has been used Kolmogorov Smirnov and Covariance test. The data analysis by Covariance test indicated that the students who were in experimental group had a significant effect in the creativity and self-efficacy while the students in control group showed no significant difference, as symptoms of creativity and self efficacy has increased. The results of this research suggest that the instruction based on abacus is helpful to increase the ability and skills of students in arithmathic.

کلیدواژه‌ها [English]

  • self-efficacy
  • creativity
  • instruction based on abacus
  • students of primary schools

منابع و مآخذ

1.پاک‌اسکوئی، فرح؛ یاری، جهانگیر (1395). تأثیر آموزش ریاضی به روش یوسی‌مس بر توسعة ذهنی کودکان سنی 5 تا12 سال در شهر تبریز. نشریة آموزش و ارزشیابی، 9 (33)، 121-105.

2.پیرخائفی، علیرضا (1389). بررسی نقش آموزش خلّاقیّت در پیش‌بینی و تبیین سلامت روان به‌منظور تدوین مدل سلامت روانی بر‌اساس متغیّرهای خلّاقیّت، خودکارآمدی و شیوة کنار آمدن با فشار روانی. رسالة دکتری دانشگاه علامه طباطبایی.

3.پیرخائفی، علیرضا؛ برجعلی، احمد؛ دلاور، علی؛ اسکندری، حسین (1390). بررسی روابط ساختاری خلّاقیّت، خودکارآمدی و روش کنار آمدن با سلامت روان، فصلنامة روان‌شناسی تربیتی، 17 (6)، 106-87.

4.حسنی، حسین؛ جهاندیده، جواد (1394). بررسی تأثیر روش تدریس همیاری بر خلّاقیّت دانش‌آموزان دختر پایة پنجم ابتدایی در درس علوم تجربی. دو فصلنامة پژوهش‌های آموزش و یادگیری، 22 (6)، 150-139.

5.حیدری، محبوبه؛ علی‌ئی‌میرمحمد‌، ماندانا؛ خاکبازان، زهره و محمودی، محمود (1394). بررسی مقایسه‌ای تأثیر دو روش آموزشی سخنرانی و بستة آموزشی بر خودکارآمدی دانش‌آموزان دختر 12-9 ساله در ارتباط با بهداشت بلوغ، پژوهش پرستاری، 10 (1)، 12-1.

6.رضی، طاهره؛ شمسی، محسن؛ خورسندی، محبوبه؛ روزبهانی، نسرین؛ رنجبران، مهدی (1395). تأثیر آموزش بر خودکارآمدی مادران در‌خصوص برخورد با نشانه‌های خطر در کودکان کمتر از پنج سال شهر اراک در سال 1393. مجلة دانشکده پرستاری و مامایی همدان، 24 (1)، 6-2.

7.شکوهی، غلامحسین (1394). مبانی و اصول آموزش‌و‌پرورش، چاپ سی و چهارم، تهران: به نشر.

8.صفرنیا، مهدیه (1390). رابطة خودکارآمدی و خلّاقیّت معلم با پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان در مقطع دبیرستان. دانشگاه آزاد تهران مرکزی. پایان نامة کارشناسی ارشد روان‌شناسی، گرایش تربیتی.

9.عبداللهی‌عدلی‌انصار، وحیده؛ فتحی‌آذر، اسکندر؛ عبداللهی، نیدا (1394). ارتباط تفکر انتقادی با خلّاقیّت، باورهای خودکارآمدی و عملکرد تحصیلی دانشجو معلمان. پژوهش در یادگیری آموزشگاهی و مجازی، 2 (7)، 52-41.

10.قراباغی، حسن؛ امیرتیموری، محمدحسن؛ مقامی، حمیدرضا (1390).بررسی رابطة بین خلّاقیّت با خودکارآمدی رایانه‌ای در دانشجویانکارشناسی، رشتة تکنولوژی آموزشی دانشکدة روان‌شناسی و علومتربیتی دانشگاه علامه. مجلة ابتکار و خلّاقیّت در علوم انسانی، 1 (2)، 178-152.

11.کارگرشورکی، قنبر؛ ملک‌پور، مختار؛ احمدی، غلامرضا (1389). بررسی اثربخشی آموزش مهارت‌های حرکتی ظریف، بر یادگیری مفاهیم ریاضی در کودکان دارای اختلالات یادگیری ریاضی پایة سوم تا پنجم شهرستان میبد. فصلنامة رهبری و مدیریت آموزشی دانشگاه آزاد اسلامی واحد گرمسار،