پیش‌بینی سازگاری دانشجویان با دانشگاه بر‌اساس ویژگی‌های شخصیتی و هدف‌گرایی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روان‌شناسی تربیتی، پردیس بین‌الملل دانشگاه شیراز

2 دانشیار روان‌شناسی تربیتی، دانشگاه شیراز

چکیده

هدف این پژوهش، تعیین نقش ویژگی‌های شخصیتی و هدف‌گرایی در پیش‌بینی سازگاری دانشجویان با دانشگاه بود. روش پژوهش، همبستگی و جامعة آماری پژوهش کلیة دانشجویان دورة کارشناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد بهبهان بود. برای انجام پژوهش، 523 نفر به روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامة فرم کوتاه پنج عامل بزرگ شخصیت گلدبرگ (خرمایی و فرمانی، 1393)، اهداف پیشرفت (الیوت و مک‌گریگور، 2001)و سازگاری دانشجویان با دانشگاه (بیکر و سیریک، 1984) بود. نتایج حاصل از ضریب همبستگی پیرسون نشان داد که بین ویژگی‌های شخصیتی و هدف‌گرایی با سازگاری دانشجویان با دانشگاه، رابطة معنادار وجود دارد. به‌طورِکلی، نتایج تحلیل رگرسیون چندگانه نشان داد که ویژگی‌های شخصیتی و هدف‌گرایی، 37 درصد از واریانس سازگاری دانشجویان با دانشگاه، 24 درصد از سازگاری تحصیلی، 25 درصد از سازگاری اجتماعی، 36 درصد از سازگاری شخصی- هیجانی و 20 درصد از دلبستگی مؤسسه‌ای را تبیین کنند. این نتایج نشان می‌دهند، ویژگی‌های شخصیتی و هدف‌گرایی نقش مؤثری در سازگاری دانشجویان با دانشگاه ایفا می‌کنند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Prediction of students’ adjustment to university on the basis of personality and goal orientation

نویسندگان [English]

  • Manije Ehyakonnande 1
  • Faride Yousefi 2
  • Farhad Khormaie 2
1 Shiraz University
2 Shiraz University
چکیده [English]

Abstract
The main purpose of the present study was to investigate the role of personality and goal orientation in students’ adjustment to university. Method of research was correlation and the statistical population was all the Behbahan Islamic Azad University students. Five hundred twenty three students who were selected by random multi-stage cluster sampling method, completed the short form of Goldberg’s Big Five Personality Inventory (Khormaei & Farmani, 2014), Achievement Goals Questionnaire (Elliot & McGregor, 2001), and Students’ Adjustment to College Questionnaire (Baker & Siryk, 1984). Data were analyzed using Pearson’s correlation coefficient, and multiple regression analysis. The findings showed that there were significant relations of personality traits and goal orientation to students’ adjustment to university. Multiple regression analysis showed that personality traits and goal orientation significantly predicted student's adjustment to college. Totally, personality traits and goal orientation could explain 37 % of variances of students’ adjustment to university, 24% of variances of academic adjustment, 25% of variances of social adjustment, 36% of variances of personal-emotional adjustment, and 20% of variances of institutional attachment. The findings suggested that personality and goal orientation play effective role in students’ adjustment to university.

کلیدواژه‌ها [English]

  • adjustment to university
  • goal orientation
  • Personality

1.اکبری، مهرداد؛ آقایوسفی، علیرضا (1389). رابطة بین هوش سیال، ابعاد شخصیت (برون‌گرایی، روان‌رنجوری و روان‌پریشی) و هوش هیجانی با موفقیت تحصیلی دانش‌آموزان مقطع دبیرستان. فصلنامة روان‌شناسی کاربردی، 4 (2)، 57-44.

2.بدری‌گرگری، رحیم؛ بیرامی، منصور؛ دبیری، سولماز (1393). مدل پیش‌بینی رضایت و پیشرفت تحصیلی از‌طریقِ کمال‌گرایی دوبُعدی و اهداف پیشرفت در دانش‌آموزان مقطع دبیرستان. فصلنامه روان‌شناسی تربیتی، 10(33)، 45-21.

3.پروین، لارنس‌ای؛ جان، اولیور‌پی (1394). شخصیت: نظریه و پژوهش. ترجمه محمدجعفر جوادی و پروین کدیور. تهران: نشر آییژ. (تاریخ انتشار به زبان اصلی: 2000)

4.حسینی، سودابه؛ بهزادفر، مرجان (1393). بررسی رابطة بین ویژگی‌های شخصیتی بر‌اساس مدل پنج عاملی شخصیت با سلامت روانی دانشجویان دانشگاه پیام‌نور مرکز کرمانشاه. اولین کنفرانس سراسری توسعة پایدار در علوم‌تربیتی و روان‌شناسی، مطالعات اجتماعی و فرهنگی. تهران: مؤسسه آموزش عالی مهر اروند, مرکز راهکارهای دستیابی به توسعة پایدار.

5.حکیمی‌دارسینوئیه، حسن؛ تجربه‌کار، مهشید (1393). بررسی رابطة بین کیفیت ارتباط معلم و دانش‌آموز و ویژگی‌های شخصیت با سازگاری تحصیلی دانش‌آموزان مدارس راهنمایی. اولین کنفرانس ملی توسعة پایدار در علوم‌تربیتی و روان‌شناسی، مطالعات اجتماعی و فرهنگی. تهران: مؤسسة آموزش عالی مهر اروند, مرکز راهکارهای دستیابی به توسعة پایدار.

6.خرمایی، فرهاد؛ خیر، محمد (1386). بررسی رابطة هدف‌گرایی و رویکرد دانشجویان به یادگیری. فصلنامة روان‌شناسی دانشگاه تبریز، 2(7)، 138-124.

7.خرمایی، فرهاد؛ فرمانی، اعظم (1393). بررسی شاخص‌های روان‌سنجی فرم کوتاه پرسشنامة پنج عاملی بزرگ شخصیت. فصلنامة روش‌ها و مدل‌های روان‌شناختی، 4(16)، 39-29.

8.درتاج، فریبرز (1392). رابطة ارزش تکلیف و اضطراب امتحان: بررسی نقش واسطه‌ای جهت‌گیری هدفی. فصلنامة روان‌شناسی تربیتی، 9(27)، 113-97.

9.ربّانی، زینب؛ یوسفی، فریده (1393). رابطة باورهای انگیزشی و پیشرفت تحصیلی باواسطه‌گری انواع جهت‌گیری هدف و راهبردهای یادگیری خودتنظیمی. فصلنامة روان‌شناسی، 18(3)، 262-247.

10.سلیمانی‌فر، امید؛ شعبانی، فرزانه (1392). رابطة بین خودکارآمدی و انگیزة پیشرفت با سازگاری تحصیلی دانشجویان کارشناسی سال اول دانشگاه شهید چمران اهواز. مجلة مطالعات روان‌شناسی تربیتی، 10(17)، 104-83.

11.عاشوری، جمال؛ آزادمرد، شهنام؛ جلیل آبکنار، سیده سمیه؛ معینی‌کیا، مهدی (1392). الگوی پیش‌بینی پیشرفت تحصیلی بر‌اساس راهبردهای شناختی و فراشناختی، جهت‌گیری هدف‌های پیشرفت و هوش معنوی در درس زیست‌شناختی. فصلنامة روان‌شناسی مدرسه، 2(4)، 136-118.

12.صادقی، منصوره‌السادات؛ مظاهری، علی؛ حیدری، محمود (1390). بررسی رابطة رفتارهای ارتباطی- نظارتی والدین در وضعیت‌های مختلف تحصیلی و اجتماعی فرزندان دانشجو. فصلنامة خانواده‌پژوهی، 25، 55-35.

13.فیست، جس؛ فیست، جی. گریگوری (1395). نظریه‌های شخصیت. (ترجمة یحیی سیدمحمدی). تهران: نشر روان. (تاریخ انتشار به زبان‌اصلی 2002).

14.قالبی‌حاجیوند، رستم؛ حیدری، روح‌الدین؛ خادمی، غلامرضا؛ حیدری، مجید، اسحاق، لیلا (1394). رابطة ویژگی‌های شخصیتی با رضایت شغلی و سلامت روان در معلمان مقاطع ابتدایی و راهنمایی. دومین کنفرانس ملی و اولین کنفرانس بین‌المللی پژوهش‌های نوین در علوم انسانی. تهران: مؤسسة مدیران ایده‌پرداز پایتخت ویرا.

15.نصیحت‌کن، زهراسادات (1389). رابطه سازگاری تحصیلی با ویژگی‌های شخصیتی و نگرش مذهبی دانشجویان دختر دانشکدة روان‌شناسی و علوم‌ تربیتی دانشگاه علامه طباطبایی. پایان‌نامة کارشناسی ارشد روان‌شناسی. تهران: دانشگاه علامه طباطبایی.

16.نیازی، مجید (1392). بررسی رابطة ویژگی‌های شخصیتی و انگیزش پیشرفت با سازگاری تحصیلی در دانش‌آموزان پسر سال سوم مقطع متوسطة شهر تهران. پایان‌نامة کارشناسی‌ارشد رشتة روان‌شناسی تربیتی. تهران: دانشگاه تربیت‌دبیر شهید رجایی.