نقش خوددلسوزی و ذهن‌آگاهی در پیش‌بینی استرس تحصیلی دانش‌آموزان دختر

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه روان شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد مهاباد

2 کارشناسی ارشد روان شناسی عمومی

چکیده

چکیده
هدف پژوهش حاضر، بررسی رابطة بین خوددلسوزی و ذهن‌آگاهی با استرس تحصیلی در دانش‌آموزان دختر بود. روش پژوهش این مطالعه همبستگی است. جامعة آماری شامل دانش‌آموزان دختر دورة دوم متوسطه است که مشتمل بر 2900 نفر دانش‌آموز بود. روش نمونه‌گیری مطالعة حاضر، نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای چند مرحله‌ای و دربرگیرندة 341 نفر از دانش‌آموزان دختر بود. ابزارهای گردآوری داده‌ها شامل پرسش‌نامة مقیاس خوددلسوزی نف، ذهن‌آگاهی بائر و پرسش‌نامة استرس تحصیلیزاژاکووا است. یافته‌ها نشان داد که بین ذهن‌آگاهی با استرس تحصیلی در سطح (01/0P<) و بین خوددلسوزی با استرس تحصیلی در سطح (01/0P<)، رابطة معنادار وجود دارد. نتایج تحلیل رگرسیون نشان داد که 32 درصد از واریانس استرس تحصیلی توسط ذهن‌آگاهی و خوددلسوزی قابل پیش‌بینی است؛ در نتیجه، ذهن‌آگاهی و خوددلسوزی به‌عنوان سازه‌های مثبت، نقش بسزایی در کاهش استرس تحصیلی دانش‌آموزان دختر دارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Role of Self-Compassion and Mindfulness in predicting the female students' academic stress

نویسندگان [English]

  • Bahman Kord 1
  • Arezo Babakhani 2
چکیده [English]

Abstract
The main purpose of this research was the relationship between the self-compassion and mindfulness with female students' academic stress. Research method is correlation. The population consisted of 2,900 female students. Sampling method was multistage random cluster which includes 341 female students. Measurement tools included Neef’s self-compassion, Baer’s mindfulness and Zajacova’s Academic Stress. The results showed that significant relationship mindfulness with academic stress (P<0/01) and the self-compassion with academic stress (P<0/01). Regression analysis showed that 32 percent of the variance in academic stress predicted by mindfulness and self-compassion. Consequently, mindfulness and self-compassion as the positive constructs is effective in reducing female students' academic stress.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • self-compassion
  • Mindfulness
  • academic stress

ابوالقاسمی، عباس؛ نجاریان، بهمن (1388). اضطراب امتحان: علل، سنجش و درمان. پژوهش‌های روان‌شناختی. 15 (4). صص 97-82.

2.امان‌اللهی، عباس؛ تردست، کوثر؛ اصلانی، خالد (1393). پیش‏بینی سلامت عمومی براساس مؤلفه‏های خودشفقتی در دانشجویان دختر دارای تجربة شکست عاطفی دانشگاه‏های اهواز. پژوهش‌های مشاوره. 13 (50). صص 54-29.

3.باباپور‌خیرالدین، جلیل؛ پورشریفی، حمید؛ هاشمی، تورج؛ احمدی، عزت‌اله (1391). بررسی رابطة ابعاد فراشناخت و مؤلفه‌های ذهن‌آگاهی با باورهای وسواسی. مجلة روانشناسی مدرسه. 1 (4). صص 38-23.

4.حیدری‌نسب، لیلا؛ احمدوند، زهرا؛ شعیری، محمد‌رضا (1392). وارسی اعتبار و روایی پرسش‌نامة پنج وجهی ذهن‌آگاهی در نمونه‌های غیر‌بالینی ایرانی. علوم رفتاری. 7 (۳). صص 237-229.

5.رستمی، اعظم؛ شریعت‌نیا، کاظم؛ خواجوند‌خوشلی، افسانه (1393). بررسی رابطة خودکارآمدی و ذهن‌آگاهی با نشخوار فکری در بین دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد شاهرود.فصلنامه علوم پزشکی دانشگاه آزاد اسلامی واحد پزشکی تهران. 24 (4). صص 259-254.

6.شکری، امید؛ کرمی‌نوری، رضا؛ فراهانی، محمد‌نقی؛ مرادی، علیرضا؛ شهرآرای، مهرناز (۱۳۸۹). آزمون ساختار عاملی و ویژگی‌های روان‌سنجی نسخة فارسی پرسش‌نامة استرس تحصیلی. علوم رفتاری. 4 (۴). صص 283-277.

7.کُرد، بهمن؛ شریفی، حسن‌پاشا (1394). نقش خوددلسوزی در پیش‌بینی استرس تحصیلی دانشجویان: با واسطه‌گری انگیزش درونی و بیرونی. مجلة مطالعات روان‌شناسی تربیتی. 12 (21). صص 144-127.

8.کُرد بهمن (1395). پیش‌بینی بهزیستی ذهنی دانشجویان پرستاری بر‌اساس ذهن‌آگاهی و شفقت‌ورزی به خود. مجلة ایرانی آموزش در علوم پزشکی، 16 (78). صص 282-273.

9.گلدوزیان، فاطمه‌سادات (1386). مقایسة اثربخشی گروه‌‌درمانی‌ شناختی- رفتاری، تکنیک آرمیدگی عضلانی و روش تلفیقی در کاهش اضطراب. پایان‌نامة کارشناسی ارشد. دانشگاه آزاد اسلامی واحد تربت‌جام.

10.Akın, A. (2012). Self-compassion and automatic thoughts.Journal of Education, 42(1), 1–10.

11.Akgun, S., & Ciarrochi, I. (2003). Learned resourcefulness moderates the relationship between academic stress and academic performance. Education Psychology, 23(3), 287-294.

12.Ang, R. P., & Huan, V. (2006). Academic Expectations Stress Inventory: Development, Factor Analysis, Reliability, and Validity. Educational and Psychological Measurement, 66(3), 522- 539.

13.Baer, R. A. (2003). Mindfulness training as a clinicalintervention: A conceptual and empirical review. ClinicalPsychology: Science and Practice, 10(2), 125-143.

14.Baer, R. A., Smith, GT., Hopkins, J., Krietemeyer, J., & Toney, L. (2006). Using self-report assessmentmethods toexplore Facets of mindfulness. Assessment, 13(1), 27-45.

15.Cardaciotto, L. A. (2005). Assessing mindfulness: The develop of a bi_dimensional measure of awareness and acceptance Doctoral dissertation. University of Drexel, USA.

16.Crane, R. (2009). Mindfulness based cognitive Therapy. New York: Routledge.

17.Leary, M. R., Tate, E. B., Adams, C. E., Allen, A. B., & Hancock, J. (2007). Self-compassion and reactions to unpleasant self-relevant events: The implications of treating oneself kindly. Journal of Personality and Social Psychology, 92(5), 887- 904.

18.Manning, M., & Fusilier, M. (2010). The relationship between stress and health care use: An investigation of the buffering roles of personality, social support and exercise. Journal of Psychosomatic Research, 47(2), 159-173.

19.Neff, K. D. (2003a). Self-compassion: An alternative conceptualization of a healthy attitude toward oneself. Self and Identity, 2, 85–102.

20.Neff, K. D.(2003b). The development and validation of a scale to measure self-compassion. Self-Identity, 2(3), 223-50.

21.Neff, K. D., & Dejitterat, K. (2005). Self-compassion, achievement goals, and coping with academic failure. Self-Identity, 4(3), 263-87.

22.Neff, K. D. (2009). The role of self-compassion in development: A healthier way to relate to oneself. Human Development, 52(4), 211-214.

23.Neff, K. D., & Pommier, E. (2012). The Relationship between Self-compassion and other-focused Concern among College Under graduates, Community Adults, and Practicing Meditators. Self and Identity, 12(2), 1-17.

24.Ost, L.G. (2008). Efficacy of the third wave of behavioral therapies: A systematic review and meta-analysis. Behavior Research and Therapy, 46(3), 296-321.

25.Samaie, Gh., & Farahani, H. A. (2011). Self-compassion as a moderatorof therelationship between rumination, self-reflection and stress. 2nd WorldConference on Psychology, Counseling and Guidance. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 30, 978 – 982.

26.Segal, Z. V., Williams, J. M., & Teasdale, J. D. (2002). Mindfulness Based cognitive therapy for depression. New York: The Guilford Press.

27.Tirch, D. D. (2010). Mindfulness as a Context for the Cultivation of Compassion. International Journal of Cognitive Therapy, 3(2), 113–123.

28.Witkiewitz, K., & Bowen, S. (2010). Depression, craving, and substance use following a randomized trial of mindfulness-based relapse prevention. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 78(3), 362-374.

29.Zajacova, A., Lynchand, S.M., & Espenshade, T.J. (2005). Self-Efficacy, Stress, and Academic Success in College. Research in Higher Education, 46(6), 677-706.