پیش‌بینی ابعاد فرسودگی تحصیلی بر اساس ناگویی خلقی، هیجانات منفی و عزت‌ نفس

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد دانشگاه شهید باهنر کرمان دبیر آموزش و پرورش کرمان

2 استادیار دانشگاه شهید باهنر کرمان

3 کارشناس ارشد دانشگاه علامه طباطبایی

چکیده

هدف: پژوهش حاضر با هدف پیش‌بینی فرسودگی تحصیلی براساس ناگویی خلقی، هیجانات منفی و عزت‌نفس در دانشجویان انجام شده است. در این راستا گروهی مشتمل بر 407 دانشجو از میان دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی کرمان با روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چند مرحله‌ای انتخاب شدند و چهار مقیاس فرسودگی تحصیلی، مقیاس افسردگی، اضطراب و استرس (DASS)، ناگویی خلقی، و عزت‌نفس را تکمیل کردند. یافته‌ها: نتایج حاصل از تحلیل رگرسیون نشان داد که عزت‌نفس تمام ابعاد فرسودگی تحصیلی را به طور منفی پیش‌بینی می‌کند. به علاوه ناگویی خلقی، بدبینی تحصیلی و خستگی تحصیلی را به طور مثبت پیش‌بینی می‌کند. هم چنین نتایج نشان داد که هیجان‌های منفی (افسردگی، استرس و اضطراب)، ابعاد فرسودگی تحصیلی را پیش‌بینی نمی‌کنند. نتیجه‌گیری: یافته های این پژوهش مؤید نقش عزت‌نفس و ناگویی خلقی در فرسودگی تحصیلی است. از آنجا که فرسودگی تحصیلی مانعی برای پیشرفت تحصیلی دانشجویان است، لازم است دست‌اندرکاران امر آموزش، برنامه های پیشگیرانه‌ای را در زمینه کاهش اثرات منفی متغیرهای یاد شده تدوین و اجرا کنند.
هدف: پژوهش حاضر با هدف پیش‌بینی فرسودگی تحصیلی براساس ناگویی خلقی، هیجانات منفی و عزت‌نفس در دانشجویان انجام شده است. در این راستا گروهی مشتمل بر 407 دانشجو از میان دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی کرمان با روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چند مرحله‌ای انتخاب شدند و چهار مقیاس فرسودگی تحصیلی، مقیاس افسردگی، اضطراب و استرس (DASS)، ناگویی خلقی، و عزت‌نفس را تکمیل کردند. یافته‌ها: نتایج حاصل از تحلیل رگرسیون نشان داد که عزت‌نفس تمام ابعاد فرسودگی تحصیلی را به طور منفی پیش‌بینی می‌کند. به علاوه ناگویی خلقی، بدبینی تحصیلی و خستگی تحصیلی را به طور مثبت پیش‌بینی می‌کند. هم چنین نتایج نشان داد که هیجان‌های منفی (افسردگی، استرس و اضطراب)، ابعاد فرسودگی تحصیلی را پیش‌بینی نمی‌کنند. نتیجه‌گیری: یافته­های این پژوهش مؤید نقش عزت‌نفس و ناگویی خلقی در فرسودگی تحصیلی است. از آنجا که فرسودگی تحصیلی مانعی برای پیشرفت تحصیلی دانشجویان است، لازم است دست‌اندرکاران امر آموزش، برنامه­های پیشگیرانه‌ای را در زمینه کاهش اثرات منفی متغیرهای یاد شده تدوین و اجرا کنند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Predicting Dimensions of Academic Burn Out Based On Alexithymia, Negative Emotions, and Self-Esteem

نویسندگان [English]

  • Afsane Alizade 1
  • Afsane Tohidi 2
  • Mahbobe Sadat Hosseini Soltan Nasir 3
چکیده [English]

The present research was aimed to investigate predicting academic burnout based on alexithymia, negative emotions and self-esteem in university students. For this purpose, participants who were a group of 407 students of Kerman Islamic Azad University and were selected via multi-stage cluster sampling method; completed four scales including academic burnout, mental severity (negative emotions: depression, anxiety, and stress), alexithymia and self-esteem. Findings: Results of regression analysis showed that self-esteem negatively predicts all of academic burnout dimensions. Alexithymia, stress and self-esteem, positively predict academic apathy. In addition, alexithymia positively predict academic exhaustion and academic apathy. The results also showed that the anxiety does not significantly predict dimensions of academic burnout. Conclusion: findings indicate the role of self-esteem, alexithymia, stress and depression in academic burnout. As this phenomenon is an obstacle in the academic improvement pathway, it is necessary for educators to develop and apply special programs for preventing academic burnout while considering above mentioned variablesPurpose: The present research was aimed to investigate predicting academic burnout based on alexithymia, negative emotions and self-esteem in university students. For this purpose, participants who were a group of 407 students of Kerman Islamic Azad University and were selected via multi-stage cluster sampling method; completed four scales including academic burnout, mental severity (negative emotions: depression, anxiety, and stress), alexithymia and self-esteem. Findings: Results of regression analysis showed that self-esteem negatively predicts all of academic burnout dimensions. Alexithymia, stress and self-esteem, positively predict academic apathy. In addition, alexithymia positively predict academic exhaustion and academic apathy. The results also showed that the anxiety does not significantly predict dimensions of academic burnout. Conclusion: findings indicate the role of self-esteem, alexithymia, stress and depression in academic burnout. As this phenomenon is an obstacle in the academic improvement pathway, it is necessary for educators to develop and apply special programs for preventing academic burnout while considering above mentioned variables.

کلیدواژه‌ها [English]

  • academic burnout
  • Alexiathymia
  • negative emotions and self-esteem

.آزاد، حسین (1378). آسیب شناسی روانی. تهران: بعثت.

2.ابوالقاسمی، عباس؛ رضایی‌‌جمالویی، حسن؛ حرفتی، رعنا (1390). ارتباط بین نارسایی هیجانی، کودک‌آزاری و پیشرفت تحصیلی در دانش‌آموزان پسر دبیرستانی. اندیشه‌های نوین تربیتی. 7 (3). صص 155-135.

3.استورا، ژان-بنجامین (1386). تنیدگی یا استرس: بیماری جدید تمدن.(ترجمة پریرخ دادستان). تهران: رشد. (تاریخ انتشار به زبان اصلی 1985).

4.اسلامی‌نسب، علی (1376). اعتماد به نفس. تهران: انتشارات ذوقی.

5.براندن، ناتانیل (1375). قدرت عزت‌نفس؛ نگاهی روشنی‌بخش بر مهمترین سرچشمة روانی‌مان. (ترجمه مینا اعظامی). تهران: پوینده.(تاریخ انتشار به زبان اصلی 1992).

6.پورافکاری، نصرت‌الله (1371). افسردگی واکنش یا بیماری. تهران: آزاده.

7.حسینی، محمد‌علی؛ دژکام، محمود؛ میرلاشاری، ژیلا (1386). همبستگی عزت‌نفس و پیشرفت تحصیلی در دانشجویان توانبخشی دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی تهران. آموزش در علوم پزشکی. 7 (1). صص 142-137.

8.دادستان، پریرخ (1390). روانشناسی مرضی تحولی از کودکی تا بزرگسالی. تهران: سمت

9.رجبی، غلامرضا؛ بهلول، نسرین (1386). سنجش پایایی و روایی مقیاس عزت‌نفس روزنبرگ در دانشجویان سال اول دانشگاه شهید چمران. پژوهش‌های تربیتی و روانشناختی. 3 (8/2). صص 48-33.

10.رستمی، زینب؛ عابدی، محمدرضا؛ بی‌شوفلی، ویلمار (1390). هنجاریابی مقیاس فرسودگی تحصیلی مسلش در دانشجویان زن دانشگاه اصفهان. رویکردهای نوین آموزشی. 6(1/13). صص 38-21.

11.رضایی آدریانی، مرتضی؛ آزادی، آرمان؛ احمدی، فضل‌اله؛ فاتحی، آرمان؛ محمدی، عیسی؛ جعفرآبادی، محمد‌اصغر (1386). مقایسة میزان افسردگی، اضطراب، استرس و کیفیت زندگی دانشجویان دختر و پسر مقیم خوابگاه. پژوهش پرستاری. 2 (4،5). صص 38-31.

12.زکی، محمد‌علی (1384). بررسی جامعه‌شناختی نقش عوامل اجتماعی، رضایت اجتماعی و عزت‌نفس بر موفقیت تحصیلی. علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه سیستان و بلوچستان. 2 (2). صص 42-21.

13.شکری، امید؛ کدیور، پروین؛ نقش، زهرا؛ غنایی، زیبا؛ دانشور‌پور، زهره؛ مولایی، محمد (1386). صفات شخصیت، استرس تحصیلی و عملکرد تحصیلی. مطالعات روانشناختی. 3 (3). صص 48-25.

14.صالحی، شایسته؛ طالقانی، فریبا؛ افقری، پرستو و مقدسی، محمدحسن. (1391). پیشرفت تحصیلی و هوش هیجانی در دانشجویان کارشناسی پرستاری دانشگاه علوم پزشکی اصفهان. آموزش در علوم پزشکی. 12 (8). صص 637-629.

15.علی‌پور، مظاهر (1385). مشاوره از تحصیل تا اشتغال. تهران: هوای تازه.

16.غباری‌بناب، باقر؛ حجازی، مسعود (1386). رابطة جرأت‌ورزی و عزت‌نفس با پیشرفت تحصیلی در دانش‌آموزان تیز‌هوش و عادی. پژوهش در حیطة کودکان استثنایی. 7 (3). صص 316-299.

17.کرمی، جهانگیر؛ زکی‌یی، علی؛ محبی، زینب (1391). رابطة آلکسی تیمیا و باورهای مربوط به هیجان با سلامت روان بیماران کلیوی. روانشناسی سلامت. 1 (4). صص 29-19.

18.کلمز، هریس، کلارک، امینه؛ بین، رینولد (1381). روش‌های تقویت عزت‌نفس در نوجوانان. (ترجمة پروین علی‌پور). مشهد: انتشارات آستان قدس رضوی. (تاریخ انتشار به زبان اصلی 1989).

19.گنجی، حمزه (1380). ارزشیابی (پرسشنامه ها). تهران: ساوالان.

20.مرتضوی‌طباطبایی، عبدالرضا؛ رمضانخانی، علی؛ قارلی‌پور، ذبیح‌اله؛ بابایی‌حیدرآبادی، اکبر؛ توسلی، الهه؛ مطلبی‌قائن، مسعود؛ گیلاسی، حمیدرضا؛ کرمانی‌رنجبر، طاهره؛ و فخارزاده، محمد (1392). بررسی عوامل موثر بر افسردگی، استرس درک شده و حمایت اجتماعی درک شده و ارتباط میان آنها در دانشجویان ساکن خوابگاه‌های دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی. مجلة علمی دانشگاه علوم پزشکی ایلام 21 (4). صص 106-99.

21.میکائیلی، نیلوفر؛ افروز، غلامعلی؛ قلی‌زاده، لیلا (1391). ارتباط خودپنداره و فرسودگی تحصیلی با عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان دختر. روانشناسی مدرسه. 1 (4). صص 103-90.

22.نعامی، عبدالزهرا (1388). رابطة بین کیفیت تجارب یادگیری با فرسودگی تحصیلی دانشجویان کارشناسی ارشد دانشگاه شهید چمران اهواز. مطالعات روانشناختی. 5 (3). صص 134-117.

23.هیبت‌الهی، سید‌محمد (1374). بررسی سبک اسنادی دانش‌آموزان با توجه به موفقیت و شکست تحصیلی و جنسیت بر‌اساس مدل اسنادی درماندگی آموخته شده در کلاس‌های دوم راهنمایی شهرستان سنندج. پایان‌نامة کارشناسی ارشد روانشناسی. تهران: دانشگاه تربیت معلم.

24.Alves-Martins, M., Peixoto, F., Gouveia-Pereira, M., Amaral, V. & Pedro, L. (2002). Self-esteem and academic achievement among adolescents. Educational psychology,An International Journal of Experimental Educational Psychology, 22(1), 51-62.

25.Antony, M. M., Bieling, P. J., Cox, B. J., Enns, M. W. & Swinson, R. P. (1998).  Psychometric properties of the 42-item and 21-item versions of the depression anxiety stress scales in clinical groups and a community sample. Psychological Assessment, 10(2), 176-81.

26.Austin, E. J., Saklofske, D. H. & Egan, V. (2005). Personality, well-being and health correlates of trait emotionalintelligence. Personality and Individual differences, 38(3), 547-558. 

27.Breso, E., Salanova, M., Schoufeli, B. (2007). In search of the third dimension of burnout. Applied Psychology: An International Review, 56(3), 460–478.doi: 10.1111/j.1464-0597.2007.00290.x

28.Besharat, M. A. (2007). Reliability and factorial validity of a Farsi version of the 20-item Toronto alexithymia scale with a sample of Iranian students. Psychological Reports, 101(1), 209- 220.

29.Boyd, M. (2002). Psychiatric nursing contemporary practice. Philadelphia: Lippincott Company.

30.Clark, H. K., Murdock, L. N. & Koetting, K. (2009). Predicting burnout and career choice satisfaction in counseling psychology graduate student. The Counseling Psychologist, 37 (4), 580-606.doi: 10.1177/0011000008319985

31.Demerouti, E., Bakker, A. B., Nachreiner, F. & Schaufeli, W. B. (2001). The job demands-resources model of burnout. Journal of Applied Psychology, 86(3), 499-512.

31.Hu, Q. & Schaufeli, W. B. (2009). The factorial validity of the Maslach burnout inventory student survey in china, Psychological Report, 105(2), 394-408.

32.Kassam, K. S., Mendes, W. B.  (2013). The effects of measuring emotion: Physiological reactions to emotional situations depend on whether someone is asking. PLoS ONE 8(6): e64959. doi:10.1371/journal.pone.0064959

33.Krejcie, R. V. & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30, 607-610.

34.Lazarus, R.  S. & Folkman, S. (1984). Stress, appraisal, and coping. New York: Springer.

35.Lingard, H. (2007). Conflict between paid work and study: Does it impact upon students’ burnout and satisfaction with university life? Journal for Education in the Built Environment, 2(1), 90-109.

36.Maslach, C., Schaufeli,W.B. & Leiter, M.P. (2001). Job burnout. Annual Review of Psychology, 52(1), 397–422.

37.Parkitny, L. & McAuley, J. (2010). The depression anxiety stress scale (DASS). Journal of Physiotherapy, 56(3), 204.

38.Rosenberg, M. (1965). Society and the adolescent self-image. Princeton, NJ: Princeton University Press.

39.Salmela-Aro, K., Kiuru, N., Leskinen, E. & Nurmi, J. E. (2009). School-burnout inventory (SBI) reliability and validity. European Journal of Psychological Assessment, 25(1), 48–57.doi 10.1027/1015-5759.25.1.48

40.Salmela-Aro, K.  Savolainen, H. & Holopainen, L. (2008).Depressive symptoms and school burnout during adolescence: Evidence from two cross-lagged longitudinal studies. Journal of Youth and Adolescence, 2(8), 9334.

41.Schaufeli, W.B., Martinez, I., Pinto, A.M., Salanova, M. & Bakbak A. (2002). Burnout and engagement in university students: A cross-national study. Journal of Cross-Cultural Psychology, 33(5), 464–481.

42.Smith, G. (2007, March 23-25). Parenting effects on self efficacy and self- esteem in late adolescence and how those factors impact adjustment to college. Paper presented at the Annual Meeting of the Eastern Psychological Association. Philadelphia, PA.

43.Taylor, G. J. (2000). Recent developments in alexithymia theory and research. The Canadian Journal of Psychiatry, 45(2), 134-42.

44.Taylor, G. J., Bagby, R. M. & Parker, J. D. (1991). The alexithymia construct. A potential paradigm for psychosomatic medicine. Psychosomatics, 32(2), 153- 164.

45.Zuckerman, D. M. (1989). Stress, self-esteem and mental health: How