تبیین رفتار اخلاقی در نوجوانان براساس دانش فراشناخت اخلاقی با توجه به تفاوت های جنسیتی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه روانشناسی دانشگاه بوعلی سینا همدان

2 دانشجوی دکترای روانشناسی تربیتی دانشگاه بوعلی سینا همدان

3 استادیار گروه روانشناسی دانشگاه بوعلی سینا همدان

چکیده

پژوهش حاضر با هدف تبیین رفتار اخلاقی در نوجوانان براساس دانش فراشناخت اخلاقی با توجه به تفاوت های جنسیتی انجام شده است. جامعه­ی آماری این پژوهش شامل تمامی دانش آموزان مقطع متوسطه اول شهرستان خرم آباد است که از میان آنها 250 نفر (125 پسر و 125 دختر) بر اساس روش نمونه­گیری خوشه­ای چند مرحله­ای انتخاب شدند و پرسش نامه های فراشناخت اخلاقی و رفتار اخلاقی را تکمیل کردند. سپس داده ها با استفاده از روش رگرسیون و آزمون تی مستقل مورد تحلیل قرار گرفتند. یافته ­ها نشان داد که فرضیه اول رد و دو فرضیه دیگر تأیید شدند. به این معنی که دانش فراشناخت اخلاقیِ دانش آموزان نمی تواند رفتار اخلاقی آنها را پیش بینی کند . اما در رفتار اخلاقی و سه مؤلفه ی فراشناخت اخلاقی دانش آموزان دختر و پسر تفاوت معناداری وجود دارد. بنابراین لازم است در بررسی رفتار اخلاقی نوجوانان در جستجوی عوامل دیگر به خصوص عوامل غیرشناختی بود و در آموزش اخلاق به نوجوانان و کمک به تحول اخلاقی مثبت در آنها به تفاوت های جنسیتی هم توجه داشت.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The explanation of moral behavior in adolescents on the basis of moral meta cognition knowledge due to the gender differences

نویسندگان [English]

  • Abolghasem Yaghobi 1
  • Maryam Abdollahi 2
  • Hossein Mohagheghi 3
  • Khosrow Rashid 3
چکیده [English]

The purpose of the present study was to explanation of moral behavior in adolescents on the basis of moral metacognition knowledge due to the gender differences. Accordingly, 250 people (125 boy students and 125 girl students) were selected by multistage cluster sampling  among  first high school students in the city of Khorramabad and completed Moral metacognition and  Moral behaviour questionnaires. Then,data were analyzed using regression method and Independent t test. Results showed that the first hypothesis is rejected and two other hypotheses were confirmed. It means moral metacognition knowledge in students cant anticipate their moral behavior. But there is significant difference in moral behavior and the three components of moral metacognition in girls and boys. therefore it is nessecery in order to examine the moral behavior in adolescents be searched other factors, especially the non-cognitive factors and in teaching morality to adolescents be attentioned  to the gender differences

کلیدواژه‌ها [English]

  • moral behavior
  • Adolescents
  • moral metacognition knowledge
  • gender differences

زمانی، بی بی عشرت؛ عظیمی، امین؛ سلیمانی، نسیم (1391). عوامل مؤثر بر سرقت علمی بر حسب جنسیت و رشتۀ تحصیلی از دیدگاه دانشجویان. فصلنامۀ اخلاق در علوم رفتاری، سال 7، شمارۀ 3. صص 12-6.

2- صفری، یحیی؛ مرزوقی، رحمت‌اله (1391). بررسی مقایسه‌ای ابعاد آگاهی‌های فراشناختی دانش‌آموزان دورۀ راهنمایی تحصیلی. فصلنامۀنوآوری‌هایآموزشی. سالیازدهم، شمارة42، صص 16-5.

3- طالب‌زادۀ ثانی، هادی؛ کدیور، پروین (1388). بررسی رابطۀ دانش فراشناخت اخلاقی با استدلال و رفتار اخلاقی. فصلنامۀ تعلیم و تربیت. شمارۀ 93. صص 31-14.

4- طالبی، ابوتراب (1380). بررسی تعارض بین ارزش‌های اخلاقی و مذهبی و کنش‌های اجتماعی. پایان‌نامۀ دکترا، دانشگاه تربیت مدرس.

5- عباباف، زهره (1387). مقایسۀ راهبردهای شناختی و فراشناختی دانش‌آموزان دورۀ متوسطه به تفکیک سطح توانایی، رشتۀ تحصیلی و جنسیت و ارائۀ پیشنهادهایی در حوزۀ برنامه درسی. فصلنامۀ نوآوری‌های آموزشی، سال هفتم، شمارۀ 25، صص 150-119.

6- لطف‌آبادی، حسین (1388). روانشناسی رشد اخلاقی، دینی و ارزشی در نوجوانی و جوانی. مجلۀ حوزه  و دانشگاه، شمارۀ 29 . صص 16-3.

7- متحدی، علیرضا (1386). بررسی مقایسه‌ای فراشناخت و انگیزش تحصیلی دانش‌آموزان دختر و پسر شهری و روستایی. پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد. دانشگاه شیراز: دانشکدۀ علوم تربیتی و روان‌شناسی.

8-Ebrahimi Ghavam, S. (2011). Metacognition education and moral reasoning: a case report of high school girls in Iran. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 29: 1816 – 1823.

9-Flavell,J.H.(1998).“Social Cognition” in Dammon, WIlliam. “Hand Book of Child Psychology”. vol,2: cognition, perception, and language, wilye and sons, Inc.

10-Goethem, A.V., Vanhoof, A., Vanaken, M., & Decastro, B.(2012). The role of adolescents morality and identity in volunteering. Age and gender differences in a process model. Journal of Adolescence, 35 : 509 – 520 .

11-Giammarco, E.A.(2016). The measurement of individual differences in morality. Personality and Individual Differences, 88: 26 – 34 .

12-Jambon, M., & Smetana, J.G.(2015). Moral development, theories of International Encyclopedia of the Social & Behavioral Sciences (Second Edition), 788 – 795 .

13-Santrock,J.W.(2014).Adolescence, Fifteenth Edition. Published by McGraw-Hill Education, 2 Penn Plaza, New York, NY 10121. Printed in the United States of America.

14-Swanson, L.H., & Hill, G. (1993). Metacognitive aspects of moral reasoning andbehavior. Adolescence, 28: 711-725.

15-Spada,M.M.,Nikcoevic.A.V.,Moneta, G. B., Wells, A. (2008). Metacognition, perceived stress, and negative emotion .Personality and Individual Differences,44 : 1172–1181.

16-Moshman,D.(2005).Adolescentpsychological development. Rationality, Morality and Identity. (Second Edition). Mahwah, New Jersey. London.