نقش پیش بینی کنندگی انگیزش تحصیلی در ارتباط با سبک‌های هویت و راهبردهای فراشناختی دانش‌آموزان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد تحقیقات آموزشی گروه علوم تربیتی دانشگاه سیستان و بلوچستان

2 استادیار گروه علوم تربیتی دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه سیستان و بلوچستان

3 دانشیار گروه علوم تربیتی دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه سیستان و بلوچستان

چکیده

هدف پژوهش حاضر تعیین نقش پیش بینی کنندگی انگیزش تحصیلی در ارتباط با  سبک‌های هویت و راهبردهای فراشناختی دانش‌آموزان می باشد. روش تحقیق ، توصیفی از نوع همبستگی می باشد، جامعه آماری پژوهش شامل کلیه دانش آموزان دختر پایه دوم مقطع متوسطه دوم شهر زاهدان در سال تحصیلی94-1393 به تعداد (2559) می باشد که از بین آنان نمونه ای به حجم  336  نفر با استفاده از روش نمونه گیری خوشه ای- چند مرحله ای انتخاب شد.به منظور جمع‌آوری داده‌هامقیاس انگیزش تحصیلیAMS) )والرندوهمکاران(1992)،پرسشنامه پایگاه هویت من EOM-EIS2)) بنیون وآدامز  (1986) و پرسشنامه حالت فراشناختی  انیل و عابدی(1997) به صورت گروهی توسط افرادگروه نمونه تکمیل شدند. اعتبار این پرسشنامه ها با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ به ترتیب α=0/91،α=0/72،α=0/89به دست آمد.جهت تجزیه و تحلیل داده‌ها ازمیانگین و انحراف معیار ،آزمون هایT تک گروهی، ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون به روش گام به گام استفاده گردید.نتایج پژوهش نشان‌دادکه ،دانش آموزان درمتغیر انگیزش تحصیلی، سبک هویت کسب شده، و راهبردهای فراشناختی دروضعیت مطلوبی می باشند.از بین مولفه های انگیزش تحصیلی ،انگیزش درونی با سبک هویت کسب شده و راهبردهای فراشناختی بیشترین ارتباط رانشان داد ، همچنین سبک هویت کسب شده بیشترین ارتباط را باراهبردهای فراشناختی نشان داد ،ازبین مولفه های انگیزش تحصیلی، درگام اول انگیزش درونی گام دوم انگیزش بیرونی وگام آخر بی انگیزشی بیشترین پیش بینی رااز هویت کسب شده داشته است سبک هویت سردرگم درگام اول توسط مولفه بی انگیزشی و درگام دوم توسط انگیزش درونی پیش بینی شد ، برای سبک هویت دیررس انگیزش درونی وبرای سبک هویت زودهنگام انگیزش بیرونی تنها مولفه هایی بودند که وارد الگوی پیش بینی کننده شدند.برای پیش بینی راهبردهای فراشناخی درگام اول انگیزش درونی ،درگام دوم بی انگیزشی ودر گام آخر انگیزش بیرونی بیشترین پیش بینی را از راهبردهای فراشناختی داشته اند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Predictive role of academic motivation in relation to the identity styles And meta-cognitive strategies for students

نویسندگان [English]

  • Tahere Gorgij Salem 1
  • Afsane Marzie 2
  • Abdol Whab Pourghaz 3

.اژه‌ای، جواد؛ ویسانی، مختار؛ سیادت، سمیه سادات؛ خضری آذر، هیمن (1390). انگیزش تحصیلی و اضطراب آمار: بررسی نقش میانجی راهبردهای یادگیری. مجلۀ روانشناسی. شماره 58. صص 128-110.

2.امیدیان، مرتضی (1387). هویت از دیدگاه روانشناسی. یزد: انتشارات دانشگاه یزد.

3.انصاری، زهرا؛ اسکویی، نسرین (1380). هویت. تهران: مرکز فرهنگی و انتشاراتی ایتا.

4.برقی‌مقدم،جعفر؛جوادی مشرف،بتول، مظفری،سیدامیراحمد؛گروسی،میرتقی(1388). ارتباطسبک‌هایهویتباعواملبرانگیزانندهواحساسموفقیت. فراسویموفقیت. سال 3. شماره 11. صص 155-135.

5.حسین‌زاده، علی اصغر؛ سپاه‌منصور، مژگان (1390).رابطۀ حمایت اجتماعی وعزت نفس با سبک‌های هویت دانشجویان. پژوهش‌های روانشناسی اجتماعی. دوره 1. شماره 1. صص 88-74.

6.روشن‌میلانی، شیوا؛ آقایی‌منور،اسماعیل؛ خردمند، فاطمه؛صبوری، احسان؛میکائیلی،پیمان؛مسعودی،سیما؛متذکر، مرتضی (1390). بررسیانگیزشتحصیلیوارتباطآنباوضعیتفردیوپیشرفتتحصیلیدانشجویانپزشکیمقطععلومپایۀدانشگاهعلومپزشکیارومیه. دو ماهنامۀدانشکدهپرستاریوماماییارومیه. دورۀ9.شماره 5. صص366-357.

7.سلیمانیان، علی‌اکبر؛ درودی، حمید؛ گل‌پیچ، زینب (1392). پیش‌بینی رشد شغلی بر اساس سبک‌های هویت در دانشجویان مراکز آموزش عالی شهر بجنورد. فصلنامۀ پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش عالی. شماره 68. صص 175-161.

8.سیف، علی‌اکبر (1391). روانشناسی پرورشی نوین (روانشناسی یادگیری و آموزش). ویرایش هفتم. تهران: نشر دوران.

9.سیف، علی‌اکبر (1379). روانشناسی پرورشی (روانشناسی یادگیری و آموزش). تهران: آگاه

10.صابر، سوسن؛ پاشاشریفی، حسن (1392). پیش‌بینی ابعاد درگیری تحصیلی بر اساس سبک‌های هویت در دانش‌آموزان دختر پایۀ اول دبیرستان‌های دولتی تهران. پژوهش در برنامه‌ریزی درسی. سال دهم. دوره 2. شماره 11. صص 72-58.

11.صفری، یحیی؛کرمی‌متین، بهزاد؛قر‌ه‌تپه، آمنه؛ رضایی،منصور (1391).تأثیرآموزشراهبردهایفراشناختبرمیزانآگاهی‌هایفراشناختی دانشجویاندانشکدۀبهداشتدانشگاهعلومپزشکیکرمانشاه. مجلهآموزشدرعلومپزشکی. دوره 12. شماره 5. صص 363-356.

12.طباطبایی،نفیسه؛ طباطبایی، سیدشهابالدین؛ کاکایی، یزدان؛محمدی‌آریا؛ علیرضا (1390). رابطۀ سبک‌های هویت و مسئولیت‌پذیری با پیشرفت تحصیلی نوجوانان 15 تا 18 سالۀ شهر تهران. فصلنامۀ علمی پژوهشی رفاه اجتماعی. سال 12. شماره 44. صص 42-23.

13.عشورنژاد، فاطمه (1392). اثربخشیآموزشراهبردهایفراشناختیبرانگیزۀپیشرفتدانش‌آموزان، فصلنامۀروانشناسیکاربردی.سال 7.شمارۀ 3. صص 116-103.

14.عطار‌خامنه، فاطمه؛ سیف، علی‌اکبر (1388). تأثیر آموزش راهبردهای یادگیری مطالعۀ فراشناختی بر انگیزش و پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان. مطالعات روانشناسی تربیتی. دوره 6، شماره 9، 74-57

15.کشاورزی‌ارشدی،فرناز (1388). تأثیرسبکهویتیوهوشهیجانیدرپیش‌بینیانگیزۀ پیشرفتعملکرد تحصیلی دانشجویان کارشناسی ارشد. فصلنامهاندیشهورفتار.شماره13. صص 59-43.

16.کیمیایی، علی؛ غریب، سمیه (1388). رابطۀ بین راهبردهای یادگیری و سبک‌های اسناد در دانش‌آموزان، مجله علوم رفتاری. دوره 3. شماره4. صص 104-99.

17.مرزیه، افسانه؛ اژه‌ای، جواد؛ حجازی، الهه؛ قاضی‌طباطبایی، سیدمحمود (1392). رابطۀ ابعاد سبک تدریس ادراک شده، انگیزش خودمختار و خلاقیت: ارائۀ مدل خلاقیت بر اساس نظریۀ خودتعیین‌گری، مجله روانشناسی، سال 17، شماره 4، صص 364-350.

18.محمدیدرویشبقال، ناهید؛ حاتمی، حمیدرضا؛ احدی، حسن؛ اسدزاده، حسن (1392).بررسیتأثیرآموزشراهبردهایخودتنظیمی (شناختیوفراشناختی) باورهای انگیزشی دانش‌آموزان دبیرستان، فصلنامه روانشناسی تربیتی، سال 9، شماره 27، صص 68-49.

19.نصرتی،محمدصالح؛مظاهری،محمدعلی؛حیدری،محمود (1385). بررسیتحولیرابطۀپایگاه‌های، هویتبامیزاندلبستگیایمنپسراننوجوان (18،16،14) ساله به والدین و همسالان، فصلنامه خانوادهپژوهی،سالدوم،شماره5، صص 53-36.

20.Berzonsky, M.D. (٢٠٠٨). Identity style, Parental authority and Identitycommitment, Journal of Youth and Adolescence,133,303-320

21.Bembenutty, H.(2008).Self-regulation of learning and academic delay ofgratification, gender and ethnic, differences among college students, journal ofadvanced academic, v18, pp586-616.

22.Chen,K.C.,& Jang,S.J.(2010). Motivation in online learning: Testing a model of selfdeterminationtheory. Journal of Computers in Human Behavior,26, 741–752.

23.Clark,M.H.,& Schroth,C.A.(2010). Examining relationships between academic motivationand personality among college students. Journal of Learning and Individual Differences,20, 19–24.

24.Deci,E.L.,& Ryan,R.M.(2012).Motivation,personality and development within embedded social contexts:An overview of self – determination theory.In R.M.Ryan(Ed),Oxford handbook of human motivation.(PP.85-107).Oxford,UK: Oxford University Press.

25.Deci, E. L., & Ryan, R. M. (2000). Self-determination theory and the facilitation of intrinsicmotivation, social development,and well being. American Psychologist, 55, 68–78.

26.Fortier, M. S., Vallerand, R. J.,& Guay, F.(1995). Academic motivation and schoolperformance: Toward a structural model. Journal of Contemporary Educational

Psychology, 20, 257–274.

27.Kocak, R., & Boyaci, M. (2010). The predictive role of basic ability levels and metacognitivestrategies of students on their academic success. Jornal of Procedia Social andBehavioral Sciences, 2, 769-772

28.Lee,J,Q.,McInerney,D,M.,Liem,G,A,D.,& Ortiga,Y,P.(2010). The relationship between futuregoals and achievement goal orientations: An intrinsic–extrinsic motivation perspective. Journal of Contemporary Educational Psychology,30, 1-16

29.Liu, M. & Huang, W. (2011). An exploration of foreign language anxiety & English learning motivation. Education Research International, 3(2),1-8.Lucas, R. I., Pulido, D.,

30.Sharp, C.R. (2002).Self-regulation in high school students, Educational Reaserch, l94,29-41Vallerend, R.J., Pelletier, L.G., Blais,M.R., Briere, N.M., Senecal,C.,& Vallieres,E.F. (1992).

The Academic Motivation Scale:A measure of intrinsic, extrinsic, and amotivation ineducation. Journal of Educational and Psychological Measurement, 52, 1003-1017.