پیشایندها و پیامدهای تنظیم هیجانی در دانش‌آموزان دختر: نقش حمایت خودمختاری والدین، معلم و کنترل ادراک شده

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روانشناسی تربیتی دانشگاه تبریز

2 دانشیار گروه علوم تربیتی دانشگاه تبریز

چکیده

هدف پژوهش حاضر آزمون الگویی از پیشایندها و پیامدهای تنظیم هیجانی با بررسی نقش حمایت خودمختاری والدین، معلم و کنترل ادراک شدهدر دانش‌آموزان بود.جامعه آماری پژوهش شامل کلیۀ دانش‌آموزان دختر پایه اول دبیرستان در شهرستان تبریز بود. نمونه پژوهش 313 دانش‌آموز بود که به روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای انتخاب شدند. ابزار اندازه‌گیری پژوهش شامل مقیاس ادراک شیوۀ فرزندپروری والدین، پرسشنامۀ جو یادگیری، خرده ‌مقیاس کنترل تحصیلی، پرسشنامه تنظیم هیجانی، مقیاس استرس آموزشی برای نوجوانان و معدل دانش‌آموزان بود. آزمون مسیرهای مستقیم و غیرمستقیم الگوی پیشنهادی پژوهش، به ترتیب، با استفاده از روش‌های مدل معادلات ساختاری و بوت استرپ انجام گرفت. یافته‌های پژوهش حاضر نشان دادند که حمایت خودمختاری والدین و ادراک کنترل، پیشایندهای تنظیم هیجانی، و پیشرفت تحصیلی و تنیدگی تحصیلی از پیامدهای تنظیم هیجانی در دانش‌آموزان هستند. همچنین، یافته‌ها نشان داد که مسیرهای غیرمستقیم حمایت خودمختاری والدین و ادراک کنترل با پیشرفت تحصیلی و تنیدگی تحصیلی با میانجی‌گری تنظیم هیجانی معنی‌دار بودند. به علاوه، مسیر مستقیم حمایت خودمختاری معلم با تنظیم هیجانی و مسیر غیرمستقیم آن با پیشرفت تحصیلی و تنیدگی تحصیلی معنی‌دار نبود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

aaaaa

نویسندگان [English]

  • Mina Mohebi 1
  • Rahim Badri 2
چکیده [English]

The aim of the current study was to examine a model of antecedents and consequences of emotion regulation with role of parent, teacher autonomy support and perceived control in the students. The study statistical population consisted of all female high school students of first grade in Tabriz city. The sample of the study was 313 students who were selected by cluster random sampling method. The instruments of the study consisted of perceptions of parent’s scales, learning climate questionnaire, academic control subscale, emotion regulation questionnaire, educational stress scale for adolescents and average of students. Structure equation modeling and bootstrapping procedures were used to examine the direct and indirect paths of proposed model. Results of the present study indicated that parent autonomy support and perceived control were antecedents, and academic achievement and academic stress were consequences of emotion regulation in students. Also, the findings indicated that indirect paths of parent autonomy support and perceived control with academic achievement and academic stress, with mediating role of emotion regulation, were significant. In addition, the direct path of teacher autonomy support with emotion regulation and its indirect paths with academic achievement and academic stress were not significant.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • perception of parent autonomy support
  • perception of teacher autonomy support
  • perceived control
  • Emotion Regulation
  • Achievement
  • academic stress

امامی‌مقدم، زهرا؛ داودی، ملیحه؛ بهنام وشانی، حمیدرضا؛ امین‌یزدی، سیدامیر (1392). تأثیر آموزش مهارت‌های هوش هیجانی بر واکنش به استرس تحصیلی دختران دبیرستانی. فصلنامۀ مراقبت مبتنی بر شواهد، 3(6)، صص 36-27.

2. بختیاری، مریم؛ یزدان دوست، رخساره؛ بیرشک، بهروز؛ قاضی طباطبایی، محمود (1386). ارتباط میان باورهای مربوط به کنترل با آسیب‌شناسی روانی برون‌ریز و درون‌ریز در کودکان. مجله روانپزشکی و روانشناسی بالینی ایران، 13(2)، صص 147-140.

3. حجازی، الهه؛ خضری آذر، هیمن؛ امانی، جواد (1391). ادراک دانش‌آموز از حمایت معلم از خودمختاری و خودکارآمدی انگلیسی: نقش واسطه‌ای نیازهای اساسی روانشناختی. مطالعات آموزش و یادگیری، 4(1)، صص 50-29.

4. حسنی، محمد؛ قاسم‌زاده علیشاهی، ابوالفضل؛ کاظم‌زاده، مهدی (1392). نقش با وجدان بودن و کنترل ادراکی بر رضایت و استرس شغلی کارکنان. مجله سلامت و بهداشت، 4(1)، صص 56-47.

5. حسینی، فریده السادات؛ و خیر، محمد (1389). بررسی نقش معلم در هیجانات تحصیلی ریاضی و تنظیم هیجانی دانش‌آموزان. فصلنامۀ علمی-پژوهشی روانشناسی دانشگاه تبریز، 5(20)، صص 63-41.

6. حسینی، فریده السادات؛ خیر، محمد (1390). نقش ارزیابی شناختی در تبیین رابطه ابعاد فرزندپروری با هیجانات تحصیلی ریاضی و تنظیم هیجانی. مطالعات آموزش و یادگیری،3(1)، صص 46-17.

7. حیدری، علیرضا؛ احتشام‌زاده، پروین؛ حلاجانی، فاطمه (1389). رابطه تنظیم هیجانی، فراشناخت و خوش‌بینی با اضطراب امتحان دانشجویان. یافته‌های نو در روانشناسی، 4(11)، صص 19-7.

8. خرازی، سیدعلینقی؛ و کارشکی، حسین (1388). بررسی رابطۀ مؤلفه‌های ادراک والدین با راهبردهای یادگیری خودتنظیمی. تازه‌های علوم شناختی، 11(1)، صص 55-49.

9. شکری، امید؛ کدیور، پروین؛ دانشورپور، زهره (1386). نقش سبک‌های مقابله در تنیدگی تحصیلی و پیشرفت تحصیلی. فصلنامه روانشناسان ایرانی، 3(11)، صص 257-249.

10. عبدی، سلمان؛ باباپور خیرالدین، جلیل؛ فتحی، حیدر (1389). رابطۀ سبک‌های تنظیم هیجان شناختی و سلامت عمومی دانشجویان. مجله علمی پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی ارتش جمهوری اسلامی ایران، 8(4)، صص 264-258.

11. عسگری، پرویز؛ پاشا، غلامرضا؛ امینیان، مریم (1388). رابطه تنظیم هیجانی، فشارزاهای روانی زندگی و تصویر از بدن با اختلالات خوردن در زنان. اندیشه و رفتار، 4(13)، صص 78-65.

12.Badour, C. L., & Feldner, M. T. (2013). Trauma-related reactivity and regulation of emotion: Associations with posttraumatic stress symptoms. Journal of Behavior Therapy and Experimental Psychiatry, 44(1), 69-76.

13.Bardeen, J. R.,  Kumpula, M. J., & Orcutt, H. K. (2013). Emotion regulation difficulties as a prospective predictor of posttraumatic stress symptoms following a mass shooting. Journal of Anxiety Disorders, 27(2), 188-196.

14.Bandura, A. (1994). Self-efficacy. In V. S. Ramachaudran (Ed.), Encyclopedia ofhuman behavior (4, 71-81). New York: Academic Press.

15.Ciuluvica, C., Mitrofan, N., & Grilli, A. (2013). Aspects of emotion regulation difficulties and cognitive deficit in executive functions related of ADHD symptomatology in children. Social and Behavioral Sciences, 78, 390-394.

16.Cole, P. M., Dennis, A., Smith-Simon, K. E., & Cohen, L. H. (2009). Preschoolers’ emotion regulation strategy understanding: Relations with emotion socialization and child Self-regulation. SocialDevelopment, 18)2(.

17.Conway, T., & et. al. (1983). Beliefs about Control in Different Life Domains. Paper presented at the Annual-Convention of the American Psychological Association,91st, 26-30.

18.Eisenberg, N., & Sulik, M. J. (2012). Emotion-related self-regulation in children. Teaching of Psychology, 39(1), 77-83.

19.Folkman, S. (1984). Personal control and stress and coping processes: A theoretical analysis.Journal of Personality and Social Psychology, 46(4), 839-52.  

20.Fried, l. (2011). Teaching teachers about emotion regulation in the classroom. Australian Journal of Teacher Education, 36(3), 117-127.

21.Fritea, I., & Fritea, R. (2013). Can motivational regulation counteract the effects of boredom on academic achievement? Social and Behavioral Sciences, 78(13), 135-139.

22.Gratz, K. L., & Roemer, L. (2004). Multidimensional assessment of emotion regulation and dysregulation: Development, factor structure, and initial validation of the difficulties in emotion regulation scale. Journal of Psychopathology and Behavioral Assessment, 26(1), 421-54.

23.Graziano, P. A., Reavis, R. D., Keane, S. P., & Calkins, S. D. (2007). The role of emotion regulation in children's early academic success. Journal of School Psychology, 45(1), 3-19.

24.Gross, J. J. (2007). Handbook of emotion regulation. New York, London: The Guilford Press.

25.Jaffe, M., Gullone, E., & Hughes, E. (2009). The role of temperamental dispositions and parenting experiences in the use of emotion regulation strategies in late childhood. Journal of Applied Developmental Psychology, 31, 47-59.

26.Melnik, S. M., & Hinshaw, S. P. (2000). Emotion regulation and parenting in AD/HD and comparison boys: Social behaviors and peer preference. Journal of Abnormal Child Psychology, 28, 73-86.

27.Morelen, D., & Suveg.C. (2012). A real-time analysis of parent-child emotion discussions: The interaction is reciprocal. Journal of Family Psychology, 26(6), 998-1003.

28.Pekrun, R. (2000). A social-cognitive, control-value theory of achievement emotions. In J. Heckhausen (Ed.), motivational psychology of human development: Developing motivation and motivating development (pp.143–163). NewYork, NY: Elsevier Science.

29.Pekrun, R. (2006). The Control-value Theory of Achievement Emotions: Assumptions, Corollaries, and Implication for Educational Research and Practice. Educational Psychology Review, 18, 315-341.

30. Sarıtaş, D., Grusec, J. E., & Gençöz. T. (2013). Warm and harsh parenting as mediators of the relation between maternal and adolescent emotion regulation. Journal of Adolescence, 36(6), 1093-1101.

31.Soenens, B., & Vansteenkiste, M. (2005). Antecedents and outcomes of self-determination in 3 life domains: The Role of parents’ and teachers’ autonomy support. Journal of Youth and Adolescence, 34,(6), 589-604.

32.Sun, J., Dunne, M. P., Hou, X., & Xu, A. (2011). Educational stress scale for adolescents: Development, validity, and reliability with Chinese students. Journal of Psychoeducational Assessment, 29(6), 534-546.

33.Taylor, S. E., & Stanton, A. L. (2007). Coping resources, coping processes, and mental health. Annual  Review  of  Clinical Psychology, 3, 377-401.

34.Teper, R., Segal, Z. V., & Inzlicht, M. (2013). Inside the mindful mind: How mindfulness enhances emotion regulation through improvements in executive control. Current Directions in Psychological Science, XX(X), 1-6.

35.Troy, A. S., & Mauss, I. B. (2011). Resilience in the face of stress: Emotion regulation as a protective factor. Cambridge University Press.

36.Turliuc, M. N., & Bujor, L. (2013). Emotion regulation between determinants and consequences. Social and Behavioral Sciences, 76, 848-852.

37.Veld, D. M.  J., Riksen-Walraven, M., & Weerth, C. (2012). The relation between emotion regulation strategies and physiological stress responses in middle childhood. Psychoneuroendocrinology , 37, 1309-1319.

38.Weisz, J. R. (1991). The Perceived Control Scale for Children. Unpublished manuscript, University of California, Los Angeles, Department of Psychology.