تأثیر آموزش مهارت های وسعت بخشی تفکر با تأکید بر روش ادوارد دبونو (CORT) بر مهارت حل مسئله و بهزیستى ذهنی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روانشناسی تربیتی دانشگاه علامه طباطبائی تهران

2 دانشیار گروه روانشناسی دانشگاه بیرجند

3 استادیار گروه روانشناسی دانشگاه بیرجند

4 کارشناس ارشد روانشناسی تربیتی دانشگاه علامه طباطبائی تهران

چکیده

این پژوهش با هدف بررسی تأثیر آموزش مهارت‌های وسعت بخشی ‌تفکر با تأکید بر روش ادوارد دبونو (CORT) بر مهارت های حل‌مسئله و بهزیستی ذهنی، انجام شد.روش پژوهش حاضر نیمه‌آزمایشی با طرح پیش آزمون- پس آزمون با گروه کنترل بود. نمونه‌ى آماری شامل 20 دانشجوی دختر دانشگاه بیرجند که به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و در دو گروه آزمایش و گروه کنترل از نظر رشته‌ى تحصیلی و سال ورود به‌دانشگاه، همتا شدند. برای جمع‌آوری داده‌ها از پرسش‌نامه‌هاى شادکامی آکسفورد (OHI) و شیوه‌های حل‌مسئله استفاده و از آزمون t تفاضل برای آزمون فرضیه‌های پژوهش استفاده شد . نتایج پژوهش نشان داد که میانگین نمرات تفاضل هم برای حل‌مسئله و هم برای بهزیستی ذهنی، در گروه آزمایش به‌طور معنادار بالاتر از گروه کنترل بوده است.  این یافته ها نشان می دهد آموزش مهارت های وسعت بخشی به روش ادوارد دبونو(CORT) می تواند به‌عنوان یک روش آموزشی برای افزایش مهارت های حل‌مسئله مورداستفاده قرار گرفته و موجب افزایش بهزیستی ذهنی شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The effect of education....

نویسندگان [English]

  • Hajar Khabaz 1
  • Ahmad Khamesan 2
  • Mitra Rastgi Moghadam 3
  • Mohammad Rezaee 4
چکیده [English]

This study was conducted to investigate the effect of breath's thinking skill with emphasis on Edward De Bono’s method (CORT) on problem solving skills and subjective well-being. The research method was semi-experimental with pretest-posttest with control group design. The sample included 20 female students from the University of Birjand. The research sample was selected from available students. Experimental and control groups was matched by students' field of study and the year of entering. The data gathered by the Oxford Happiness and Problem Solving Skills Questionnaires  and the t-minus test was used for the research hypotheses. The results showed subtracting the post-test scores from the pre-test scores in the experimental group was  significantly higher than control group, both in subjective well-being  and problem solving methods (p<0.05). These results show the breath's thinking skill with emphasis on Edward De Bono’s method can serve as a training method to increase the skills of problem solving and, thereby, subjective well-being.

کلیدواژه‌ها [English]

  • subjective well-being
  • Edward De Bono’s method
  • Problem Solving Skills

. باباپورخیرالدین، جلیل؛ رسول‌زادۀ طباطبایی، سیدکاظم؛ اژه‌ای، جواد؛ فتحی‌آشتیانی، علی (1382). بررسی رابطۀ بین شیوه‌های حل مسأله و سلامت روان دانشجویان. مجلۀ روان‌شناسی 25، 3 (1)، صص 16-3.

2.پاییزى، مریم؛ شهر‌آرای، مهرناز؛ فرزاد، ولی‌الله، صفایی، پریوش (1386). بررسی اثر‌بخشی آموزش ابزار وجود بر شادکامی و پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان دختر پایۀ دوم رشتۀ علوم تجربی دبیرستان‌های تهران، مجلۀ مطالعات روانشناختی، 3 (4)، صص 43-25.

3.حقیقی، محمد‌علی؛ میر سپاسی، نیلوفر (1383). تکنولوژی و مهندسی فکر. تهران: فراروان.

4.دبونو، ادوارد (1384 a). درس‌های درست اندیشیدن. (ترجمه ملک‌دخت قاسمی‌نیک‌منش). تهران: اختران. (تاریخ انتشار به زبان اصلی 1933)

5.                  (1384 b). سلسله درس‌های تفکر. (ترجمه مرجان فرجی). تهران: جوانه رشد، الف. (تاریخ انتشار به زبان اصلی 1933)

6.                  ( 1379). شش کلاه تفکر .(ترجمه آذین ایزدی‌فر). تهران: پیک بهار. (تاریخ انتشار به زبان اصلی 1933)

7.سیف، علی‌اکبر (1387). روان‌شناسی پرورشی نوین: روان‌شناسی یادگیری و آموزش. تهران: دوران.

8.شکری، امید؛ کدیور، پروین؛ دانشورپور، زهره (1386). تفاوت‌های جنسیتی در بهزستی ذهنی: نقش ویژگی‌های شخصیت. مجلۀ روانپزشکی و روان‌شناسی بالینی ایران، 13(3)، صص 289-280.

9.صمدآقایی، جلیل (1385). تکنیک‌های خلاقیت فردی و گروهی. تهران: مؤسسۀ عالی آموزش و پرورش مدیریت و برنامه‌ریزی.

10.علیلو، مجید؛ اسمعیلی، احمد؛ واحدی، حسین؛ رضایی، رسول (1388). بررسی ارتباط ویژگی‌های شخصیتی (اختلالات شخصیت) وسبک‌های حل مسأله در زندیان مجرم. دو ماهنامه علمی –پژوهشی دانشگاه شاهد، 16(34)، صص 61-69.

11.فیشر، رابرت (1385). آموزش و تفکر. (ترجمه فروغ کیان‌زاده). اهواز: رسش.

12.قربانی، زهره (1388). پرسشنامۀ شادکامی آکسفورد. تهران: شرکت آزمون‌یار پویا.

13.کفاشی، حسین؛ وحدتی‌نیا، حسین (1388). نقش پرورش تفکر در تعمیق رفتارهای تربیتی کودکان. مجلۀ مدارس کارآمد، 6 (2)، صص 92-88.

14.کهرازهی، فرهاد؛ آزاد فلاح، پرویز؛ اللهیاری، عباسعلی (1382). بررسی اثربخشی آموزش مهارت‌های حل مسأله در کاهش افسردگی دانش‌آموزان. مجلۀ روانشناسی، 7 (2)، صص 142-127.

15.محمدی، فریده (1377). بررسی شیوۀ حل‌مسأله در افراد افسرده و مقایسۀ آن با افراد عادی. پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد روان‌شناسی بالینی، دانشگاه فردوسی مشهد، چاپ نشده.

16.مظفری، شهباز؛ هادیان‌فر، حبیب (1383). روانشناسی مثبت: احساس شادمانی ذهنی. فصلنامۀ تازه‌های روان درمانی، 9 (32 و 31)، صص 100-87.

17.Macleod, AD., Coates, E., & Hetherton, J. (2008). Increasing well-being through teaching goal-setting and planning skills: results of a brief intervention. Journal of Happiness Study, 9(1), 185-196.

18.Lyke, JA. (2009). Insight, but not self-reflection, is related to subjective well-being. Personality & Individual Differences, 46(1), 66-70.

19.Collard, P., Avny, N., & Boniwell, I. (2008). Teaching mindfulness based cognitive therapy (MBCT) to students: The effect of MBT on the levels of mindfulness and subjective well-being. Counseling Psychology Quarterly, 21(4), 323-336.

20.Svensson, N., Karlstad, U., & Karlstad, S. (2002). Effects of individual performance versus group performance with and without De Bono techniques for enhancing creativity. Korean Journal of Thinking & Problem Solving, 12(2), 15-34.

21.Edwards, J., & James Cook, UJ. (1991). Research work on the CORT method. Journal of Pedagogic & Scientific Studies in Education, 23(8), 19-30.

22.Tripp, DH. (1979). The use of the CORT thinking project with exceptional children: some outcomes of the U.K. evaluation. Journal of Exceptional Child, 26(2), 71-81.

23.Khalid, T. (2010). An integrated inquiry activity in an elementary teaching methods classroom. Science Activities, 47, 29-34.

24.Ritchie, SM., & Edwards, J. (1996). Creative thinking instruction for aboriginal children. Learning and instruction, 6(1), 59-75.

25.Barak, M., & Doppelt, Y. (1999). Integrating the Cognitive Research Trust (CORT) Program for Creative thinking into a Project-based technology curriculum. Research in Science & Technological Education, 17(2).