بررسی تأثیر فضای مجازی بر هویت دینی جوانان روستایی (مطالعه موردی: دهستان بالارخ تربت حیدریه)

نویسندگان

1 استادیار جغرافیا و برنامه ریزی روستایی دانشگاه سیستان و بلوچستان

2 ** کارشناس ارشد جغرافیا وبرنامه ریزی روستایی

چکیده

 
 
 
چکیده
در عصر کنونی رسانه­ها به عنوان عاملان تغییر و تحول در ارزش­ها و هنجار­ها و نقش­های سازگار فرهنگی محیطی مطرح هستند. همین امر می­تواند منجر به بحران هویت جوانان و متعاقب آن سبب دگرگونی نقش­های سازگار فرهنگی و محیطی،  به انفعال کشاندن جوانان و بسیاری از مسائل دیگر در جغرافیای زیست اجتماعی روستاشود. پژوهش حاضر به بررسی و تحلیل آثار و پیامدهای به‌کارگیری فناوری­های نوین ارتباطی بر هویت دینی جوانان روستایی در جغرافیای زیست اجتماعی دهستان بالارخ از توابع شهرستان تربت حیدریه می‌پردازد. جامعه آماری پژوهش را جوانان 29-18 سال تشکیل می‌دهد. حجم نمونه شامل 283 نفر در سطح 12روستا از روستاهای دهستان بالارخ شهرستان تربت حیدریه است که بر اساس روش نمونه­گیری خوشه­ای - مکانی انتخاب شده‌اند. روش انجام پژوهش مبتنی بر شیوه توصیفی - تحلیلی بوده و داده‌های  پژوهش با استفاده از آزمون همبستگی اسپیرمن و آزمون t تک‌متغیره مورد تحلیل قرار گرفته است. یافته­های تحقیق نشان از تأثیرگذاری بالای فضاهای مجازی شبکه­های ماهواره­ای بر هویت دینی جوانان روستایی، تغییر نقش­ها، باورها و ارزش‌های سازگار فرهنگی و محیطی و به انفعال کشاندن جوانان در کارکردهای دینی و فرهنگی در جغرافیای زیست اجتماعی روستا دارد.
واژه‌های کلیدی:فضاهای مجازی، هویت دینی، جوانان روستایی.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Survey on the Effect of Cyber Media on the Rural Youths’ religious Behaviour of Balarokh from Torbat- Heydariyeh

نویسندگان [English]

  • javad bazrafshan 1
  • issa rafiei 2
چکیده [English]

Abstract
At present age, the media as one of social institutions undertake the function of transmission the cultural and the social legacy and the values of societies. In this ground, the media are considered as agent of change and evolution in the values and the norms and cultural – environment consistent roles, so that challenge the traditions and act as on effective factor of changing the attitudes and the behavior of new generation. This can lead to the youth identification crisis and afterwards it can cause changing the environmental- cultural consistent roles, making the youth passive and many other problems in biosocial geography of Balarokh district from Torbat- Heydariyeh. The statistical society of this research is consisted of the youth between 18-19 years old from Balarokh from Torbat- Heydariyeh. The sample size includes 283 questionnaires distributed in 12 rural among rural of Balarokh district from Torbat- Heydariyeh which have been chosen according to the clustered- location sampling method. The method of this research is based on description- analytical and correlation methods considering theoretical quantities and questionnaire field data's. Questionnaire data's of this research were analyzed using spearman and single variable T- test. The research findings present the high effectiveness of cyber space of satellite networks on religious identity of rural youth, on the role changes, on believes and on environmental and cultural consistent values and making the youth passive in religious and cultural in biosocial geography of the rural.
 

منابع

  1. 1.     افخمی، فهیمه و آقامحمدیان، حمید رضا. (1386). بررسی عوامل مؤثر بر گرایش به ماهواره و تأثیر آن بر باورها و رفتارهای دینی مردم مشهد. مجله مطالعات تربیتی و روانشناسی فردوسی مشهد. شماره 30.
  2. 2.     بوذری، سیما. و رحمانی فضلی، عبدالرضا. (1388). دستیابی به توسعه پایدار روستا با تأکید بر نقش محوری رسانه‌های جمعی (مطالعه موردی روستاهای استان قزوین). فصلنامه جغرافیا و توسعه. شماره 14.
  3. 3.     تاجیک، محمدرضا. (1379). فرهنگ و هویت ایرانی، فرصت­­ها و چالش­ها. فصلنامة مطالعات ملی. سال اول. شماره2: 35-48.
  4. 4.     جبل عاملی، جلال. (1382). رسانه‌های گروهی و شکل‌گیری هویت دانش‌آموزان. مجله شماره1.
  5. 5.     خان محمدی، کریم. (1385). جامعه‌پذیری دینی در جامعه اطلاعاتی. فصلنامه شیعه‌شناسی. شماره16.
  6. 6.     دوران، بهزاد. (1388). هویت اجتماعی و فضای سایبرنتیک. تهران: دانشگاه تربیت مدرس.
  7. 7.     دهقان، علیرضا. (1384). قماربازی اینترنتی. فصلنامه انجمن ایرانی مطالعات فرهنگی و ارتباطات. شماره پیاپی 2 و 3. 45-72.
  8. 8.     رازی­فر، افضل. (1379). الگوی جامعه‌شناسی هویت ملی در ایران. فصلنامه مطالعات ملی. سال دوم. شماره 5. 101- 133.
  9. 9.     سروش، مریم. (1380). بررسی عوامل فرهنگی اجتماعی مؤثر بر هویت مذهبی جوانان. مطالعه موردی: جوانان شیراز. پایان نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه شیراز.

10. سلجوقی، حمیدرضا. (1387). بررسی نحوه انعکاس مسائل جوانان در رسانه. مجله فرهنگ و ارتباطات. بدون شماره.

11. شاوردی، تهمینه و شاوردی، شهرزاد. (1388). اثراتاجتماعی، اثرات فرهنگی، بازی‌ های   رایانه­ای، بازی‌های ویدیویی، کودکان، نوجوانان،والدین. پژوهشات فرهنگی،  47- 76.

12. شجاعی، محمدصادق. (1388). نقش و کارکرد رسانه‌ها در هویت‌یابی یا بحران هویت. مجله حدیث زندگی. شماره11. سال سوم - خرداد و تیر.

13. طاهرخانی، مهدی. (1382). توزیع جغرافیایی محصولات فرهنگی و نقش آن در مهاجرت جوانان روستایی (مطالعه موردی استان قزوین). پژوهش های جغرافیایی. شماره 46.

14. عبدالهی، محمد. و حسین بر، محمدعثمان. (1381). گرایش دانشجویان بلوچ به هویت ملی در ایران. نامة جامعه‌شناسی. دورة چهارم، 101- 126.

15. عظیمی هاشمی، م‍ژگان. (1373). عام­گرایی و عوامل مؤثر بر آن. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. دانشکده ادبیات و علوم انسانی. تهران: دانشگاه شهید بهشتی.

16. فولادی، محمد. (1384). علل و عوامل پیدایش آسیب‌های اجتماعی و راه‌های پیشگیری از آن. مجله معرفت. شماره91.

17. قربانی شیخ نشین، ارسلان. (1383). جهانی شدن و هویت. کتاب مبانی نظری هویت و بحران هویت. مجموعة مقالات جمع آوری شده به اهتمام علی‌اکبر علیخانی. تهران. چاپ اول. پژوهشکده علوم انسانی و اجتماعی جهاد دانشگاهی.

18. قیصری، علی. (1377). فرهنگ سیاسی و روشنفکران ایرانی؛ نگاهی به کتاب روشنفکران ایران در قرن بیستم. فصلنامه تاریخ معاصر ایران. شماره 7.

19. کریمی‌فرد، علیار. (1385). تعامل یا رویارویی با ماهواره. مجله اصلاح و تربیت. شماره 56، 33-52.

20. کلانتری­، عبدالحسین. و همکاران. (1388). هویتدینیوجوانان (نمونهآماری:جوانانشهر شیراز).فصلنامه پژوهشاتفرهنگی. دورهدوم.شماره 6.تابستان،141-125.

21. گل محمدی، احمد. (1386). «جهانی شدن و بحران هویت». فصلنامة مطالعات ملی. سال سوم.

22. گیدنز، آنتونی. (1378). تجدد و تشخص. ترجمه ناصر موفقیان. تهران: نشر نی.

23. منتظرقائم، محمد مهدی. (1379). رسانه‌های جمعی و هویت. فصلنامه مطالعات ملی. شماره4. 41-59.